មានការស្រាវជ្រាវជាច្រើនរកឃើញថា ប្រទេសកម្ពុជា មានហានិភ័យកម្រិតខ្ពស់លើភាពគ្មានការងារធ្វើ ដោយសារការមិនពង្រឹងគុណភាពអប់រំ និងមិនមានការផ្សព្វផ្សាយដល់យុវជនឲ្យបានច្រើនអំពីការត្រៀមខ្លួនទុកជាមុន នៅពេលដែលអាស៊ានបង្កើតជាតំបន់តែមួយនៅឆ្នាំ២០១៥។
យុវជននៅតែត្អូញត្អែរពីការទទួលព័ត៌មានតិចតួចពីរដ្ឋាភិបាល ពាក់ព័ន្ធនឹងការត្រៀមខ្លួនចូលសមាហរណកម្មអាស៊ានឆ្នាំ២០១៥។ ប៉ុន្តែពួកគេបានស្រាវជ្រាវ និងពង្រឹងសមត្ថភាពដោយខ្លួនឯងដើម្បីអាចឈានទៅប្រកួតប្រជែងទីផ្សារការងារនៅក្នុងតំបន់បាន។
យុវតី លន់ ម៉ាលីណា និស្សិតឆ្នាំទី៤ នៅសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច ឲ្យដឹងថា នាងបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីចូលសមាហរណកម្មអាស៊ានឆ្នាំ២០១៥ ខាងមុខ។
ពេលវេលាមិនមានច្រើនទេសម្រាប់នាង ប៉ុន្តែយុវតីរូបនេះបញ្ជាក់ថា នាងបានព្យាយាមពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនលើផ្នែកភាពជាអ្នកដឹកនាំ (Leadership)។ នាងគិតថា តាមរយៈផ្នែកមួយនេះ នាងអាចកំណត់ទិសដៅនិងដឹកនាំខ្លួនឯងបាន និងដឹកនាំមនុស្សជាច្រើនទៀតក្នុងសហគមន៍ ដើម្បីឲ្យពួកគេមានការអភិវឌ្ឍខ្លួនបានល្អ។ នាងបន្តថា យុវជនខ្មែរភាគច្រើនមិនទាន់ដឹងពីទិសដៅរបស់ខ្លួនឲ្យច្បាស់លាស់ មិនមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ទាំងផ្នែកភាសា និងការទំនាក់ទំនងដែលនាំឲ្យយុវជនទាំងនោះជួបការលំបាកក្នុងការប្រកួតប្រជែងការងារពីសំណាក់យុវជនឯទៀត ក្នុងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន៖ «ជំនាញ ចំណេះដឹង ពិសេសភាពជាអ្នកដឹកនាំ ដែលយុវជនត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ពេលសមាហរណកម្មចូលមក គាត់មិនមែនធ្វើការតែឯងទេ គឺធ្វើជាជាមួយជនជាតិដទៃទៀត»។
ទោះយ៉ាងណា យុវតីរូបនេះជឿថា កម្ពុជាពិតជាអាចប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារអាស៊ានបាន ប្រសិនបើយុវជនខិតខំយកចិត្តទុកដាក់អភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯង ពិសេសគឺផ្នែកជំនាញ ព្រោះយុវជនភាគច្រើននៅខ្វះខាតជំនាញផ្ទាល់ខ្លួន។ នាងក៏ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្កើតឱកាសឲ្យច្រើនសម្រាប់យុវជន រួមមានការផ្ដល់អាហារូបករណ៍ដល់យុវជនរៀនផ្នែកភាពជាអ្នកដឹកនាំ ផ្នែកជំនាញវគ្គខ្លី ឬវគ្គវែង ឬក៏រដ្ឋាភិបាលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់បង្កើតសិក្ខាសាលាបណ្ដុះបណ្ដាលចំណេះដឹងផ្សេងៗ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាអាស៊ានឲ្យបានច្រើន។
យុវជនមួយរូបទៀត ឈ្មោះ អូម៉ុយ ពិសិដ្ឋ និស្សិតឆ្នាំទី៤ នៃសកលវិទ្យាល័យ លីម កុកវីង ផ្នែកពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ឲ្យដឹងថា ទន្ទឹមនឹងការសប្បាយចិត្តដែលសមាហរណកម្មអាស៊ាន នឹងឈានមកដល់នៅឆ្នាំក្រោយ យុវជនរូបនេះក៏បារម្ភថា កង្វះខាតផ្នែកជំនាញគឺជាបញ្ហាចម្បងដែលយុវជនត្រូវរៀនដើម្បីត្រៀមខ្លួនក្នុងសមាហរណកម្មអាស៊ាននោះ៖ «ខ្ញុំនឹងខំស្វែងយល់ពីសមាហរណកម្មអាស៊ាន»។
ប្រទេសកម្ពុជា មានយុវជនចំនួន ៣៣ភាគរយ គឺស្មើនឹងជាង ៤លាននាក់ នៃប្រជាជនសរុបប្រមាណ ១៤លាននាក់។ បណ្ដាញក្រុមយុវជនអាស៊ាន ធ្លាប់បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមគ្នាម្ដងរួចមកហើយទៅថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាន។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមនោះផ្ដោតសំខាន់ទៅលើការអប់រំរបស់យុវជន ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងចំណុចជាច្រើនទៀតដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រឈមរបស់យុវជននៅតំបន់អាស៊ាន។
