មានលោកអ្នកស្តាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីពីររូប ឈ្មោះ ផន ចាន់ថុល ជាប្តីនិងប្រពន្ធឈ្មោះ ថាង ស្រីចុំ ដែលអះអាងថា កំពុងរស់នៅឯស្រុកសំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានសាកសួរមកនាទីអត្ថាធិប្បាយច្បាប់របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី អំពីបញ្ហាផ្លូវច្បាប់មួយចំនួនទាក់ទងនឹងករណីទិញផ្ទះដែលមានជាប់ជំពាក់បំណុលច្រើនដែលធ្វើឱ្យខាតបង់លុយ។
ទាក់ទងនឹងរឿងទិញផ្ទះជាប់បំណុលនេះ លោក ផន ចាន់ថុល បានលើកយករឿងរ៉ាវរបស់លោកផ្ទាល់ ដែលកាលពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០០៩ លោកនិងប្រពន្ធបានព្រមព្រៀងគ្នាទិញផ្ទះឈើមួយខ្នងនៅខេត្តកណ្តាល ដើម្បីរុះយកទៅធ្វើនៅឯស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួននៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ការទិញដូរនេះបានដឹងឮតែត្រឹមប្រធានភូមិប៉ុណ្ណោះ។
លោក ផន ចាន់ថុល បានឱ្យដឹងពីដំណើររឿងដោយសង្ខេបដូច្នេះ ៖ «ដំបូងផ្ទះហ្នឹងគាត់លក់ឱ្យខ្ញុំ ២.៨៥០(ដុល្លារ) តែខ្ញុំកក់ឱ្យគាត់ ១ពាន់ដុល្លារ។ ខ្ញុំទិញតែផ្ទះទេ។ ទិញតែផ្ទះហ្នឹង ខ្ញុំរុះយកទៅធ្វើនៅខាងខ្ញុំកំពង់ស្ពឺ។ ពេលខ្ញុំព្រមទិញហ្នឹងមានផ្តិតមេដៃប្រធានភូមិប្រធានអីដែរ។ ពេលហ្នឹងខ្ញុំស៊ើបសួរអត់ដឹងទេ។ ពេលខ្ញុំទៅទិញផ្ទះហ្នឹង សួរអ្នកភូមិហ្នឹងអត់មានជំពាក់អីនរណាទេ»។
លោក ផន ចាន់ថុល បានឱ្យដឹងទៀតថា លុះក្រោយមកលោកបានទៅរុះផ្ទះនោះ ក៏ប៉ុន្តែមិនអាចរុះបាន ដោយសារម្ចាស់បំណុលផ្សេងទៀតហាមឃាត់ ៖ «ពេលដែលខ្ញុំទៅរុះហ្នឹង ស្រាប់តែអង្គការបីអង្គការ ដូចជាអេស៊ីលីដា ស្ថាបនា និងពិភពលោក។ ទៅរើហ្នឹងអង្គការគេឃាត់ថា ផ្ទះហ្នឹងពាក់ព័ន្ធអង្គការបីអង្គការ»។
នៅក្នុងដំណើររឿងហេតុដូច្នេះ អ្នកស្រី ថាង ស្រីចុំ ដែលជាប្រព័ន្ធមានចម្ងល់មួយថា បើតាមផ្លូវច្បាប់ តើអ្នកស្រីអាចទាមទារលុយនោះយកមកវិញបានទេ? ហើយតើត្រូវធ្វើដូចម្ដេចដើម្បីឲ្យបានលុយនោះមកវិញ? ដោយអ្នកស្រីលើកជាសំណួរដូច្នេះ ៖ «ខ្ញុំចង់សួរថា ខ្ញុំទិញផ្ទះអ៊ីចឹង ហើយអង្គការគេអត់ឱ្យរុះ តើខ្ញុំត្រូវធ្វើម៉េចបានលុយវិញ ឬបានផ្ទះវិញ?»។
