Giải pháp ổn định kinh tế Việt Nam?

Viễn ảnh sắp tới sẽ ra sao và những giải pháp nào giúp khống chế những xáo trộn bất ổn này?

Phóng viện đài RFA Trà Mi tìm giải đáp từ một chuyên gia kinh tế quốc tế, ông Danny Richards, nhà phân tích về Việt Nam và cũng là biên tập viên cao cấp của Cơ quan Tình báo Kinh tế EIU, trụ sở tại London, Anh Quốc.

Ông Danny Richards: Việt Nam hiện đang bị áp lực trầm trọng về thâm thủng mậu dịch và tiền tệ, từ vị trí là một nơi quyến rũ giới đầu tư nước ngoài, giờ đã trở thành mối quan ngại lớn cho nhiều người vì nền kinh tế quá nóng, và ảnh hưởng đến tỷ lệ tăng trưởng trong năm 2008. Thị trường chứng khoán năm nay rơi vào tình trạng khủng hoảng, lạm phát tăng vọt tới 25% trong tháng 5 vừa qua so với cùng kỳ năm ngoái, giá cả tiêu dùng leo thang chóng mặt.

Giới kinh doanh vẫn còn muốn mở công xưởng tại Việt Nam để tận dụng nguồn lao động giá rẻ, nhưng còn nhiều yếu tố mà họ hết sức quan ngại như cơ sở hạ tầng nghèo nàn, và tình trạng gọi là “siêu tham nhũng”. Song, nhìn chung thì Việt Nam vẫn còn nằm trong tầm ngắm của nhiều nhà đầu tư.

Nhà nước gần đây đã tiến hành vài biện pháp hạ nhiệt kinh tế trong đó có nâng lãi suất huy động vốn. Còn tăng trưởng GDP thì hạ xuống mức dưới 7% thay vì là trên 8% như vài năm trước. Tóm lại, tình trạng kinh tế chùng dây của Việt Nam đã khiến xuất hiện rất nhiều mối lo sợ.

Trà Mi: Đó là những gì đang diễn ra trong bức tranh kinh tế của Việt Nam, nhưng trong thời gian tới, liệu sẽ có những dấu hiệu nào sáng sủa hơn hay không thưa ông?

Ông Danny Richards: Vâng, đây chưa phải là hồi kết của câu chuyện thành công kinh tế của Việt Nam đâu, nhưng dĩ nhiên tình hình hiện giờ cũng chỉ ra cho chúng ta thấy một số vấn đề mà chính phủ Hà Nội gặp phải trong chính sách điều hành kinh tế của họ. Mặc dù nguồn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam vẫn còn ở mức cao, giới kinh doanh vẫn còn muốn mở công xưởng tại Việt Nam để tận dụng nguồn lao động giá rẻ, nhưng còn nhiều yếu tố mà họ hết sức quan ngại như cơ sở hạ tầng nghèo nàn, và tình trạng gọi là “siêu tham nhũng”. Song, nhìn chung thì Việt Nam vẫn còn nằm trong tầm ngắm của nhiều nhà đầu tư.  

Trà Mi: Nhìn thực trạng vỡ bong bóng kinh tế hiện nay tại Việt Nam, nhiều người e ngại nguy cơ Việt Nam sẽ bị khủng hoảng kinh tế như tình hình tại Châu Á mấy năm trước đây. Ý ông ra sao?

Ông Danny Richards thuộc Nhóm Tình báo Kinh tế nhận định nhu cầu giảm đà tín dụng trong điều chỉnh kinh tế Việt Nam.

Ông Danny Richards: Không, chúng tôi không dự đoán tình hình khủng hoảng trầm trọng tại Việt Nam, dù hiện giờ đang có những vấn đề phải đương đầu, nhưng đây là hệ quả của thành công kinh tế. Dù nhập siêu nhưng lựơng xuất khẩu của Việt Nam vẫn còn mạnh, và dù trong vài năm tới đây nền kinh tế Việt Nam sẽ còn nhiều trở ngại vì các thị trường chính như Mỹ bị yếu đi nhưng nhìn chung Việt Nam đang thành công trong việc xuất khẩu các mặt hàng mới bên cạnh các sản  phẩm truyền thống như dệt may và lương thực.

