តើ​ជន​រងគ្រោះ​ត្រូវ​បង់​លុយ​ឲ្យ​ប៉ូលិស​ដើម្បី​ចាប់​ជន​ល្មើស​ឬ​ទេ?

ក្នុង​កម្មវិធី​អត្ថាធិប្បាយ​ច្បាប់​សប្ដាហ៍​នេះ សូម​លើក​យក​សេចក្ដី​អត្ថាធិប្បាយ​មួយ ទាក់​ទង​នឹង​ចម្ងល់​របស់​អ្នក​ស្ដាប់​ម្នាក់​ដែល​សួរ​មក​នាទី​យើង​ថា តើ​ជន​រង​គ្រោះ​ត្រូវ​បង់​លុយ​ឱ្យ​ប៉ូលិស​ឬ​ទេ​ដើម្បី​ប៉ូលិស​ចាប់​ជន​ល្មើស?

0:00 / 0:00

អ្នក​ស្ដាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ម្នាក់​ប្រាប់​ថា ឈ្មោះ លាង សាវុធ បាន​លើក​សំណួរ​អំពី​បញ្ហា​ផ្លូវ​ច្បាប់​មួយ​ចំនួន​មក​នាទី​យើង ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​តួនាទី​របស់​នគរបាល​ក្នុង​ការ​តាម​ចាប់​ជន​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស​មក​ផ្ដន្ទា​ទោស​តាម​បញ្ជា​របស់​តុលាការ។

អ្នក​ស្រី លាង សាវុធ បាន​លើក​យក​ករណី​របស់​គ្រួសារ​គាត់​មួយ ដែល​ប្អូន​ប្រុស​របស់​គាត់​ត្រូវ​គេ​កាប់​ឱ្យ​របួស​កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​២០០៧។

អ្នកស្រី លាង សាវុធ ផ្ដល់​សាច់​រឿង​សង្ខេប​ដូច្នេះ ៖ «ប្អូន​ប្រុស​ខ្ញុំ​ហ្នឹង​អាយុ ៣០​ឆ្នាំ វា​អង្គុយ​ហូប​ស្រា​ហ្នឹង​ឃាតក​លប​កាប់ ប៉ុន្តែ​យើង​មាន​វត្ថុ​តាង​ទាំង​អស់។ យើង​មាន​ទាំង​កាំបិត មាន​ទាំង​ម៉ូតូ​ដែល​ជន​ល្មើស​វា​ជិះ​រត់​អត់​រួច។ រឿង​ហ្នឹង​តាំង​ពី​២០០៧។ នៅ​ស្រុក​ភូមិ​ជាមួយ​គ្នា​ហ្នឹង។ ប៉ូលិស​ដឹង តែ​ទាល់​តែ​ឱ្យ​លុយ​គេ​បាន​គេ​ចាប់។ ខ្ញុំ​ទៅ​ជួប​ចៅក្រម​ឱ្យ​ចេញ​ដីកា​ចាប់​ខ្លួន​ហ្នឹង​មក។ ដីកា​ចេញ​មក​បី​បួន​ខែ ធ្លាក់​មក​យូរ​ហើយ»

ទាក់ទង​នឹង​សាច់​រឿង​នេះ អ្នកស្រី លាង សាវុធ មាន​ចម្ងល់​និង​សួរ​មក​នាទី​យើង​ដូច្នេះ​ថា ៖ «ខ្ញុំ​ឆ្ងល់ ខ្ញុំ​ចង់​សួរ​មើល​ថា តើ​ច្បាប់​មក​ពី​ណា​ដែល​យើង​ត្រូវ​ឱ្យ​លុយ​គេ​បាន​គេ​ចាប់? តើ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់ យើង​ជន​រងគ្រោះ​ហ្នឹង​ត្រូវ​ចេញ​ថ្លៃ​ដឹក​ជញ្ជូន​ឱ្យ​គេ​ឬ​បាន​គេ​ចាប់?»

