Bản báo cáo nêu lên những sa sút về kinh tế cũng như những kế hoạch mà Việt Nam cần gấp rút thực hiện nếu không thì hiện tượng khủng hoảng tài chánh như năm 1997 có nguy cơ lập lại tại đất nước đang phát triển này. Mặc Lâm phỏng vấn ông Ayumi Konishi, giám đốc ADB tại Việt Nam nhằm tìm hiểu thêm về vấn đề này.

Mặc Lâm: Thưa ông Ayumi Konishi, mới đây ADB vừa cho công bố bản phúc trình tình trạng kinh tế của các nước Á châu trong đó Việt Nam được xem là đáng lo ngại nhất. Là người đang có mặt điều hành ADB tại Hà Nội xin ông cho biết bối cảnh chung tình hình kinh tế hiện nay của Việt Nam như thế nào?

Tình trạng nhập siêu

Ông Ayumi Konishi:  Từ giữa tháng 5 đến cuối tháng 6 vừa qua thì tình hình kinh tế của Việt Nam có nhiều biến chuyển và lạm phát vẫn là vấn đề bức xúc nhất gây sức ép lên nền kinh tế vĩ mô và ảnh hưởng lên tất cả mọi sinh hoạt nhất là trên thị trường bất động sản và chứng khoán. Cổ phiếu sụt giảm và nhà đầu tư không yên tâm giao dịch như trước đây cũng cho thấy bối cảnh chung hiện nay một cách tổng quát.

Về lạm phát, so với mức 8% vào tháng 6 năm 2007 đã tăng vọt lên 26,8% vào tháng 6 năm nay nhưng theo dự báo thì sẽ còn hơn nữa vào thời gian sắp tới, đặc biệt sau khi nhà nước chấm dứt tình trạng bù giá trên mặt hàng xăng dầu.

Ông Ayumi Konishi

Về lạm phát, so với mức 8% vào tháng 6 năm 2007 đã tăng vọt lên 26,8% vào tháng 6 năm nay nhưng theo dự báo thì sẽ còn hơn nữa vào thời gian sắp tới, đặc biệt sau khi nhà nước chấm dứt tình trạng bù giá trên mặt hàng xăng dầu.

Mặc Lâm: Trong hơn hai tuần vừa qua, chứng khoán có dấu hiệu phục hồi tuy còn chậm, ông có cho đây là một dấu hiệu tốt hay không?

Ông Ayumi Konishi: Chỉ số VNIndex tuy tiến gần với mức 500 điểm nhưng sự phục hồi của thị trường tôi cho là chưa đủ mạnh để chúng ta lạc quan. Tuy nhiên nếu so với những tháng trước đó có lúc chỉ số xuống dưới mức 300 điểm thì đây là một dấu hiệu tốt có thể lấy làm điểm mốc cho việc phục hồi sau này.

Mặc Lâm: Riêng về thâm thủng ngân sách và tình trạng nhập siêu thì ông nhận thấy thế nào trong sáu tháng đầu năm, thưa ông?

Ông Ayumi Konishi: Tình trạng nhập siêu thật ra chưa thấy có gì cải thiện so với trước đây. Chỉ trong 6 tháng đầu năm nay mức nhập siêu đã tăng lên gần 17 tỷ tức gấp ba lần so với năm ngoái. Nhiều mặt hàng được nhập khẩu mà nhà nước không kiểm sóat được đã gây ra những hậu quả vừa không cần thiết cho sản xuất vừa làm mất quân bình vừa làm cho xã hội mất định hướng.

Cán cân chi phó do đó bị ảnh hưởng bên cạnh việc nhà nước chưa thật sự cải tổ các tập đoàn và tổng công ty gây thất thu, và nhiều dự án nằm ngoài tầm kiểm soát. Tuy nhiên trong thời gian gần đây, nhà nước có cải thiện đôi chút khi ra lệnh cắt giảm nhiều công trình công, tiết giảm nhiều ngàn tỷ đồng cũng giúp cho nền kinh tế nhẹ nhàng hơn trước đây.

Quyết định tăng giá xăng dầu

Mặc Lâm: Thưa ông nghĩ sao về việc nhà nước quyết định tăng giá xăng dầu trong hai ngày vừa qua?

Nhà nước cần phải quyết đoán và mạnh mẽ thực hiện những kế hoạch đã đưa ra chẳng hạn như tiết giảm đầu tư công hơn nữa, ngăn chặn tình trạng nhập khẩu các mặt hàng không cần thiết cho sản xuất, hỗ trợ nông dân và giới thu nhập thấp tùy theo hiện trạng của từng khu vực nhằm tránh bất ổn xã hội.

Ông Ayumi Konishi

Ông Ayumi Konishi: Đây là quyết định sớm muộn gì cũng phải thực hiện. Việt Nam không thể trợ giá mãi mãi vì ngân sách nhà nước không cho phép. Tuy việc này làm người dân bị thiệt thòi nhiều nhưng nếu nhà nước có những biện pháp khác để cân bằng chẳng hạn như mở rộng và phát triển hệ thống giao thông công cộng cũng giúp gải quyết được vấn đề này. Những khó khăn trước mắt phải chú ý là khi giá xăng dầu tăng thì lạm phát sẽ tăng theo.

Mặc Lâm: Quay lại với câu hỏi liên quan đến lạm phát, ông có cho rằng sau khi có những kế hoạch siết chặt tài chánh thì đã có kết quả cụ thể gì không?

Ông Ayumi Konishi: Hôm thứ Sáu tuần rồi chỉ số tiêu dùng tăng lên 25 hay 26% làm cho mọi người lo ngại hơn nữa. Bên cạnh đó là vài ngày vừa qua chỉ số VNIndex cũng đang giảm làm người ta nghĩ rằng việc chống lạm phát đang gặp trở ngại vì nhà nước tỏ ra chưa mạnh tay lắm trong kế hoạch vĩ mô. Tuy nhiên nhà nước cần chú ý hơn nữa trước tình hình mất giá của đồng bạc Việt Nam.

Mặc Lâm: Vậy theo ông thì nhà nước cần phải làm gì thêm?

Ông Ayumi Konishi: Đây thật sự là một thử thách rất lớn. Nhà nước cần phải quyết đoán và mạnh mẽ thực hiện những kế hoạch đã đưa ra chẳng hạn như tiết giảm đầu tư công hơn nữa, ngăn chặn tình trạng nhập khẩu các mặt hàng không cần thiết cho sản xuất, hỗ trợ nông dân và giới thu nhập thấp tùy theo hiện trạng của từng khu vực nhằm tránh bất ổn xã hội.

Mặc Lâm: Xin cảm ơn ông.