អំពើកំហែងយកប្រាក់ បានកើតមានជាច្រើនករណីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្រោមរូបភាពផ្សេងៗ គ្នា។ ការកំហែងយកប្រាក់ខ្លះ ប្រព្រឹត្តឡើងដោយមន្ត្រីរាជការ ដែលមានតួនាទីមុខងារក្នុងការបម្រើរាស្ត្រ តែបែរជាយកតួនាទីនោះ ទៅកំហែងយកប្រាក់ពីរាស្ត្រទៅវិញ។ ប៉ុន្តែ ជួនកាលការកំហែងយកប្រាក់ខ្លះ មានកើតឡើងរវាងពលរដ្ឋស៊ីវិល និងពលរដ្ឋស៊ីវិលដូចគ្នាដែរ។
ការកំហែងយកប្រាក់ កើតមានក្នុងសង្គមកម្ពុជា មានលក្ខណៈសាមញ្ញ ដែលប្រជាពលរដ្ឋ បានជួបប្រទះ មានដូចជា ករណីមន្ត្រីមានសមត្ថកិច្ច បានទាមទារថា ទាល់តែបង់ប្រាក់ បានបំពេញកិច្ចការឲ្យ ឬជួនកាលទាល់តែបង់ប្រាក់បានដោះលែងឲ្យរួចខ្លួនជាដើម។
នៅក្នុងស្រុកពារាំង ខេត្តព្រៃវែង បានកើតមានករណីកំហែងទារប្រាក់មួយ។ តាមការរៀបរាប់របស់ប្រជាពលរដ្ឋមួយរូបឈ្មោះ រឹម បានឲ្យដឹងថា កន្លងមក នៅក្នុងស្រុកពារាំង មានឈ្មួញទិញដី បានទៅទិញដីអ្នកស្រុកជាច្រើនម្ចាស់ ក្នុងតម្លៃព្រមព្រៀងគ្នា។ នៅក្នុងការទិញដូរដីនោះ មិនមានការបញ្ជាក់សំបុត្រស្នាមអ្វីទេ តែមានការថតជាវីដេអូទុកជាឯកសារ ដើម្បីបញ្ជាក់ថា អ្នកស្រុកជាម្ចាស់ដីជាច្រើនគ្រួសារ បានយល់ព្រមលក់ដី ហើយមានអាជ្ញាធរថ្នាក់ភូមិ និងឃុំដឹងឮ និងមានប្រគល់ប្រាក់កក់ឲ្យម្ចាស់ដីមួយចំនួនទៀតផង។
នៅក្នុងការទិញដូរនោះ ឈ្មួញដីបានកំណត់កិច្ចព្រមព្រៀងថា អនុញ្ញាតឲ្យម្ចាស់ដីប្រើប្រាស់ដី ដែលព្រមព្រៀងលក់ និងមានកក់លុយនោះបាន។ នៅពេលណាឈ្មួញដីត្រូវការដី គេនឹងប្រគល់ប្រាក់គ្រប់ចំនួន ហើយបានគេយកដី ដែលបានព្រមព្រៀងលក់នោះ។
លុះបានប្រហែល ៤ ឆ្នាំកន្លងទៅ មិនមានដំណឹង ឬឃើញឈ្មួញដីមកប្រគល់លុយគ្រប់ចំនួន និងប្រមូលយកដី ដែលអ្នកស្រុកព្រមលក់ឲ្យនោះឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១១ កន្លងទៅថ្មីៗ នេះ មានតំណាងក្រុមអាជ្ញាធរថ្នាក់ភូមិឃុំ បានមកទារលុយកក់ថ្លៃដីពីអ្នកស្រុកទៅវិញ។ ក្រុមអ្នកស្រុកជាម្ចាស់ដីមួយចំនួន មិនយល់ព្រមប្រគល់ប្រាក់កក់ដីទៅឲ្យអាជ្ញាធរនោះឡើយ។
ការទារទារលុយកក់នេះ ធ្វើឱ្យម្ចាស់ដីមួយចំនួនមានចម្ងល់ថា តើការមិនឲ្យលុយទៅអាជ្ញាធរនោះ អ្នកស្រុកមានកំហុសឬទេ? តើសកម្មភាពប្រមូលទារលុយកក់ដីពីអ្នកស្រុកនោះ មានទោសឬទេ?
ចំពោះសំណួររបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តព្រៃវែងនេះ លោកស្រីមេធាវី គៀ សុផល បំពេញការងារនៅសមាគម អាដហុក មានប្រសាសន៍ថា ប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិមិនប្រគល់ប្រាក់កក់ដីឲ្យទៅអាជ្ញាធរពីព្រោះអាជ្ញាធរមិនមែនជាតំណាងឈ្មួញទិញដីទេ។ នេះគ្រាន់តែជាសកម្មភាពមួយ ឆ្លៀតឱកាស ដើម្បីរកប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ៖ «ជួនកាលគាត់អាចគិតថា អ្នកទិញដីនោះគេលែងទិញហើយ។ អីចឹងមិនគួរឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបានលុយនោះចាយទេ គាត់ត្រូវទៅយកវិញទៅក្នុងនាមគាត់ជាអាជ្ញាធរ ប្រហែលជាគាត់ចង់បានលុយនោះមកវិញ។ ប្រជាពលរដ្ឋគាត់មានសិទ្ធិអត់ឲ្យ»។
ចំពោះបញ្ហាថា តើទង្វើរបស់អាជ្ញាធរនេះមានទោស ឬអត់ លោកស្រីមេធាវី គៀ សុផល មានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា ត្រូវមានទោស៖ «មានទោស ឬមិនមាន វាអាស្រ័យលើសកម្មភាព ដែលគាត់ទៅនោះ។ តើគាត់គំរាមកំហែងគេ ឬអត់។ ជំរិតយកលុយពីគេ ឬអត់។ បើសិនជាទៅយកក្នុងរូបភាពធម្មតា គាត់ទៅសួរនាំថា តើលុយ ដែលអ្នកឯងទទួលក្នុងការកក់ត្រូវបានទទួលយកមកវិញអីនោះ អាហ្នឹងអត់បញ្ហាអីទេ។ ប៉ុន្តែ បើគាត់ទៅគំរាមកំហែង ទៅចាប់គេបង្ខាំង ដើម្បីធ្វើម៉េចឲ្យគេឲ្យលុយវិញនោះ គាត់ត្រូវមានទោសពីបទបង្ខាំងមនុស្ស ឬក៏ពីបទគំរាមកំហែងជំរិតយកប្រាក់ហើយ»។
លោកមេធាវី ហុង គឹមសួន បំពេញការងារនៅក្នុងអង្គការក្រុមអ្នកច្បាប់ការពារសិទ្ធិកម្ពុជា បានឲ្យដឹងថា ករណីអាជ្ញាធរទៅប្រមូលលុយនេះជំនួសឈ្មួញដី អាចធ្វើទៅបាន ប្រសិនបើឈ្មួញទិញដីនោះ បានប្រគល់សិទ្ធិឲ្យអាជ្ញាធរដើរប្រមូលលុយកក់វិញ៖ «ទេអត់ត្រូវសោះនិយាយឲ្យចំ វាអត់ត្រូវតែម្តង។ រឿងគេទិញគេដូររឿងរបស់គេ។ គេកក់ហើយគេមិនមកយកវិញ អាហ្នឹងដាច់ហើយ បើតាមផ្លូវច្បាប់នោះណាកិច្ចសន្យា បើសិនជាគេធ្វើកិច្ចសន្យា។ អត់មានគាត់នោះ មានអំណាចណាទៅយកលុយទៅទារលុយកក់នោះ ពីប្រជាពលរដ្ឋវិញទេ។ ធ្វើអ៊ីចឹង គឺស្មើទៅទារលុយទៅគំរាមកំហែងយកទ្រព្យសម្បត្តិគេណា»។
យោងតាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ឆ្នាំ ២០០៩ មាត្រា ៣៦៤ បានចែងថា អំពើកំហែងយកប្រាក់ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារ ពី ២ ឆ្នាំ ទៅ ៥ ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ៤ លានរៀលទៅ ១០ លានរៀល។ ក្រមព្រហ្មទណ្ឌបានឲ្យនិយមន័យអំពើកំហែងយកថា ជាអំពើដែលប្រព្រឹត្តដោយប្រើហិង្សា ការគំរាមកំហែងថា នឹងប្រើហិង្សា ឬដោយការបង្ខិតបង្ខំ ដើម្បីទទួលបាន ទី១ ហត្ថលេខា ឬស្នាមមេដៃ។ ទី២ ការសន្យាបោះបង់ចោលអ្វីមួយ។ ទី៣ ការបង្ហាញអាថ៌កំបាំងណាមួយ និងទី៤ ការប្រគល់មូលនិធិ តម្លៃ ឬទ្រព្យសម្បត្តិអ្វីមួយ។
អំពើកំហែងយកនេះ ត្រូវមានទោសធ្ងន់ធ្ងរ ជាប់ពន្ធនាគារពី ៧ ឆ្នាំ ទៅ ១៥ ឆ្នាំ ប្រសិនបើមានការប្រើអាវុធ ហើយអាចជាប់ពន្ធនាគារពី ១៥ ឆ្នាំដល់ ៣០ ឆ្នាំ ប្រសិនបើអំពើនេះ ប្រព្រឹត្តឡើងបណ្ដាលឲ្យជនរងគ្រោះស្លាប់ ដោយគ្មានចេតនាសម្លាប់។
បើលោក អ្នកនាង មានចម្ងល់ផ្សេងៗ ទាក់ទងបញ្ហាច្បាប់ សុំទាក់ទងមកនាទីអត្ថាធិប្បាយច្បាប់ តាមរយៈទូរស័ព្ទលេខ ០១៦ ២៦ ១២ ៧៣៕