នាយករងនៃសកលវិទ្យាល័យ ន័រ តុន និងជាព្រឹទ្ធបុរសមហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្ត្រសុខាភិបាល លោក អ៊ុង វ៉ាន់ធឿន គិតថា មាន ២ចំណុចដែលយុវជនត្រូវត្រៀមខ្លួនសម្រាប់សមាហរណកម្មអាស៊ាន។ ទី១ គឺឥរិយាបថដែលលោកសំដៅទៅសមត្ថភាពសមាហរណកម្មវប្បធម៌ចម្រុះពឹងផ្នែកទៅលើការទំនាក់ទំនងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងស៊ីសង្វាក់គ្នាជាមួយជាតិសាសន៍ដទៃ។ ទី២ សមត្ថភាពជំនាញ ឬបច្ចេកទេសដែលលោកសំដៅថា យុវជនទាំងអស់មិនត្រូវគិតថា តើជំនាញណាមួយដែលគេត្រូវការ ឬមិនសូវត្រូវការនោះទេ អ្វីសំខាន់នោះគឺពួកគាត់ត្រូវសម្រួចជំនាញដែលខំរៀននោះឲ្យចេះពិតប្រាកដ។
តាមគំនិតលោក លោកមើលឃើញថា យុវជនកម្ពុជា មានទាំងសមត្ថភាពនិងការទំនាក់ទំនងក្នុងការសហប្រតិបត្តិការជាមួយអ្នកដទៃ ដូច្នេះពួកគេអាចរកឱកាសការងារបាន និងចាប់ឱកាសទាំងនោះបាន និងអាចធ្វើបាននៅពេលដែលសមាហរណកម្មអាស៊ានឈានមកដល់៖ «ចំណុចខ្លាំងរបស់យុវជនយើង គឺអ្នករៀនមានសមត្ថភាពភាសា រីឯអ្នកមិនរៀនសូត្រអាចលក់កម្លាំងពលកម្ម។ ទាំងពីរនេះសុទ្ធតែមានប្រយោជន៍។ ចំណុចខ្សោយរបស់យុវជនយើង គឺអ្នករៀនសូត្រគឺខ្វះខាតផ្នែកសហប្រតិបត្តិការ និងភាពម៉ត់ចត់»។
ការស្រាវជ្រាវខ្លះរកឃើញថា គុណភាពអប់រំអន់ខ្សោយនៅកម្ពុជា ធ្វើឲ្យយុវជនមិនទទួលបានការងារធ្វើសមរម្យឡើយ នៅក្នុងបរិបទសមាហរណកម្មអាស៊ានខាងមុខ។
នាយកប្រតិបត្តិអង្គការកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានយុវជន លោក ជាង សុខា គិតថា យុវជនកម្ពុជា មិនអាចស្រូបយកទីផ្សារការងារអាស៊ានបានទេ នៅពេលដែលសមត្ថភាពរបស់យុវជននៅមានកម្រិត។
តាមគំនិតលោក ពេលនេះយុវជនត្រូវស្វែងយល់ពីការវិវត្តន៍នៅក្នុងតំបន់ទាក់ទងនឹងការធ្វើសមាហរណកម្មអាស៊ាន ថាតើចាប់ពីពេលនេះទៅមានកិច្ចប្រជុំអ្វីខ្លះ មានកម្មវិធីអ្វីខ្លះសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលនៃបណ្ដាប្រទេសអាស៊ាន។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏ត្រូវមានកម្មវិធីជាក់លាក់សម្រាប់បង្រៀន ឬបណ្ដុះបណ្ដាលយុវជនឲ្យដឹងពីការវិវត្តន៍នៅក្នុងតំបន់ ហើយយុវជនក៏ត្រូវដឹងខ្លួនជាមុនថា នឹងត្រៀមអ្វីខ្លះដែលស្ថិតនៅក្រោមគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាល៖ «ឱកាសការងារវាមាន ប៉ុន្តែវាពិបាកប្រកួតប្រជែងតម្លៃពលកម្មបានខ្ពស់។ សមត្ថភាពរបស់យុវជននៅមានកម្រិតទាបជាងបណ្ដាលប្រទេសដទៃ»។
លោក ជាង សុខា ព្រួយបារម្ភថា កម្ពុជាអាចនឹងស្ថិតនៅក្នុងចរន្តមួយសម្រាប់កំដរក្នុងតំបន់ ដើម្បីរុញច្រានឲ្យតំបន់នោះក្លាយជាតំបន់តែមួយនៅឆ្នាំ២០១៥ ដោយសារតែកម្ពុជា មានកង្វះធនធានមនុស្ស ដូច្នេះកម្ពុជាមិនអាចទាញផលចំណេញច្រើនពីការចូលសមាហរណកម្មអាស៊ានឡើយ។
អ្នកសម្របសម្រួលពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចយុវជននៃអង្គការកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានយុវជន លោក លួន ធន ធ្លាប់ប្រាប់ថា រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសអាស៊ាន រួមទាំងកម្ពុជាផង នៅមិនទាន់ផ្ដល់ឱកាសឲ្យយុវជនចូលប្រឡងក្នុងកិច្ចការអាស៊ាននៅឡើយទេ។ ម្យ៉ាងសំឡេងរបស់យុវជននៅមិនទាន់មានភាពស្មើគ្នាក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល។
លោកបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលអាស៊ាន ចាប់អារម្មណ៍យុវជនយុវជនអាចនឹងក្លាយជាចលករស្នូលនៃការបង្កើតតម្លៃប្រជាជាតិអាស៊ាន សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តរភាព៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។