Giá trị của nhạc Việt
Qua sự thay đổi của thời gian và thời thế, âm nhạc cũng thay đổi theo tâm trạng của người nghe. 35 năm sau ngày cuộc chiến giữa hai miền Nam, Bắc Việt Nam kết thúc, nhìn lại chặng dường dài đó, người yêu nhạc có thể nhận ra được sự khác biệt cũng như tìm lại được những giai điệu đã một lần thân quen với họ.
Âm nhạc Việt có những nét đặc thù riêng như các dân tộc khác trên thế giới. Tuy nhiên, cổ nhạc hay còn gọi là cải lương hoặc ca trù, có những nét độc đáo vừa mới được UNESCO công nhận là một loại di sản văn hóa phi vật thể, mà không nước nào trên thế giới có được.
Bên cạnh đó, dòng nhạc trữ tình, nhạc chủ đề về quê hương, hoặc nhạc vàng của những năm trước năm 1975 đang dần trở lại với những người yêu nhạc tại Việt Nam sau nhiều năm dòng nhạc này bị ngăn cản bởi cách này hay cách khác.
Nhiều ca, nhạc sĩ đã một thời vang bóng trên các sân khấu miền Nam Việt Nam 35 năm về trước đang dần dần quay về Việt Nam biểu diễn.<br/>
Nhiều ca, nhạc sĩ đã một thời vang bóng trên các sân khấu miền Nam Việt Nam 35 năm về trước đang dần dần quay về Việt Nam biểu diễn. Có trường hợp những vị ca, nhạc sĩ này định cư hẳn tại Việt Nam và tiếp tục con đường nghệ thuật của họ trong nước như ca sĩ Duy Quang, nhạc sĩ Đức Huy và rất nhiều những người khác.
Theo báo chí trong nước, qua các bài phỏng vấn, các ca, nhạc sĩ này cho biết, cuộc sống bận rộn ở nước ngoài đã phần nào làm mai một khả năng cống hiến hết mình cho nghệ thuật của họ. Những lo toan của cơm, áo, gạo, tiền đã cản trở bước tiến của họ trên lạnh vực nghệ thuật mặc dù quãng đời tha hương chính là những ngày tháng khó quên đã góp phần cho âm nhạc của họ thêm phần phong phú.
Khi về lại Việt Nam, họ có một cuộc sống thỏai mái hơn và do đó, tâm hồn nghệ thuật của họ cũng dễ dàng tìm được thêm nhiều cảm xúc, nhất là khi quanh họ mỗi ngày đều có những hình ảnh và ngôn từ rất quê hương, rất Việt Nam.
Thể loại nhạc quê hương luôn nằm trong lòng khán giả xa quê vì chúng chứa đựng những hình ảnh mà giờ đây người Việt hải ngoại không còn được nhìn thấy mỗi ngày. Ít người nghĩ rằng những phòng trà như Văn Nghệ, Không Tên ngày nay ở trong nước lại có các ca sĩ hát nhạc quê hương hàng đêm như Hương Lan. Mỗi khi cô có dịp về Việt Nam, Hương Lan đều đến đây trình diễn.
Nhiều tờ báo trong và ngoài nước cho rằng những ngày đầu xa quê, các vị nhạc sĩ hải ngoại có thể liên tục sáng tác về một quê hương mà họ vừa rời bỏ và số nhạc phẩm này lên đến hàng chục bài trong thời gian ngắn, thế nhưng càng sống nhiều ở nước ngoài thì hình như quê hương trở thành ký ức. Đây là lý do khiến nhiều người cho rằng nhạc quê hương do nhạc sĩ trong nước sáng tác đang có phần trội hơn so với nhạc sĩ nước ngoài.
Vọng về cố quốc
Một trong số những người đi đi về về Việt Nam thường xuyên, chúng tôi được tiếp chuyện với ca sĩ Hương Lan, hiện đang ở Việt Nam thực hiện những dự án ca nhạc và làm công việc từ thiện mà cô hằng yêu thích. Khi nói đến ca sĩ Hương Lan thì người sẽ nghe mườn tượng về một tiếng hát cao vút, dậm chất niềm Nam và cũng không thể quên được những vở tuồng cải lương có sự tham gia của cô trong những năm về trước.
Bộ môn cải lương đang dần bị quên lãng tại Việt Nam vì lượng khán giả không lớn và những show cổ nhạc chất lượng cũng không nhận được sự đầu tư thích đáng. Cải lương hiện nay không có thêm những khán giả mới mà chủ yếu là những người lớn tuổi, nhưng những khán giả này lại ít đi coi cải lương trên sân khấu, phần lớn họ ở nhà và nghe qua băng đĩa. Ca sĩ Hương Lan cho biết:
"Nói là muốn coi cải lương thì đi qua Mỹ, muốn coi kịch thì về Việt Nam, câu đó thì cũng đúng vì bây giờ nói về bộ môn cải lương thì nó đang ngưng lại. Chỉ có lâu lâu mới được hát, mới có những chương trình gọi là hay và có giá trị chứ không còn có được thường xuyên như ngày xưa nữa. Lý do thì nó có nhiều lý do, mình không thể nào nói vắn tắt được. Đó là một điều đáng buồn vì bộ môn cải lương là một môn truyền thống của Việt Nam nói chung và của miền Nam nói riêng.