ចំពោះចម្ងល់របស់អ្នកស្រី ថាង ស្រីចុំ លោកមេធាវី ជា ដារា ជាសមាជិកគណៈមេធាវីនៃព្រះរាជាណាកម្ពុជា និងជានាយកការិយាល័យច្បាប់ឈ្មោះក្រុមមេធាវី ឌី.ស៊ី បានពន្យល់អំពីផ្លូវច្បាប់ដូច្នេះថា ៖ «ពេលណាទំនាស់កើតឡើង បើសិនជាអចលនទ្រព្យនោះបានបញ្ចាំគេមុនហើយ ដូច្នេះម្ចាស់ទីមួយៗ ដែលគាត់ទទួលបញ្ចាំហ្នឹងគាត់ត្រូវទទួលយកមុនគេ។ នេះបើសិនជាមានការឡាយឡុង ឬក៏លក់អចលនទ្រព្យដែលបានបញ្ចាំហ្នឹង។ អ៊ីចឹងអ្នកទីមួយគាត់ត្រូវបានទទួលចំណែកមុនគេ បន្ទាប់មកបានអ្នកបន្តបន្ទាប់ទៀត។ អ៊ីចឹងសួរថា តើយើងត្រូវដោះស្រាយដោយវិធីណា បើសិនជាមានអ្នកបញ្ចាំច្រើននាក់? បើមានអ្នកបញ្ចាំច្រើននាក់ អ៊ីចឹងបើអ្នកមុនយកផលអស់ទៅ អ៊ីចឹងអ្នកក្រោយគឺគាត់អត់បានផលទេ»។
ក្នុងករណីដែលការសងទូទាត់ប្រាក់បំណុលទៅម្ចាស់បំណុលមុនៗអស់ ហើយលោកនៅក្រោយគេមិនបានទទួល លោក ផន ចាន់ថុល បានលើកសំណួរបន្តថា ៖ «ខ្ញុំឆ្ងល់ថា ខ្ញុំប្តឹងបានឬអត់ឱ្យម្ចាស់ហ្នឹងប្រគល់លុយឱ្យខ្ញុំមួយពាន់ដុល្លារវិញ?»។
លោកមេធាវី ជា ដារា បានពន្យល់ថា ៖ «តាមផ្លូវច្បាប់ យើងមានតែមធ្យោបាយម្យ៉ាងទេ គឺប្តឹងអ្នកដែលបញ្ចាំយើង ឬលក់ឱ្យយើងចុងក្រោយហ្នឹង ទាមទារយកប្រាក់មកវិញ។ ច្បាប់តម្រូវឲ្យអ្នកដែលបញ្ចាំមុន គាត់ត្រូវទទួលចំណែកមុនគេ សល់ប៉ុន្មានអ្នកបន្ទាប់ៗមកទៀត។ អានេះនៅក្នុងច្បាប់កិច្ចសន្យាក៏និយាយ នៅក្នុងច្បាប់ក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌក៏យើងនិយាយដែរ»។
ជាមួយគ្នានេះដែរ នៅក្នុងលិខិតកិច្ចសន្យាទិញលក់ផ្ទះក៏មានឈ្មោះមេភូមិចារបញ្ជាក់ផងដែរ ដូចដែលប្រពន្ធរបស់លោក ផន ចាន់ថុល ឈ្មោះ ថាង ស្រីចុំ បានអានខ្លឹមសារសេចក្តីបញ្ជាក់នោះដូច្នេះ ៖ «គាត់ដាក់ថា ថ្ងៃទី៨ ខែ៦ ឆ្នាំ២០០៩, បានឃើញនិងបញ្ជាក់ថា ឈ្មោះ ហុក ញ៉ លក់ផ្ទះទៅឱ្យ ផន ចាន់ថុល ពិតប្រាកដមែន។ មេភូមិត្នោតខ្ពស់ ប៊ិ បឿន»។
ដល់ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ផន ចាន់ថុល មានចម្ងល់ទៀតថា ៖ «ដល់ពេលមេភូមិមេអីហ្នឹងគាត់ស៊ីញ៉េឱ្យខ្ញុំប្រគល់លុយប្រគល់អីឱ្យហ្នឹង ឥឡូវខ្ញុំចង់ប្តឹងគាត់ ឱ្យធ្វើម៉េចឱ្យបានលុយឱ្យខ្ញុំវិញ។ តើខ្ញុំប្តឹងគាត់បានឬទេ?»។
លោកមេធាវី ជា ដារា បានពន្យល់ចំណុចនេះដូច្នេះ ៖ «បើសិនជាគាត់បញ្ជាក់នៅក្នុងលិខិតថា ដីធ្លីហ្នឹងមិនមានបញ្ហាអីទេ អាហ្នឹងគាត់មានទំនួលខុសត្រូវមួយទៀត ត្រង់ថា គាត់ធានាអះអាង។ គាត់មិនមែនជាសាក្សីទេ គាត់ក្លាយទៅជាអ្នកធានាអះអាងវិញ។ អ៊ីចឹងអ្នកធានាអះអាងហ្នឹង គាត់បានធានាអះអាងទៅលើអ្នកបានលក់ផ្ទះនេះឱ្យគាត់។ បើយើងធានា ត្រូវមានទំនួលខុសត្រូវមួយទៀត ព្រោះគាត់ធានា គាត់ថា អត់មានរឿងអីកើតឡើង»។