Trà Mi: Theo ông, nguyên nhân cốt lõi của những vấn đề kinh tế hiện thời tại Việt Nam là gì?

Ông Danny Richards: Tôi cho rằng nguyên nhân chủ yếu là do nền kinh tế bị nóng quá độ mà chính phủ Việt Nam lại vẫn cứ chú trọng vào các biện pháp tăng trưởng kinh tế thay vì nghĩ cách bền vững kinh tế lâu dài một cách hiệu quả. Nhà nước đã cho phép mở rộng tín dụng nội địa quá trớn, và đa phần các khoản vay đó được đổ vào đầu tư chứng khoán, khiến thị trường chứng khoán bùng nổ. Điều này chứng tỏ nhà nước đã tập trung sai mục tiêu. Thời điểm hiện tại buộc chính phủ phải chuyển hướng sự tập trung.

Trà Mi: Ông đánh giá như thế nào về các biện pháp kiềm hãm lạm phát mà Hà Nội đang tiến hành?

Nhiều thử thách trước mắt và lâu dài mà Hà Nội phải đương đầu, với nhiệm vụ là phải làm sao đáp ứng sự kỳ vọng sau thành quả tăng trưởng hơn 8% của hai năm qua. Quan trọng nhất là phải củng cố chính sách quản lý và khoá valve tăng trưởng tín dụng.

Ông Danny Richards: Tôi thấy các biện pháp được đưa ra khá muộn màng. Qũy tiền tệ quốc tế từ lâu đã kêu gọi ngân hàng trung ương Việt Nam phải chú trọng hơn nữa trong việc quản lý chính sách tiền tệ, nhưng đến giờ Hà Nội mới bắt tay thực hiện thì gặp phải trở ngại do ảnh hưởng của cơn sốt giá lương thực và giá xăng dầu trên thế giới.  

Trà Mi: Nếu lạm phát tại Việt Nam tiếp tục đứng ở hai con số, chính phủ có thể làm gì hơn nữa, hiệu quả hơn nữa để khống chế tình hình?

Ông Danny Richards: Cần phải siết chặt chính sách quản lý. Một trong những vấn đề hiện tại là đồng tiền Việt Nam đang bị áp lực mất giá quá mạnh. Nếu chính phủ để đồng tiền mất giá nhanh chóng như vậy thì cũng chính là châm ngòi cho nạn lạm phát trở nên nghiêm trọng. Vì vậy, nhà nước phải điều tiết biên độ giao động của tỷ giá hối đoái nhằm cho phép đồng tiền giảm giá nhưng phải đảm bảo không bị mất giá quá nhanh dễ dẫn tới lạm phát. Họ bị vấn đề chỗ đó. Ngoài ra, nếu giá lương thực trên thế giới hạ nhiệt trong vài năm tới thì cũng sẽ giúp giảm bớt áp lực lạm phát tại Việt Nam.

Trà Mi: Còn để gây dựng lại niềm tin đối với thị trường tiêu dùng nội địa và nhà đầu tư nước ngoài, Việt Nam cần phải làm những gì, thưa ông?

Ông Danny Richards: Nhìn chung giới đầu tư nước ngoài vẫn còn khá tin tưởng vào triển vọng đường dài của thị trường tại Việt Nam, cũng như vẫn còn quan tâm đến thị trường chứng khoán tại đây mà bằng chứng là trong nửa năm qua chỉ có các nhà đầu tư trong nước ồ ạt rút chân ra khỏi thị trường chứng khoán nội địa mà thôi.

Tóm lại, có nhiều thử thách trước mắt và lâu dài mà Hà Nội phải đương đầu, với nhiệm vụ là phải làm sao đáp ứng sự kỳ vọng sau thành quả tăng trưởng hơn 8% của hai năm qua. Quan trọng nhất là phải củng cố chính sách quản lý và khoá valve tăng trưởng tín dụng.

EIU là cơ quan nghiên cứu kinh tế toàn cầu thuộc tạp chí The Economist, có 3 trụ sở tại Anh, Mỹ, và Hong Kong, với đội ngũ hàng trăm chuyên gia dày dạn kinh nghiệm chuyên đưa ra các bản báo cáo hàng tháng về môi trường kinh tế-chính trị, đồng thời dự báo tình hình và rủi ro kinh tế của các nước, trong đó có Việt Nam.