Tiếp tục loạt bài Trên Ðường Tiến Về Nhà Trắng, Nguyễn Khanh của Ðài chúng tôi có tường trình chi tiết sau đây gửi đến quý thính giả.
Trước Ủy Ban Tài Chánh Thượng Viện Liên Bang Hoa Kỳ, ba ông Chủ Tịch của các tập đoàn chế tạo xe hơi Mỹ gồm GM, Ford và Chrysler sẽ đưa ra những lý do để yêu cầu được vay số tiền lên đến 34 tỷ dollars cứu nguy một trong những kỹ nghệ từng được xem là xướng sống của nền kinh tế Mỹ.
Tin hành lang Quốc Hội cho biết cả 3 công ty đều đưa ra những kế hoạch hành động cấp bách để đối phó với tình trạng khó khăn đang gặp phải, trong đó bao gồm cả cam kết những nhân vật đầu não chỉ lãnh lương có 1 dollars một năm, không nhận tiền thưởng cuối năm
Hai lần ra điều trần trước Quốc Hội Liên Bang
Ðây là lần thứ nhì cả ba tập đoàn điều trần trước Quốc Hội Liên Bang. Lần trước xảy ra cách đây không đầy 2 tuần lễ và không đem lại kết quả như họ mong muốn.
Lần này cả 3 ông chủ tịch xuất hiện trở lại với những bản phúc trình trong đó ghi rõ những gì các tập đoàn xe hơi sẽ thực hiện trong thời gian tới, và hy vọng sẽ được các vị dân cử lắng nghe.
Tin hành lang Quốc Hội Liên Bang Hoa Kỳ cho biết trong bản phúc trình, cả 3 công ty đều đưa ra những kế hoạch hành động cấp bách để đối phó với tình trạng khó khăn đang gặp phải, trong đó bao gồm cả cam kết những nhân vật đầu não chỉ lãnh lương có 1 dollars một năm, không nhận tiền thưởng cuối năm, thực hiện chương trình giảm chi tiêu, chẳng hạn như sẽ đi máy bay chở hành khách thay vì sử dụng máy bay riêng để giảm bớt chi tiêu cho công ty.
Phúc trình cũng sẽ đưa ra kế hoạch để trong những năm tới các chiếc xe do Hoa Kỳ sản xuất sẽ đáp ứng tiêu chuẩn của khách hàng, như xe sẽ nhỏ hơn, đẹp hơn, bền hơn, tiết kiệm được nhiều xăng hơn, thay thế cho những kiểulộng lẫy nhưng cồng kềnh và uống xăng như uống nước đang được bầy bán trên thị trường.
Với kế hoạch được coi là thay đổi toàn diện đang cầm trên tay, cả 3 ông Chủ Tịch các tập đoàn xe hơi GM, Ford và Chrysler của Hoa Kỳ tin tưởng lần này họ sẽ thành công, thuyết phục được Quốc Hội.
Kế hoạch cứu nguy của tập đoàn xe hơi
Công ty GM cho biêt cần 18 tỷ để sống còn, trong đó số tiền phải có ngay tức khắc là 4 tỷ; công ty Chrysler cũng sẽ xin từ giờ đến cuối năm được vay ngay 7 tỷ để có tiền trang trải những chi tiêu cần thiết, và công ty Ford sẽ xin các vị dân cử cam kết cho họ được vay 9 tỷ trong vòng 10 năm tới và chỉ sử dụng số tiền này trong trường hợp cần thiết.
Kế hoạch đã có, sẽ được trình bày, nhưng chưa hẳn sẽ được chấp nhận. Hai ngày trước đây Bà Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi nói rằng đã thảo luận với Tổng Thống Hoa Kỳ George W. Bush về ý kiến cứu nguy các đại công ty xe hơi của Mỹ, và chuyện đẩy các đại công ty này đến chỗ phải khai phá sản “là điều không thể để xảy ra”.
Công ty GM cho biêt cần 18 tỷ để sống còn, trong đó số tiền phải có ngay tức khắc là 4 tỷ; công ty Chrysler cũng sẽ xin từ giờ đến cuối năm được vay ngay 7 tỷ để có tiền trang trải những chi tiêu cần thiết, và công ty Ford sẽ xin các vị dân cử cam kết cho họ được vay 9 tỷ trong vòng 10 năm
Dân biểu Michael Rogers đại diện cho thành phố Detroit thuộc bang Michigan, nơi cả 3 đại công ty xe hơi của Hoa Kỳ đặt trụ sở cũng đồng ý với quan điểm của Bà Chủ Tịch Hạ Viện.
Ông nói rằng đã đến lúc kỹ nghệ xe hơi của Hoa Kỳ phải thay đổi, những chiếc xe được tung ra thị trường sẽ là những chiếc xe nhỏ hơn, tiện lợi hơn, ít uống xăng hơn, bảo vệ môi trường tốt hơn, và đó là những điều bắt buộc phải làm để sống còn.