ក៏ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់គ្រាន់តែចារជាសាក្សីថា បានដឹងឮវិញ លោកមេធាវី ជា ដារា ពន្យល់ដូច្នេះ ៖ «ច្បាប់គាត់គ្រាន់តែជាសាក្សីដឹងឮក្នុងការលក់ទិញទេ ដូច្នេះការទទួខុសត្រូវរបស់គាត់ក្នុងនាមជាសាក្សីគ្រាន់តែដឹងឮប៉ុណ្ណឹងទេ។ គាត់មិនមានការទទួលខុសត្រូវអីទៅលើហ្នឹងទេ ព្រោះគាត់មិនមែនជាសមត្ថកិច្ចក្នុងរឿងដីធ្លីហ្នឹង រឿងផ្ទះសម្បែងហ្នឹង ។ អ៊ីចឹងអ្នកដែលមានសមត្ថកិច្ច គឺមានតែអាជ្ញាធរសុរិយោដីទេ។ ប្រសិនបើអាជ្ញាធរសុរិយោដីស៊ីញ៉េខុស អាជ្ញាធរសុរិយោដីគាត់ទទួលខុសត្រូវ ។ ប៉ុន្តែនេះគាត់ជាអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន គាត់អត់មានសមត្ថកិច្ចក្នុងការទទួលខុសត្រូវក្នុងផ្នែកហ្នឹងទេ។ អ៊ីចឹងគាត់គ្រាន់តែជាសាក្សីនៅក្នុងរឿងហ្នឹង ហើយបើប្តឹងសាក្សីៗ បានតែឆ្លើយមកវិញថា គាត់គ្រាន់តែជាសាក្សីទេ ការងារលក់ទិញហ្នឹងគាត់អត់មានទទួលខុសត្រូវទេ។ នេះចង់ជម្រាបអ៊ីចឹង»។
ដើម្បីកុំឱ្យមានបញ្ហាមិនដាច់ស្រេចនៅក្នុងរឿងទិញដូរអចលនទ្រព្យ ដូចជាដី ឬផ្ទះជាដើម លោកមេធាវី ជា ដារា បានផ្តល់យោបល់ដូច្នេះថា ៖ «សុំឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ បើសិនជាបងប្អូនមិនយល់ពីការលក់ដូរ ឬមួយក៏ចង់លក់ដូរអចលនទ្រព្យទាំងអស់ រួមមានផ្ទះសម្បែង ដីធ្លី ដើមឈើជាដើម គឺអចលនទ្រព្យដែលមានតាំងនៅ គឺសុំឱ្យគាត់ទៅបញ្ជាក់នៅអាជ្ញាធរសុរិយោដី ដែលជាអាជ្ញាធរមួយទទួលខុសត្រូវផ្នែកដីធ្លីនោះ។ បើមិនអ៊ីចឹងទេ មុននឹងលក់ទិញ បងប្អូនទៅមេធាវីអ្នកច្បាប់ ដើម្បីឱ្យគេដឹងឮថា តើត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េច។ ប៉ុន្តែជាគោលការណ៍ច្បាប់ ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយ ការលក់អចលនទ្រព្យទាំងអស់ត្រូវតែទៅប្រាប់អាជ្ញាធរសុរិយោដី ដើម្បីចៀសវាងនូវការទំនាស់ផ្សេងៗ ក្រោយពីការលក់ដូរទៅ អាចជាអចលនទ្រព្យនោះ អាចជាអចលនទ្រព្យដែលគេដាក់បញ្ចាំនៅធនាគារ ឬមួយជាអចលនទ្រព្យគេដាក់បញ្ចាំធានាបំណុលផ្សេងៗកន្លងមក»។
នាទីអត្ថាធិប្បាយច្បាប់របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរីសូមបញ្ចប់ចប់តែប៉ុណ្ណេះ។ប្រសិនបើលោកអ្នកមានចម្ងល់ទាក់ទងនឹងបញ្ហាច្បាប់ ហើយចង់សួរមកនាទីយើង សូមលោកអ្នកទាក់ទងមកទូរស័ព្ទលេខ ០១២ ៧៧៦ ៥០៧៕