ចំពោះ​សំណួរ​របស់​អ្នកស្រី លាង សាវុធ ខ្ញុំ​បាទ​ជា​អ្នក​រៀបរៀង​នាទី​អត្ថាធិប្បាយ​ច្បាប់​របស់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី បាន​ជម្រាប​សួរ​ទៅ​លោក​មេធាវី សំ សុគង់ ជា​សមាជិក​គណៈ​មេធាវី​នៃ​ព្រះរាជា​ណា​កម្ពុជា និង​ជា​ម្ចាស់​ការិយាល័យ​ច្បាប់​មួយ​ឈ្មោះ​ថា ក្រុម​មេធាវី​ការពារ​យុត្តិធម៌ លោក​បាន​ពន្យល់​ថា ការ​ចាប់​ជន​ប្រព្រឹត្ត​ល្មើស​ច្បាប់​គឺ​ជា​កាតព្វកិច្ច​របស់​នគរបាល។

លោក​មេធាវី សំ សុគង់ បញ្ជាក់​បន្ថែម​ដូច្នេះ ៖ «ទាក់ទង​នឹង​ការ​អនុវត្ត ទាក់ទង​នឹង​ការ​ចាប់​ជន​ល្មើស ក៏​ដូច​ជា​ការ​អនុវត្ត​ដីកា​តុលាការ​ហ្នឹង វា​ជា​កាតព្វកិច្ច​របស់​នគរបាល។ គេ​ហៅ​ថា នគរ​បាល​យុត្តិធម៌។ អ៊ីចឹង​គឺ​អត់​តម្រូវ​ឱ្យ​ជន​រងគ្រោះ ក៏​ដូច​ជា​ដើម​បណ្ដឹង​រដ្ឋប្បវេណី​ត្រូវ​បង់​លុយ ដើម្បី​ឱ្យ​នគរបាល​ហ្នឹង​អនុវត្ត​នូវ​កាតព្វកិច្ច​របស់​ខ្លួន ក៏​ដូច​ជា​ការ​អនុវត្ត​ដីកា​តុលាការ​ទេ»

បើ​ដូច​ការ​ពន្យល់​នេះ អ្នកស្រី លាង សាវុធ បាន​សួរ​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា តើ​គាត់​ត្រូវ​រង់ចាំ​ការ​អនុវត្ត​តាម​ច្បាប់​ឬ? ពីព្រោះ​គេ​បាន​ប្រាប់​ហេតុផល​ថា ការ​យក​លុយ​នោះ គឺ​សម្រាប់​ថ្លៃ​សាំង​ដឹក​ជញ្ជូន។

អ្នកស្រី​បាន​លើក​ស្ថានភាព​រឿង​បន្ត​ទៀត​ដូច្នេះ ៖ «ខ្ញុំ​ចង់​សួរ​ថា តើ​យើង​អាច​ឱ្យ​លុយ​ទៅ​គេ ឬ​មួយ​ក៏​យើង​នៅ​រង់ចាំ​មើល​ច្បាប់​គេ មិន​ដឹង​គេ​អនុវត្ត​អត់? បើ​ដីកា​តាម​ចាប់​ខ្លួន​មាន​អស់​ហើយ​ហ្នឹង។ ដីកា​ផ្លាក់​មក​ចូល​ពីរ​បី​ខែ​ហើយ។ ដីកា​ធ្លាក់​មក​ដល់​ខ្ញុំ ខ្ញុំ​យក​មក​ឱ្យ​ខាង​ស្រុក​គេ​បោះ​ត្រា គេ​ទារ ១០០​(ដុល្លារ)។ ខ្ញុំ​សួរ​ខាង​ប៉ុស្តិ៍ គេ​ថា​មិន​បាច់​ឱ្យ​ទេ។ ឥឡូវ​ធ្លាក់​មក​ដល់​ដៃ​មេ​ប៉ុស្តិ៍។ មេ​ប៉ុស្តិ៍​ សួរ​ខ្ញុំ​ថា យក​២០០​(ដុល្លារ)​ម្នាក់ ហើយ​ជន​ល្មើស​វា​ពីរ​នាក់។ ខ្ញុំ​សួរ​ថា អ៊ីចឹង​យើង​ឱ្យ​លុយ​គេ ឬ​មួយ​យើង​រង់ចាំ?»

ដូច​ការ​ពន្យល់​ពី​ខាង​ដើម​ដែរ លោក​មេធាវី សំ សុគង់ នៅ​តែ​បញ្ជាក់​ថា ការងារ​នេះ​ជា​កាតព្វកិច្ច​ច្បាប់​របស់​ប៉ូលិស ៖ «ពាក់ព័ន្ធ​បញ្ហា​នេះ ជន​រងគ្រោះ​ហ្នឹង​មិន​ត្រូវ​ឲ្យ​លុយ​ទៅ​នគរបាល ឬ​តុលាការ​ជា​ដាច់ខាត ព្រោះ​វា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សមត្ថកិច្ច​ផ្លូវ​ច្បាប់​របស់​តុលាការ ក៏​ដូចជា​នគរបាល​យុត្តិធម៌ ដែល​ត្រូវ​តែ​អនុវត្ត​នូវ​ដីកា​របស់​តុលាការ»

