Triển khai quá chậm
Ngay từ ngày 9/3 cách đây 3 tháng, ông Lương Văn Tự Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Cacao Việt Nam Vicofa khi trả lời hãng Reuters đã loan báo rằng, một vài công ty đã khởi sự thu mua theo kế hoạch tạm trữ 200.000 tấn cà phê nhân, để ngăn đà sụt giảm giá trên thị trường. Lúc đó ông Tự không đề cập bất kỳ chi tiết nào, như đã thu mua với giá bao nhiêu hoặc tên công ty đang thu mua tạm trữ.
Trên thực tế, theo báo Tuổi Trẻ Online cho đến thời điểm ngày 12/5 chưa có doanh nghiệp nào tiếp cận được nguồn vốn vay mua tạm trữ cà phê. Tờ báo trích lời ông Đỗ Hà Nam, Phó chủ tịch Vicofa xác định như vậy. Và phải đến đầu tháng 6 doanh nghiệp mới chạm tay vào khoản tín dụng hỗ trợ lãi suất 6%. Tuy nhiên từ đầu tháng 6 tới nay, dù thu mua với giá 25.000đ/kg nhân khô, các doanh nghiệp cũng khó mua. Trả lời chúng tôi ông Đỗ Hà Nam, Phó chủ tịch Vicofa đồng thời là Chủ tịch Câu lạc bộ 20 doanh nghiệp xuất khẩu cà phê lớn nhất Việt Nam phát biểu:
Việc triển khai mua tạm trữ 200 ngàn tấn cà phê của chính phủ quá chậm, nhưng dù sao mọi việc cũng được triển khai rồi.
Ô. Đỗ Hà Nam
“Việc triển khai mua tạm trữ 200 ngàn tấn cà phê của chính phủ quá chậm, nhưng dù sao mọi việc cũng được triển khai rồi, tình hình thị trường trong nước bắt đầu thuận lợi hơn, giá cơ bản bắt đầu ổn định ở mức trên 25.000đ/kg. Nhưng đáng buồn là nó ở thời gian triển khai chậm quá nên lượng hàng không còn được bao nhiêu. Nhưng điều quan trọng ở đây là tình hình thị trường nếu tiếp tục sụp đổ thì người dân người ta sẽ chán nản ảnh hưởng trồng trọt về mặt lâu dài. Giữ được giá ổn định sẽ giúp người dân tự tin hơn trong kế hoạch sản xuất.”
Có những thông tin cho rằng số đông nông dân trồng cà phê đã bán hết từ đầu vụ vào lúc giá rớt xuống 22.000đ/kg. Vậy khi nói còn vài trăm ngàn tấn cà phê ở trong nhà dân, có thể hiểu rằng cà phê đang nằm trong kho doanh nghiệp hay một số ít đại gia chủ đồn điền lớn.
Ông Nguyễn Công Thịnh, nhà tư vấn thị trường giá cả cho nông dân cà phê Tây Nguyên đưa ra nhận định:
“Tháng 5 tháng 6 thì cà phê đâu ra mà hỗ trợ cho nông dân, nếu như mà tốt thì hỗ trợ đầu mùa còn không thì tháng 2 tháng 3. Nếu nông dân giữ hạt cà phê tới giờ thì chắc chắn họ không có tiền để đầu tư tiếp cho vụ sau. Như tôi biết thì từ cuối tháng 5 các doanh nghiệp không mua được hạt cà phê nào hết.”
Thủ tục rườm rà
Đề xuất mua tạm trữ 200 ngàn tấn cà phê được thông tin rộng rãi từ tháng 2 đầu năm. Về chính thức tới 13/4 Thủ tướng Chính phủ mới ký quyết định, theo đó các khoản cho vay thu mua tạm trữ tối đa 200.000 tấn cà phê niên vụ 2009-2010 được ngân sách nhà nước hỗ trợ lãi suất 6%/năm, thời gian cho vay thu mua tạm trữ cà phê được hỗ trợ lãi suất là ba tháng từ 15/4 tới 15/7/2010. Ngày 21/4 Bộ Nông nghiệp Phát triển Nông thôn chỉ định 13 doanh nghiệp tham gia mua tạm trữ cà phê.
