Để hiểu rõ vấn đề, Thanh Trúc phỏng vấn ông Bùi Kiến Thành,  chuyên gia kinh tế tài chính từng nhiều năm làm việc  với ngân hàng nước  ngoài, nay là cố vấn cao cấp cho các tập đoàn kinh doanh ở Hà Nội.

Ngân Hàng Phát Triển Châu Á ý muốn nói trong tình thế hiện nay việc mua bán với các nước,  tức là ngoại thương của Việt Nam, cũng không phát triển gì để cho nhập khẩu tăng lên. Và như vậy thì cần gì phải có đô la để trao đổi

Nhập khẩu giảm nên không cần tới nhiều ngoại tệ?

Qua lăng kính phân tích của ông Bùi Kiến Thành ,  nhận định của ADB có phần đúng nhưng cũng có phần phiến diện; ông nói :

Ông Bùi Kiến Thành : Ngân Hàng Phát Triển Châu Á ý muốn nói trong tình thế hiện nay việc mua bán với các nước,  tức là ngoại thương của Việt Nam, cũng không phát triển gì để cho nhập khẩu tăng lên. Và như vậy thì cần gì phải có đô la để trao đổi.

Cái đấy là dựa trên thống kê trong quí đầu của 2009 thì ý ADB muốn nói rằng nhập khẩu giảm nên không cần tới nhiều ngoại tệ, do đó không có lý do gì phải động chạm tới cái vấn đề tỷ giá.

Đấy là ADB nhìn vào con số nhập khẩu của quí một thôi. Nhưng mà có những việc mà ADB không thấy hay không muốn nói ra, tức là nhập khẩu từ 2008 bằng đô la cũng còn phải thanh toán mà chưa thanh toán, vậy thì những nhà nhập khẩu Việt Nam phải mua đô la ở đâu để thanh toán số tiền nợ trước kia, chứ không phải chỉ trong Quý I/2009.

Vì vậy cái mà ADB nói thì nó còn thiếu vấn đề là cần phải mua đô la để thanh toán những nợ cũ nữa.

Có những việc mà ADB không thấy hay không muốn nói ra, tức là nhập khẩu từ 2008 bằng đô la cũng còn phải thanh toán mà chưa thanh toán, vậy thì những nhà nhập khẩu Việt Nam phải mua đô la ở đâu để thanh toán số tiền nợ trước kia, chứ không phải chỉ trong Quý I/2009

Thanh Trúc : Thưa ông Bùi Kiến Thành, tỷ giá của đồng bạc Việt Nam đối với đồng đô la có phải chỉ bị tác động bởi mức cầu về thương mại hay còn có những  tác động nào khác?

Ông Bùi Kiến Thành : Vấn đề nhu cầu đổi ngoại tê, đổi tiền Việt Nam ra đô la, không phải chỉ giới hạn trong vấn đề ngoại thương, tức là mức cầu (đô la) để thanh toán hàng nhập khẩu, mà có những việc khác, ví dụ như nhu cầu của người Việt Nam muốn mua đô la để cất giữ vì sợ đồng bạc Việt Nam mất giá, hay là vừa rồi có những vấn đề đổi đô la để mua vàng.

Ngoài vấn đề ngoại thương, ở Việt Nam còn có những lý do khác để mua đô la, vì vậy thị trường mới có nhiều biến động, vì nhiều người mua thì tự nhiên giá cả sẽ lên và tỷ giá đồng bạc Việt Nam phải xuống.

Người cần mua đô la để thanh toán hàng nhập khẩu vì phải thanh toán bằng đô la, mua đô la để tích trữ nhằm giữ tiền và tài sản khỏi bị mất giá, hay là mua đô la vì cần để đi ra nước ngoài, gửi con đi học

Thanh Trúc : Thưa ông, trên thị trường ngoại tệ Việt Nam thì những ai là người cần mua đô la  nhất?

Ông Bùi Kiến Thành : Như tôi đã nói thì thường người cần mua đô la để thanh toán hàng nhập khẩu vì phải thanh toán bằng đô la, mua đô la để tích trữ nhằm giữ tiền và tài sản khỏi bị mất giá, hay là mua đô la vì cần để đi ra nước ngoài, gửi con đi học.

Ngoài vấn đề ngoại thương trao đổi hàng hoá thì còn có những trao đổi về tài chính chứ không phải chỉ có vấn đề hàng hoá không, cho nên nhu cầu về đô la mà chỉ nhìn về khía cạnh cầu để mà xuất nhập khẩu không thì chưa có đủ.

