Nhà phân tích chính sách ngoại giao Malou Innocent của trung tâm nghiên cứu CATO nêu ý kiến của ông trong bài đăng trên báo Christian Science Monitor. 

Hàng chục triệu người mất việc

Hơn 30 năm nay chính sách thị trường tự do đã giúp nền kinh tế Trung Quốc phát triển trên sức lao động của con người đem hơn 200 triệu nông dân ra khỏi những thôn làng nghèo đói. 

Nhưng cơn khủng hoảng kinh tế từ Hoa Kỳ mới đây đã gây ảnh hưởng nặng nể cho đà phát triển của xứ này.  Mức xuất khẩu giảm gần 18% trong tháng giêng, so với cùng kỳ năm ngoái. 

Trong vòng dăm tháng qua khoảng 20 triệu dân lao động di cư từ nông thôn ra thành thị đã mất việc. 

Mức thất nghiệp gia tăng có thể dẫn đến bất ổn xã hội, thách đố quyền thống trị của đảng Cộng sản.   Đảng này biện minh cho nền toàn trị suốt 30 năm đổi mới bằng điều hứa hẹn kiến tạo được nền kinh tế phát triển.   

Giới phân tích e rằng nếu không duy trì được đà phát triển đã hứa, đảng Cộng sản có thể bồi đắp cho tính chính đáng của nền cai trị bằng những phương tiện khác, như khai thác lòng yêu nước để hướng sự bất mãn của quần chúng ra những mục tiêu bên ngoài.

Một trong những điều đáng quan ngại là với sức mạnh quân sự gia tăng, Bắc Kinh sẽ theo đuổi những chiến lược địa dư chính trị mang tính xâm lược ngay tại biển Đông. 

Một trong những điều đáng quan ngại là với sức mạnh quân sự gia tăng, Bắc Kinh sẽ theo đuổi những chiến lược địa dư chính trị mang tính xâm lược ngay tại biển Đông. Khu vực này là hành lang giao thông đường thuỷ rộng lớn và đông đúc nhất trên thế giới. 

Khu vực này là hành lang giao thông đường thuỷ rộng lớn và đông đúc nhất trên thế giới. 

Tham vọng bành trướng

Một dấu hiệu là Trung Quốc đã bày tỏ ý muốn chiếm lại khu vực khai thác khí thiên nhiên Malampaya và Camago thuộc quần đảo Trường Sa mà Philippines dành chủ quyền.  

Địa điểm này nằm trong số những quần đảo có vị trí chiến lược quan trọng hay có nguồn nhiên liệu để Bắc Kinh thoả mãn cơn khát dầu cho nền công nghiệp, hoặc cả hai. 

Hành động đã thể  hiện tham vọng của Trung Quốc.  Năm 1988 hải quân Trung Quốc đánh chìm tàu chiến Việt Nam trong cuộc hải chiến ở Trường Sa.   

Năm 1995, Trung Quốc chiếm đóng đá Vành Khăn cũng ở Trường Sa, do Philippines nhận chủ quyền sau Việt Nam. 

Trung Quốc còn xây dựng những kiến trúc quân sự trên đó, nói là để bảo vệ ngư dân. 

Không ngạc nhiên gì khi các nước Đông Á đều khó chịu nhìn thấy Trung Quốc bành trướng ảnh hưởng trên biển. 

Giáo sư Arthur Waldron của đại học Pensylvania giải thích, người châu Á hầu hết đều tin rằng khi đã đạt mục đích thì Trung Quốc sẽ tiếp tục xâm lấn. 

Vịêc hiện đại hoá quân sự của Trung Quốc còn có ý nghĩa đối với nền an ninh của Hoa Kỳ.  

Các cường quốc mới nổi thường tạo bất ổn cho thế giới, như lịch sử đã nhiều lần chứng minh.  Khi sức mạnh của một nước gia tăng, ý muốn thay đổi hệ thống quốc tế sẽ tăng cao.  Chính sự thay đổi tư duy đó gây bất ổn cho hệ thống và đưa đến chiến tranh. 

Vai trò của Mỹ?

Ngụơc lại với những sự kiện minh chứng luận cứ cho rằng Trung Quốc sẽ trở nên kẻ gây chiến, có những ý kiến khác cho là Trung Quốc đã trở nên một cường quốc nên càng muốn tìm quan hệ hoà bình với cộng đồng quốc tế. 

Những chuyên gia này cho là vì e ngại trước sự khả dĩ về một mối quan hệ thù nghịch với Hoa Kỳ, Trung Quốc lại càng tìm cách hội nhập vào hệ thống kinh tế và thương mại toàn cầu. 

Điều này cản trở khuynh hướng đặt quyền lợi trên nền tảng sức mạnh.  Khi hàng hoá thông thương thì quân lính khỏi phải vượt biên, nói theo ý nghĩa một ngạn ngữ xưa.  

Trong bối cảnh kinh tế ngày nay, có hy vọng là những quyền lợi chiến lược của Trung Quốc và Hoa Kỳ có điểm tương đồng, vì sự liên lập về kinh tế. 

Nhưng sự liên lập ấy không loại được nguy cơ chiến tranh.  Mối quan hệ thương mại bền chắc giữa Anh với Đức không ngăn được thế chiến thứ nhất.  Các nước sẵn sàng bỏ qua lợi ích kinh tế nếu kinh tế mâu thuẫn với quyền lợi chiến lược. 

Một điểm nóng có thể phát sinh xung đột Mỹ Hoa là Đài Loan.   Bắc Kinh chi tiền ráo riết tăng cường quân sự với mục đích được công bố là sớm muộn cũng chiếm lại Đài Loan.   

Trong khi đó thì Washington quyết tâm bảo vệ nền hoà bình và an ninh của đảo quốc này theo đạo luật quan hệ với Đài Loan năm 1979, để Đài Loan không bị Bắc Kinh bức bách.  

Trong khi sự kiện Bắc Kinh thách đố quyền lực của Washington không phải là không tránh được, thì sách lược của Washington trứơc một Trung Quốc lớn mạnh thành cưòng quốc sẽ có ý nghĩa sâu xa đối với mối quan hệ Mỹ-Hoa.  

Ví dụ như Quốc hội Hoa Kỳ đề ra những chính sách đối nghịch với Trung Quốc để làm suy yếu thêm nền kinh tế dựa vào thương mại của xứ này, thì tác dụng phản hồi xem ra sẽ khá cụ thể. 

Cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu hiện nay rất có thể là chất xúc tác cho cuộc vùng dậy rộng lớn trong nội xứ Trung Quốc. 

Nhưng trước nguy cơ Bắc Kinh gây bất ổn trong khu vực và thế giới để hướng sự bất mãn của quần chúng ra những mục tiêu bên ngoài,  giới lãnh đạo ở Washington cần phải nhận ra tác dụng quan trọng của các chính sách của Hoa Kỳ. 

Chẳng hạn, một khi Washington ra những đạo luật gián tiếp quy trách cho Trung Quốc về nạn thất nghiệp ở Mỹ, hay trừng phạt Trung Quốc vì không thích nghi đầy đủ với hệ thống thị trường tự do toàn cầu, thì những hành động ấy chỉ gây hại cho nỗ lực ổn định kinh tế thế giới, đồng thời đẩy ra ngoài lề những người dân Trung Quốc muốn có quan hệ bền chắc với phương Tây cùng với sự giải phóng thêm nữa cho họ ngay tại quê nhà. 

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.