Bây giờ nó không còn được trình diễn nhiều và cái sự ngưng lại cũng có nhiều lý do mà trong đó cũng có lý do là ở đây người lớn tuổi họ không được đi ra ngoài nhiều, họ ở nhà coi phim. Trong phim đó cũng có cải lương, phim Hồng Kông, phim Đại Hàn làm cho cải lương bây giờ không còn sống được như ngày xưa nữa.”
Là một người nghệ sĩ, một người ca sĩ thì nơi nào khán giả thương mình thì mình tới, không đặt vấn đề là khán giả trong hay ngoài nước. Đó là mình sống với khán giả, cô đi tìm khán giả, đó là quan điểm của cô.
CS. Hương Lan
Ngoài việc ca hát và phục vụ khán thích giả trong niềm đam mê nghệ thuật thì nhiều ca, nhạc sĩ về nước để làm từ thiện, xây chùa, giúp đỡ những người cần đến một bàn tay. Nghệ sĩ Hương Lan nói thêm:
"Cô đã được đi Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Phú Yên, và đi trong chương trình giúp cho người mù rồi giúp cho Mùa Xuân cho các trẻ em tại Bình Phước, giúp cho trẻ em tại Phú Yên là chuơng trình cho các trẻ em mồ côi, rồi ở Bến Tre. Cô cũng đỡ đầu cho một trường khuyết tật ở tại Bến Tre, mỗi năm cô xuống đó ít nhất là một lần để thăm mấy em ở đó. Nhiều nhất là với hội bệnh nhân nghèo của ông Nguyễn Vinh Nghiệp ở Việt Nam là để đi chữa bệnh mắt cho người mù ở các nơi để mà xóa mù cho rất nhiều nơi. Đó là một hạnh phúc rất là lớn cho cô khi làm được những chương trình từ thiện như vậy."
Ở nước ngoài, việc các người nổi tiếng làm từ thiện không còn là một điều xa lạ nhưng với Việt Nam, chỉ thời gian gần đây với thiết bị thông tin đại chúng tân tiến thì người ta mới biết các ca, nhạc sĩ Việt trong và ngòai nước rầm rộ đua nhau làm từ thiện. Theo suy nghĩ của những ca, nhạc sĩ hải ngoại về nước làm từ thiện thì khi họ trở lại Việt Nam để giúp đồng bào trên chính quê hương của mình, những đồng tiền của họ có thể giúp được nhiều người hơn và đi được đến nhiều nơi hơn.
Lãnh vực nghệ thuật trong và ngoài nước hiện nay đang có nhiều thay đổi. Lớp trẻ hải ngoại trở về Việt Nam cùng những dự án phim, những bài hát, bước nhảy học từ trường lớp hải ngoại nhưng có tâm hồn Việt đang dần xâm chiếm trị trường giải trí Việt Nam. Ca sĩ Hùynh Gia Tuấn của trung tâm Thúy Nga cho biết nếu như có cơ hội anh cũng mong được đóng góp tài năng của mình cho làng ca nhạc trong nước. Anh nói:
"Trong tương lai nếu có dịp Tuấn có thể về Việt Nam hát được thì sẽ sẵn sàng tại vì thực sự thì mình làm vì đam mê, vì nghệ thuật vì từ nhỏ đến lớn thì đã mê hát rồi, miễn sao làm cho vui cái sở thích của mình thôi. Thật sự thì ở đâu có khán giả, ở đâu có yêu thích mình, nếu mình đóng góp được thì mình sẽ hát."
35 năm sau cuộc chiến, dư luận cho rằng Việt Nam dường như đã có cái nhìn thóang hơn về mặt nghệ thuật khi họ cho phép những ca, nhạc sĩ và những nhạc phẩm đã ăn sâu vào lòng người nghe trước năm 1975 được trở lại Việt Nam. Dù cho có ở đâu chăng nữa thì người ca sĩ cũng vẫn là ca sĩ và họ chỉ mong muốn được cống hiến tài năng của mình cho những người yêu mến họ.
Nghệ sĩ Hương Lan một lần nữa nhận xét:
“Là một người nghệ sĩ, một người ca sĩ thì nơi nào khán giả thương mình thì mình tới, không đặt vấn đề là khán giả trong hay ngoài nước. Đó là mình sống với khán giả, cô đi tìm khán giả, đó là quan điểm của cô.”
Những thế hệ lớn lên hay sinh ra tại nước ngoài cũng mang trong người lòng yêu mến những bài nhạc mang tiếng mẹ đẻ. Cho dù có thêm 35 năm nữa trôi qua, thì nhạc Việt đối với người Việt vẫn không có gí thay đổi được.
Giới yêu âm nhạc có thể nhận thấy được sự thay đổi trong lối trình diễn hay thiết kế sân khấu ngày càng tân tiến hơn, thế nhưng khán giả dù ở đâu, trong hay ngoài nước, vẫn mong được nghe nội dung của hài hát và cung cách trình diễn của ca sĩ mà họ yêu thích.
Có phải đây là lý do khiến ngày càng nhiều nghệ sĩ tìm đường về nhà như một lối thoát cho chính họ sau 35 năm miệt mài ở xứ người với một tâm trạng luôn vọng về cố quốc?