Biên độ 5% giữa tỷ giá chính thức và không chính thức

Thanh Trúc : Thưa ông, vì sao trên thị trường ngoại tệ của Việt Nam có hai tỷ giá: tỷ giá chính thức do Ngân Hàng Nhà Nước qui định và  tỷ gía không chính thức?

Ông Bùi Kiến Thành : Ở Việt Nam thì đồng bạc Việt Nam chưa hoàn toàn được chuyển đổi tự do cho nên vẫn còn có sự quản lý của Ngân Hàng Nhà Nước (Ngân Hàng Trung Ương) về cái lượng mà có thể chia bán tiền đô la thì như vậy Ngân Hàng Nhà Nước định một cái mức gọi là tỷ giá Việt Nam đối với đô la là bao nhiêu đấy, gọi là tỷ giá chính thức. Ở ngoài thị trường, mọi người mua bán đô la thì có một tỷ giá tự do.

Ngân Hàng Nhà Nước định một cái mức gọi là tỷ giá Việt Nam đối với đô la là bao nhiêu đấy, gọi là tỷ giá chính thức. Ở ngoài thị trường, mọi người mua bán đô la thì có một tỷ giá tự do

Thế thì Ngân Hàng Nhà Nước quy định rằng những ai mua bán đô la trên thị trường tự do thì chỉ được giao dịch mua bán trong một biên độ là 5% trên hay dưới tỷ giá chính thức của Ngân Hàng Nhà Nước.

Đấy là quy định của Ngân Hàng Trung Ương Việt Nam, và chỉ có những tổ chức được nhà nước cho  phép mua bán thì mới được bán, còn ngoài ra thì gọi là chợ đen.

Cái mà những ngân hàng hay những tiệm vàng được Ngân Hàng Trung Ương cho phép mua bán đô la thì phải bán trong cái biên độ là 5%.

Thanh Trúc : Dưới cái nhìn của ông thì liệu Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam có khả năng duy trì  được biên độ 5% quy định đó được không?

Ông Bùi Kiến Thành : Cũng phải cố gắng nhưng mà cũng rất là khó khăn, tại vì hiện nay dự trữ ngoại hối của Việt Nam cũng không phải là nhiều lắm, chỉ mới khoảng chừng 20 tỷ đô la gì đấy thôi, tức là đủ cho11-12 tuần lễ nhập khẩu.

Nếu mà đồng đô la biến động lớn và cái giao dịch vượt ra khỏi cái biên độ của Ngân Hàng Nhà Nước quy định thì là cũng rất khó khăn, tại vì dự trữ ngoại hối của Việt Nam chưa có khả năng gì tăng nhanh lên được, tại vì hiện nay là xuất khẩu không có tăng cho nên vấn đề dự trữ ngoại hối của Việt Nam phải bị giới hạn.

Mà nếu nó bị giới hạn mà muốn giữ biên độ thì mỗi lần có nhu cầu trên thị trường tăng thì Ngân Hàng Nhà Nước phải tung đô la ra mà bán thì khó mà có thể giữ được nếu mà có những biến động lớn trong nền kinh tế của Việt Nam khiến cho tỷ giá của Việt Nam sẽ vượt ra khỏi biên độ của Ngân Hàng Nhà Nước quy định.

Thanh Trúc :  Thưa ông Bùi Kiến Thành, năm 2009 ngân sách Việt Nam dự kiến sẽ thâm hụt đến trên 10% , như vậy việc này có ảnh hưởng gì đến tỷ giá đồng bạc Việt Nam hay không  và điều này có tạo nên áp lực lạm phát hay không?

Ông Bùi Kiến Thành : Mỗi lần một ngân sách của bất kỳ một nhà nước nào mà bị thâm hụt một cách trầm trọng, trên 5% kể đã là trầm trọng rồi, Việt Nam thì năm nay đã tới 10% thì như vậy là khá cao, vì vậy cho nên nó ảnh hưởng ngay tới vấn đề tiền tệ.

Và không phải chỉ có thâm hụt ngân sách không đâu, nhà nước Việt Nam đang có chủ trương nới lỏng chính sách tiền tệ và tung ra trên thị trường tài chính khoảng từ 400 tới 600 nghìn tỷ đồng, tổng dư nợ sẽ tăng lên tới khoảng 40-50% so với cuối năm 2008.

Vừa thâm hụt ngân sách rồi vừa có chính sách tiền tệ khuấy động như vậy cho nên nó sẽ tạo ra một áp lực khá mạnh đối với đồng bạc Việt Nam.

Trong trường hợp này nếu mà lạm phát tăng thì tỷ giá đồng Việt Nam cũng sẽ phải bị giảm thôi đối với đồng đô la.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.