Thủ tục hành chính và sự thận trọng của Ngân hàng Nông nghiệp Phát triển Nông thôn, được cho là nguyên nhân gây ra tình trạng chậm trễ trong kế hoạch thu mua cà phê cho nông dân. Để rút kinh nghiệm cho niên vụ 2010-2011, Ông Đỗ Hà Nam Phó chủ tịch Vicofa đề xuất:
“Chủ trương này sẽ đảm bảo nhằm giữ ổn định giá tốt cho người dân. Bản chất của nó được hiểu theo ý nghĩa tạm bình ổn giá cho nên phải được thường xuyên thực hiện và theo nguyên tắc khi giá xuống thì mua vào cho dân, khi giá lên thì bán ra để tránh lỗ cho doanh nghiệp. Như vậy mua tạm trữ phải được thường xuyên triển khai và thực hiện ngay đầu vụ và kết thúc vào cuối vụ. Chuyện này Việt Nam đã ít nhiều thành công trong lãnh vực lương thực, đối với cà phê chúng tôi nghĩ nó sẽ là cơ hội để cứu nhiều người dân trước thảm cảnh của chu kỳ cũ có lúc giá cà phê xuống còn 3.000đ/kg, lúc đó rất nhiều nông dân lâm cảnh khổ vì cây cà phê.”
Tôi làm việc với nông dân, chưa có ai nói là đã bán được kg cà phê nào theo chương trình tạm trữ của chính phủ.
Ô. Nguyễn Công Thịnh
Về phía nông dân trồng cà phê, người điều hành mạng tư vấn thị trường giá cả Nguyễn Công Thịnh nhận định rằng, ý tưởng mua tạm trữ cà phê được đưa ra như một hình thức xoa dịu vào thời điểm người trồng cà phê Tây nguyên chịu khó khăn về giá và thời tiết không thuận lợi. Ông Thịnh tiếp lời:
“Lần này chính phủ có một động thái rất tốt, nếu giữ được tới đầu vụ sau thì rất tốt. Ra quyết định vào đầu vụ không ra đầu vụ cuối vụ cũng không phải, thì chẳng giải quyết được vấn đề gì cả. Tôi làm việc với nông dân, chưa có ai nói là đã bán được kg cà phê nào theo chương trình tạm trữ của chính phủ.”
Niên vụ cà phê ở Việt Nam diễn ra từ tháng 10 năm trước tới hết tháng 9 năm sau. Thí dụ niên vụ 2009-2010 mùa thu hoạch kéo dài từ tháng 12/2009 tới hết tháng 3/2010. Sau đó người trồng cà phê đầu tư cho vụ mới tức niên vụ 2010-2011. Hàng năm các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu trên dưới 1 triệu tấn cà phê, chủ yếu là loại cà phê robusta nhân thô. Năm 2009 theo số liệu chính thức Việt Nam đã xuất đi 1,18 triệu tấn cà phê nhân trị giá 1,73 tỷ USD.
Theo dòng thời sự:
- Mua tạm trữ cà phê quá nhiều dấu hỏi
- Nông dân không có lợi trong kế hoạch mua trữ cà phê
- Các cty Việt Nam sẽ trữ khoảng 200.000 tấn cà phê
- Cà phê ở Việt Nam mất giá, tồn đọng lớn
- Việt Nam sẽ mua trữ 500 ngàn tấn gạo
- Nông dân vội vã bán lúa
- Giá lúa tại ĐBSCL đã ngừng sụt giảm
- Thủ tướng yêu cầu thu mua hết lúa của nông dân