Một trong những thuyết trình viên của buổi hội thảo, tiến sĩ Vương Ngọc Diệp, chủ tịch Pacific Links tức Vòng Tay Thái Bình, có chương trình ADAPT hoạt động tại An Giang và Đồng Tháp từ 2005 đến giờ, trình bày nội dung và những vấn đề liên quan đến tệ nạn buôn phụ nữ trẻ em tại đồng bằng sông Cửu Long qua bài phỏng vấn do Thanh Trúc thực hiện. Mở đầu cô cho biết:

Nhìn lại, rút kinh nghiệm

TS Vương Ngọc Diệp: USAID đã tài trợ cho những chương trình phòng chống nạn buôn bán người trên thế giới trên mười năm nay. Đây là một buổi mà người ta nhìn lại những công việc USAID đã làm trong mười năm qua. Đại đa số là những NGO của Mỹ và tất cả đồng nhìn lại và rút kinh nghiệm để hướng tới vấn đề chiến lược của USAID trong công tác phòng chống buôn bán người trên toàn thế giới sẽ phải như thế nào. Chúng tôi là một trong những chương trình mà USAID tài trợ, được mời trình bày trước hội nghị về cách làm, chương trình cũng như kết quả thu gặt được.

Thanh Trúc: Thưa cô Ngọc Diệp, theo cô nội dung của buổi hội thảo có cái gì mới?

TS Vương Ngọc Diệp: Cái mới đối với tôi là cuối cùng nhu cầu trên thế giới về giúp đỡ những người là nạn nhân của nạn buôn người nó giống nhau và có những nhu cầu giống nhau. Nhưng khi nhìn lại lại toàn thế giới đang bị khủng hoảng này thì thực sự nói mới cũng không phải là mới mà rõ ràng là quyết tâm chống nạn buôn người trên thế giới khiến chúng tôi suy nghĩ rất nhiều.

một trong những chuyện UNICEF muốn là cái hướng về chiến lược là làm sao cho những tập quán xã hội phải thay đổi tại vì một số tập quán xã hội đã đưa tới đã bị bọn buôn người lợi dụng để lừa gạt phụ nữ và trẻ em và ngay cả nam giới nữa vào đường trở thành nô lệ.

TS Vương Ngọc Diệp

Thanh Trúc: Là thuyết trình viên trong buổi hội thảo “Nhìn Về Phía Trước Với Mười Năm Kinh Nghiệm”, cô đã trình bày điều gì, tất cả những điều đó có làm người tham dự chú ý đến tình trạng của Việt Nam là một trong những nước Đông Nam Á có tệ nạn buôn bán phụ nữ và trẻ em ra nước ngoài?

TS Vương Ngọc Diệp: Chương trình thảo luận có bốn phần: Phần thứ nhất là nguyên nhân cơ bản tại sao nạn buôn người xảy ra; Phần thứ hai là những cơ chế pháp lý, việc thi hành luật như thế nào; Phần thứ ba nói về tiêu chuẩn tối thiểu cho những nhà tạm lánh hay những nhà lưu trú của nạn nhân; Và phần thứ tư nói về những phong trào để mà nâng cao nhận thức về phòng chống buôn bán người. Được mời tham dự trong cái panel về những nguyên nhân sâu xa đưa đến nạn buôn người, tôi đến để báo cáo về chương trình của chúng tôi, ADAPT, là một chương trình bắt đầu từ 2005 tại đồng bằng sông Cửu Long. Thì cái mục tiêu, cái cách mà chúng tôi làm, tất cả đều nhắm vào chuyện phòng ngừa, thành ra chúng tôi trình bày về chương trình học bổng qua đó năm trăm em gái đang có nguy cơ có thể phải đi xa nhà hay có thể bị lường gạt. Chúng tôi làm việc với năm trăm em gái này, cung cấp cái học bổng và tất cả những hoạt động xuất phát quanh cái học bổng đó để giúp các em, cha mẹ các em, gia đình các em và cộng đồng và nhà trường có thêm kiến thức, có thêm sức mạnh để chống chọi lại nạn buôn người này.