Nhưng muốn sống còn, các đại công ty chế tạo xe hơi Mỹ phải có tiền để tiếp tục hoạt động, và vị ân nhân mà họ đang trông chờ chính là Quốc Hội Liên Bang. Phát biểu cuối cùng của ông Chủ Tịch Khối Ða Số Harry Reid trước khi buổi điều trần bắt đầu cho thấy dường như các vị Thượng Nghị Sĩ Mỹ vẫn chưa hẳn hài lòng với những gì họ đã được nghe trình bầy cách đây 2 tuần lễ, và cũng chưa hẳn hài lòng với những gì họ đang nghe hoặc sắp sửa nghe. Ông Harry Reid nói thẳng là đến bây giờ vẫn chưa có đủ số phiếu cần thiết phải có để thông qua dự luật cho 3 đại công ty xe hơi vay tiền.
Và ngay chính Tổng Thống Tân Cử Barack Obama cũng đưa ra phát biểu tương tự
Cho rằng có thể các vị dân cử Thượng và Hạ Viện Liên Bang đòi hỏi cả 3 công ty GM, Ford và Chrysler đưa ra những kế hoạch cụ thể hơn nữa, trước khi đồng ý bỏ phiếu chấp thuận số tiền 34 tỷ dollars mà các đại công ty này nói phải có để sống còn.
Rút kinh nghiệm lần điều trần trước
Cám ơn anh Nguyễn Khanh. Anh nói hai tuần trước đây, cả 3 ông chủ tịch của GM, Ford và Chrysler đã ra điều trần xin vay tiền trước Quốc Hội và không thành công. Tại sao vậy?
KHANH: Ít nhất 2 lý do đã được nêu ra để giải thích tại sao lần trước họ không thành công. Lý do thứ nhất là trước câu hỏi sẽ sau khi được cho vay tiền rồi thì họ sẽ làm gì để tự cứu nguy, cả 3 tập đoàn chế tạo xe hơi của Hoa Kỳ không đưa ra kế hoạch cụ thể.
Lý do thứ nhì là cả 3 ông đều sài xang, mỗi ông đi một chiếc máy bay riêng đến Washington xin vay tiền, khiến các vị dân cử khó chịu. Chị thử tưởng tượng một người ăn mặc sang trọng, đi xe có tài xế cầm lái đến nhà chị để vay tiền mua gạo thì chị có cho vay không? Ðó là lý do tại sao họ thất bại lần trước.
Bà Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi nói rằng đã thảo luận với Tổng Thống Hoa Kỳ George W. Bush về ý kiến cứu nguy các đại công ty xe hơi của Mỹ, và chuyện đẩy các đại công ty này đến chỗ phải khai phá sản "là điều không thể để xảy ra".
Thế còn lần này thì sao??
KHANH: lần này họ đưa ra được chương trình hành động cụ thể hơn, nhưng vẫn chưa làm hài lòng các vị dân cử. Kế hoạch của họ là trong những năm tới sẽ tung ra thị trường những chiếc xe nhỏ hơn, bền hơn, ít tốn xăng hơn, nhưng các vị dân cử của cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa đều thắc mắc là đáng lý ra phải thực hiện kế hoạch này từ lâu rồi chứ sao lại đợi đến bây giờ mới làm.
Theo các bảng chiết tính mà tôi được xem thì trong 13 năm qua, thị phần xe hơi Mỹ giảm 44%, và khi xe hơi Hoa Kỳ sản xuất ngày một bán ít đi thì xe hơi của các hãng khác như xe Nhật Bản, Hàn Quốc lại tăng lên. Nói cách khác, Quốc Hội sẽ chỉ trích các ông đầu não của GM, Ford và Chrysler là không nhìn xa trông rộng.
Như vậy các đại công ty này sẽ không được Quốc Hội cho vay tiền?
KHANH: tôi chưa dám vội kết luận như vậy, vì có thể không hài lòng với các ông chủ những tập đoàn, nhưng Quốc Hội và cả Nhà Trắng phải nhìn xa hơn. Bang Michigan là bang có cả triệu người sống nhờ vào kỹ nghệ xe hơi, bây giờ tỷ lệ thất nghiệp đã vượt mức 10% trở thành bang có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất nước Mỹ.
Thành phố Detroit là nơi các tập đoàn này đặt trụ sở, dựng nhà máy, cũng là nơi có tỷ lệ người đang phải xin trợ cấp xã hội cao nhất, tới 20% đang xin trợ cấp thực phẩm, xin trợ cấp sữa để nuôi con còn nhỏ… Nếu không giúp thì số người thất nghiệp sẽ còn tăng cao hơn, gánh nặng xã hội mà chính phủ liên bang và tiểu bang phải chịu đựng cũng nặng hơn.
Tôi thấy có một bản nhạc Việt Nam đúng với tình huống, tâm trạng của các vị dân cử Mỹ hiện giờ. Bản nhạc tôi không nhớ tên nhưng có câu “giận thì giận mà thương thì thương”. Giận mấy ông sếp lớn của GM, Ford và Chrysler, nhưng có lẽ vẫn phải bỏ phiếu cho các tập đoàn này vay tiền vì thương dân. Tôi nghĩ như vậy.