អង្គការសុខភាពពិភពលោកមិនទាន់មានការផ្លាស់ប្តូរថ្មីអំពីការណែនាំក្នុងការរក្សាព្យាបាលគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) នៅឡើយទេ បើទោះបីជាមានការប្រកាសអាសន្នដំណាក់កាលទី៦ អំពីការរាតត្បាតជាសកល ឬរាលដាលជាអន្តរជាតិ ឬឆ្លងទ្វីប ដោយមិនពាក់ព័ន្ធនឹងភាពធ្ងន់ធ្ងររបស់ជំងឺនោះក្តី។ ជាមួយនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា ក៏នៅរក្សាអនុសាសន៍អំពីការរក្សាសុខភាពសាធារណៈ ដើម្បីបង្ការការរាលដាលនៃជំងឺផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) នោះដែរ ជាពិសេសគឺលើបញ្ហាអនាម័យសាធារណៈ។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាលមានប្រសាសន៍ថា ៖ «ពេលដែលយើងក្អក ឬកណ្តាស់ យើងយកក្រដាស ឬមួយកន្សែងខ្ទប់មាត់ គឺអាចចៀសផុតពីការសាយភាយនៃទឹកមាត់ហ្នឹងទៅអ្នកដទៃ និងអ្នកជិតខាងហ្នឹង។ ហើយម្យ៉ាងទៀតដោយសារបច្ចុប្បន្នយើងមិនដឹងថាជំងឺផ្តាសាយហ្នឹងជាផ្តាសាយធម្មតា ឬមួយក៏ផ្តាសាយ A(H1N1) សូមបងប្អូននៅពេលដែលក្អកហ្នឹង រកក្រដាស ឬកន្សែងបន្ទាន់ហ្នឹង យើងអាចក្អក កុំដាក់ដៃ គឺដាក់នៅលើកែងដៃ ឬលើដើមដៃ។ ហើយកុំក្អកដាក់លើដៃ ពីព្រោះពេលដែលក្អកដាក់លើដៃ គឺអាចដៃរបស់យើងអាចទៅចាប់ដៃជាមួយអ្នកដទៃ អាចចម្លងទៅអ្នកដទៃ ឬមួយក៏ដៃយើងហ្នឹងទៅប៉ះពាល់នៅផ្ទៃលើតុ ឬក៏លើសម្ភារៈផ្សេងៗហ្នឹងអាចអ្នកផ្សេងមកប៉ះហ្នឹង អាចចម្លងពេលដែលអ្នកផ្សេងយកប៉ះនឹងទឹកហ្នឹង ហើយយកមកប៉ះនឹងភ្នែក ឬមួយក៏ញីនឹងច្រមុះហ្នឹងយើងអាចចម្លង»។
មេរោគជំងឺផ្តាសាយថ្មីគឺអាចឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ដែលឈឺទៅមនុស្សម្នាក់ទៀតដែលជា ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីឆ្លងហើយអ្នកជំងឺអាចនឹងមិនទាន់ចេញរោគសញ្ញាភ្លាមៗនោះទេ។ ហេតុនេះហើយបានជាក្រសួងសុខាភិបាលណែនាំឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ បានឲ្យដឹងដូច្នេះ ៖ «ឧស្សាហ៍លាងដៃនឹងទឹក និងសាប៊ូ ពីព្រោះជួនកាលគាត់អាច ចំពោះអ្នកឈឺហ្នឹង ជួនកាលគាត់អាចច្រឡំពេលក្អក គាត់ក្អកដាក់ដៃ ដូច្នេះគាត់ទៅចាប់ដៃអ្នកដទៃអាចចម្លង។ អ៊ីចឹងបើគាត់ឧស្សាហ៍លាងដៃ គាត់អាចចៀសវាងការចម្លងទៅបងប្អូនខ្លួនឯង ឬមួយក៏ក្នុងសហគមន៍បាន។ គឺថា បើយើងលាងដៃនឹងទឹកនិងសាប៊ូ។ ហើយចំពោះអ្នកជាវិញ អាចចៃដន្យណាមួយ បើសិនជាយើងឧស្សាហ៍លាងដៃវិញ ឬមួយក៏លាងនឹងអាល់កុល យើងអាចជួនកាលយើងទៅប៉ះផ្នែកណាមួយដោយចៃដន្យ ដែលមានដំណក់ទឹកដែលមានផ្ទុកមេរោគផ្តាសាយហ្នឹង យើងអាចឧស្សាហ៍លាង អាចបន្ថយ ឬមួយក៏គេចផុតពីការយើងមកញីភ្នែក ដោយទឹកដំណក់ដែលមានផ្ទុកមេរោគហ្នឹង យកមកញីភ្នែក ឬញីច្រមុះ នេះចំពោះការដែលលាងដៃនឹងទឹកនិងសាប៊ូឲ្យបានញឹកញាប់»។
ដូចលោកអ្នកនាងបានជ្រាបហើយថា មានកត្តាជាច្រើនទាក់ទងនឹងការឆ្លងមេរោគថ្មីនេះ។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល គឺប្រសិនណាបើដំណក់តូចៗនៃសារធាតុរាវដែលចេញពីកណ្តាស់ ការក្អក ឬការខាកស្តោះ មាននៅលើផ្ទៃ ដូចជាតុ សម ស្លាបព្រា កាំបិត ដៃទ្វារ ។ ល។ ហើយមនុស្សម្នាក់ទៀតមកប៉ះ ហើយយកដៃមកប៉ះមាត់ ច្រមុះ នោះអាចឆ្លងមេរោគនេះបាន។ ហើយមេរោគផ្តាសាយថ្មីនេះទៀតសោត ក៏អាចមានជីវិតរស់នៅលើផ្ទៃរឹង លើក្រណាត់ លើក្រដាស បានជាច្រើនម៉ោងទៀតផង។ មិនត្រឹមតែមានការណែនាំឲ្យអនុវត្តអនាម័យផ្ទាល់ខ្លួន