Việt Nam nên làm gì?

Thanh Trúc: Nếu vậy những vấn đề chiến lược được gọi là mới trong buổi hội thảo có thể áp dụng như thế nào cho Việt Nam, vấn đề cấp thiết của Việt Nam là gì?

TS Vương Ngọc Diệp: Chúng tôi giới hạn vấn đề ở đồng bằng sông Cửu Long thôi, nhưng ở đâu cũng vậy cái nghèo là một trong những nguyên nhân sâu xa căn bản đưa tới nạn buôn người. Cái nghèo thì xưa giờ đã có, vấn đề ngày hôm nay là tại sao cái nghèo lại đưa tới rủi ro bị buôn bán thành nô lệ như vậy? Đó là cái quan trọng mà chúng ta cần nhìn tới, phải nâng cao nhận thức của mọi người là hiện thời đang có một cái dịch bệnh rất nặng nề như thế này, bành trướng và ảnh hưởng lâu dài đến cuộc đời những con người bị buôn bán cũng như gia đình của họ và cộng đồng của họ. Tôi nghĩ phòng ngừa tốt hơn là để cho cái nạn nó xảy ra rồi can thiệp và giúp đỡ tái hòa nhập. Cái công tác đó tuy rất nhân đạo trong xã hội nhân bản, nhưng tôi vẫn nghĩ ở Việt Nam cần nâng cao biện pháp, nâng cao nhận thức để mà phòng ngừa nạn buôn bán người càng ngày càng bành trướng.

nhưng ở đâu cũng vậy cái nghèo là một trong những nguyên nhân sâu xa căn bản đưa tới nạn buôn người.

TS Vương Ngọc Diệp

Thanh Trúc: Mới đây UNICEF Quĩ Nhi Đồng Liên Hiệp Quốc cũng có nghiên cứu nói rằng Việt Nam nằm trong bảy quốc gia vùng Đông và Đông Nam Châu Á có nạn buôn bán thiếu nhi vào đường mãi dâm, vào đường bị bóc lột sức lao động và di cư hay nhập cư không an toàn vì thế nảy sinh những hình thức buôn người tinh vi. Là người hoạt động ở khu vực Đồng Tháp và An Giang là nơi nhiều trẻ em Việt Nam bị bán qua Campuchia, từ 2005, thưa cô Ngọc Diệp điều cô muốn nói nhất khi thuyết trình trong buổi hội thảo do USAID tổ chức?

TS Vương Ngọc Diệp: An Giang và Đồng Tháp là hai tỉnh biên giới bị ảnh hưởng rất nhiều , nhưng mà những em bị bán qua biên giới ở đó chưa hẳn là người của An Giang và Đồng Tháp thôi mà là của toàn bộ đồng bằng sông Cửu Long và những nơi khác nữa. Đến giờ không ai rõ được về thống kê về con số. Đó là điểm thứ nhất. Điểm thứ hai về UNICEF cảm ơn chị đã nhắc, vì UNICEF là diễn giả chính thì nói là họ đang có một nghiên cứu mới, họ đưa ra chỉ số về những cái nguy hiểm mà trẻ em trên thế giới phải gánh chịu, nước nào như thế nào như thế nào đó. Họ nói một trong những chuyện UNICEF muốn là cái hướng về chiến lược là làm sao cho những tập quán xã hội phải thay đổi tại vì một số tập quán xã hội đã đưa tới đã bị bọn buôn người lợi dụng để lừa gạt phụ nữ và trẻ em và ngay cả nam giới nữa vào đường trở thành nô lệ.

Còn về vấn đề Việt Nam? Khi chúng tôi nghe UNICEF báo cáo thì cô Lucy Liu, diễn viên điện ảnh rất nổi tiếng, đại sứ thiện chí của UNCEF, có nói “Tương lai của nhân loại là trẻ em mà mình không lo chăm sóc lo bảo vệ cái thế hệ nối tiếp của mình thì coi như nhân loại không còn gì nữa hết.”

Thanh Trúc: Cảm ơn cô Ngọc Diệp và buổi nói chuyện hôm nay.