លោក​មេធាវី​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ត​ថា ៖ «ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​នគរបាល​គាត់​និយាយ​បែប​នេះ បើ​យើង​យោង​ទៅ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​គឺ​អត់​ត្រឹមត្រូវ​ទេ ដោយសារ​យើង​នៅ​ក្នុង​ក្រសួង​នីមួយៗ យើង​មាន​ថវិកា​មួយ​សម្រាប់​ប្រតិបត្តិការ​របស់​គាត់។ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ទារ​លុយ​ពី​ជន​រងគ្រោះ​នេះ​គឺ​អត់​ត្រឹមត្រូវ​តែម្ដង ព្រោះ​គាត់​ជា​ជន​រងគ្រោះ​ផង រឿង​អី​ត្រូវ​គាត់​ចំណាយ​លុយ​លើ​នគរបាល​ទៀត?»

អ្នកស្រី លាង សាវុធ បាន​ប្រាប់​ថា ឥឡូវ​នេះ​មន្ត្រី​នគរបាល​ប៉ុស្តិ៍​ចង់​កោះ​ហៅ​ជន​ប្រព្រឹត្ត​ល្មើស​ឱ្យ​មក​ដោះស្រាយ​ផ្សះផ្សា​ជាមួយ​ជន​រងគ្រោះ។

នៅ​ត្រង់​ចំណុច​នេះ អ្នកស្រី លាង សាវុធ បាន​លើក​សំណួរ​បន្ត​ដូច្នេះ ៖ «ចង់​សួរ​ថា តើ​ដីកា​ចេញ​ចាប់​ខ្លួន​ជន​ល្មើស​ហើយ ហេតុ​អី​ក៏​មេ​ប៉ុស្តិ៍​ហ្នឹង​ហៅ​ជន​ល្មើស​មក​ផ្សះផ្សា។ ករណី​បែប​ហ្នឹង​តើ​មេ​ប៉ុស្តិ៍​អាច​មាន​សិទ្ធិ​ផ្សះផ្សា​បាន​ទេ?»

លោក​មេធាវី សំ សុគង់ ពន្យល់​ថា ៖ «ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​នេះ បើ​យើង​យោង​ទៅ​លើ​ច្បាប់​នីតិ​វិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​យើង ទាំង​ចាស់ ទាំង​ថ្មី គឺ​ថា មិន​បាច់​រឿង​ក្ដី​ហ្នឹង​ដល់​តុលាការ​ទេ សូម្បី​តែ​នៅ​ដំណាក់​កាល​នគរបាល នគរបាល​យុត្តិធម៌ ក៏​នគរបាល​ពុំ​មាន​សិទ្ធិ​សម្រុះសម្រួល​ក្នុង​ករណី​ព្រហ្មទណ្ឌ​ដាច់​ខាត។ កាលណា​គាត់​ចរចា​ករណី​ព្រហ្មទណ្ឌ ទោះ​បី​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល​តុលាការ​កំពុង​ចាត់ការ​នីតិវិធី​ក៏ដោយ គឺ​ថា គាត់​កំពុង​តែ​រំលោភ​ច្បាប់​ព្រហ្មទណ្ឌ​ដែល​មាន​ចែង​ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​ហ្នឹង​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ»

នៅ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​ករណី​ព្រហ្មទណ្ឌ​នេះ​ដែរ លោក​មេធាវី សំ សុគង់ បាន​លើក​យក​ខ្លឹមសារ​ក្នុង​មាត្រា​៧៥ នៃ​ច្បាប់​ស្ដីពី​នីតិ​វិធី​ព្រហ្មទណ្ឌ​មក​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ដូច្នេះ​ថា ៖ «មាត្រា​៧៥ គេ​និយាយ​ថា ក្នុង​ករណី​ណា​ក៏​ដោយ​មន្ត្រី​នគរបាល​យុត្តិធម៌​មិន​អាច​តម្កល់​រឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ​ណា​មួយ​ទុក​អត់​ចាត់ការ​បាន​ទេ ទោះ​បី​ជា​ក្រោយ​ពី​មាន​ការ​សម្រុះ​សម្រួល​គ្នា​រវាង​ជន​ល្មើស ជន​រង​គ្រោះ ឬ​មាន​ការ​ដក​ពាក្យ​បណ្ដឹង​ក៏​ដោយ»

ប្រសិន​បើ​លោក​អ្នក​មាន​ចម្ងល់​នានា​ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​ច្បាប់ ហើយ​ចង់​សួរ​មក​នាទី​យើង សូម​លោក​អ្នក​ទាក់ទង​មក​ទូរស័ព្ទ​លេខ ០១២ ៧៧៦ ៥០៧៕