ដូចមានខាងលើនេះប៉ុណ្ណោះទេ គឺក្រសួងសុខាភិបាលបានណែនាំថា គប្បីរក្សាអនាម័យនៅតាមទីធ្លាសាធារណៈផងដែរ។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ បានឲ្យដឹងដូច្នេះទៀតថា ៖ «មួយទៀតគឺចំណុចទី៣ គឺសូមកុំខាកស្តោះពាសវាលពាសកាល។ ការដែលខាកស្តោះពាសវាលពាសកាល អាចបណ្តាលឲ្យពេលដែលយើងជ្រុះអ្វីមួយ ឬមួយក៏កុមារា កុមារី គាត់លេង អាចជាបាល់របស់គាត់ ឬរបស់អ្វីម្យ៉ាង អាចទៅជាន់ពីលើ ឬក៏ប៉ះពីលើកំហាកនោះ ឬមួយក៏ដំណក់ទឹកណាមួយនោះ អាចចម្លងរហ័សទៅអ្នកដទៃទៀត។ ដូច្នេះសូមកុំឲ្យមានការខាកស្តោះផ្តេសផ្តាស គឺពេលដែលខាកស្តោះហ្នឹង គឺសូមមេត្តាស្តោះដាក់ក្រដាស ឬមួយកន្សែងដៃហ្នឹង ហើយយើងយកក្រដាសហ្នឹងគ្រវាត់ចោលក្នុងធុងសំរាម ឬមួយក៏លាងកន្សែងដៃនោះឲ្យបានស្អាតដើម្បីបង្ការការចម្លងហ្នឹង ហើយណាមួយគឺថា វាជាសីលធម៌មួយដ៏ល្អដែរ គឺពេលអនុវត្តអ៊ីចឹងទៅគឺជាការល្អ។ ខាកស្តោះពាសវាលពាសកាល មើលទៅដូចជាមិនល្អមើល មិនសមរម្យ»។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា ចំពោះចំណុចទាំង៣ ខាងលើ បើសិនជាខ្មែរទូទាំងប្រទេសអនុវត្តបាន នោះគឺអាចកាត់បន្ថយ ឬក៏ពន្យារពេលនៃការរាតត្បាតជំងឺនេះនៅប្រទេសកម្ពុជាបាន។
លោកបានរំឭកថា ចំណុចមួយទៀតដែលទាក់ទងនឹងទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ហើយដែលអាចរួមចំណែកដល់ការកាត់បន្ថយការរាតត្បាតនោះដែរ នោះគឺការសម្ដែងការគួរសម ដោយការលើកដៃសំពះគ្នា ៖ «ដោយសារយើងមានជំងឺហ្នឹងកើតមានបច្ចុប្បន្ន គឺថាតាមពិតទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរយើងល្អណាស់ គឺថាការជម្រាបសួរគឺល្អបំផុត យើងជម្រាបសួរគ្នា កាត់បន្ថយការចាប់ដៃគ្នាមួយរយៈសិនទៅ»។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍បន្តថា មកទល់ពេលនេះ ទោះមិនទាន់មានវ៉ាក់សាំងបង្ការគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) នេះនៅឡើយក្តី ក៏អាចរក្សាព្យាបាលអ្នកជំងឺដោយប្រើថ្នាំផ្តាសាយធម្មតាបានដែរ។
យោងតាមអនុសាសន៍របស់ក្រុមអ្នកឯកទេសផ្តល់ការណែនាំជាយុទ្ធសាស្ត្រលើការបណ្តុះផ្សាំមេរោគ នៃអង្គការសុខភាពពិភពលោកចុះថ្ងៃ ១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៩ គឺបន្ទាប់ពីមានការប្រជុំនៅក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វ៊ីស នាថ្ងៃនោះមក អ្នកឯកទេសបានលើកឡើងនូវបញ្ហាទាក់ទងនឹងសមត្ថភាពផលិតវ៉ាក់សាំង បង្ការគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) ព្រមទាំងពិចារណាអំពីជម្រើសចាំបាច់ក្នុងការប្រើវ៉ាក់សាំងបង្ការ ។ ក្រុមអ្នកឯកទេសបានរកឃើញនូវទិសដៅចំនួន៣ ដែលថាប្រទេសនីមួយៗគប្បីកំណត់ធ្វើជាផ្នែកនៃយុទ្ធសាស្ត្រចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងការរាតត្បាតឆ្លងទ្វីបនេះនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន។
ឯកសារបន្តថា ទិសដៅទាំងនោះគឺការពារភាពសុចរិតនៃប្រព័ន្ធថែរក្សាសុខភាព ហើយនិងការពារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់របស់ប្រទេសនីមួយៗ កាត់បន្ថយចំនួនអ្នកជំងឺ និងកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកស្លាប់ ព្រមទាំងកាត់បន្ថយការឆ្លងមេរោគគ្រុនផ្តាសាយថ្មីនេះនៅក្នុងសហគមន៍៕
