Trong khi đó, thì đại diện Vedan cho rằng nhiều doanh nghiệp khác cũng thải chất thải vào sông Thị Vải, nên cần phải có“trách nhiệm chung.” Giới quan sát cho rằng vụ Vedan, muốn giải quyết rốt ráo, cần phải có cách nhìn khác và cơ chế làm việc khác, trong đó Chính Quyền hãy bớt can thiệp vào vụ việc.
Vedan thiếu thiện chí
Vụ Vedan đang dần chuyển hướng thành “Vedan + 77,” tức là sẽ không chỉ một mình Vedan, mà cả 77 doanh nghiệp khác, bị cho là cũng đã thải chất thải vào lòng sông Thị Vải, cùng chịu trách nhiệm để giải quyết rốt ráo vấn đề cuộc sống và quyền lợi của người nông dân.
Đã có văn bản chứng minh thiệt hại của nông dân, gởi cho họ cách đây 20 ngày. Trong số này có hơn 1,800 đơn của người nông dân. Chúng tôi yêu cầu có một cuộc gặp, nhưng đến nay không thấy họ trả lời. Cuối tháng này, nếu họ không đáp ứng, chúng tôi sẽ khởi kiện
Luật sư Nguyễn Văn Hậu
Luật sư của Hội Nông Dân Thành Phố Hồ Chí Minh nói rằng “Vedan thiếu thiện chí,” trong khi luật sư của công ty Vedan thì nói đây là vấn đề “cộng đồng trách nhiệm.”
Luật sư Nguyễn Văn Hậu của Hội Nông Dân Thành Phố Hồ Chí Minh khẳng định đã gởi cho Vedan một thư yêu cầu gặp mặt, nhưng chưa được trả lời, và có thể cuối tháng này sẽ khởi kiện: “Đã có văn bản chứng minh thiệt hại của nông dân, gởi cho họ cách đây 20 ngày. Trong số này có hơn 1,800 đơn của người nông dân. Chúng tôi yêu cầu có một cuộc gặp, nhưng đến nay không thấy họ trả lời. Cuối tháng này, nếu họ không đáp ứng, chúng tôi sẽ khởi kiện.”
Luật sư Hoàng Như Vĩnh đại diện cho Vedan thì nói họ đã trả lời, đã có văn bản gởi Hội Nông Dân, và rằng trách nhiệm phải là “trách nhiệm chung.”
Ông nói: “Tất cả các ban ngành đều khẳng định nhiều doanh nghiệp, nhiều người nữa cũng xả chất thải ra sông Thị Vải. Phía Vedan cho rằng trách nhiệm là trách nhiệm chung chứ không phải chỉ 1 mình Vedan. Chúng tôi không nghĩ rằng mình tự tin, hay thế mạnh về vấn đề bằng chứng. Chúng tôi nghĩ giải quyết vấn đề này không chỉ một mình Vedan mà là cộng đồng trách nhiệm.”
Tất cả các ban ngành đều khẳng định nhiều doanh nghiệp, nhiều người nữa cũng xả chất thải ra sông Thị Vải. Phía Vedan cho rằng trách nhiệm là trách nhiệm chung chứ không phải chỉ 1 mình Vedan. Chúng tôi không nghĩ rằng mình tự tin, hay thế mạnh về vấn đề bằng chứng.
LS. Hoàng Như Vĩnh đại diện cho Vedan
Cho đến nay, danh từ “hỗ trợ” hay “bồi thường,” tức “trách nhiệm” hay “thiện chí” vẫn còn là một đề tài tranh cãi.
Đại diện Hội Nông Dân Thành Phố Hồ Chí Minh đã từng phát biểu, bồi thường hay hỗ trợ chỉ là danh từ; vấn đề là quyền lợi của nông dân phải được giải quyết.
Vedan nhất quyết không bồi thường mà chỉ hỗ trợ
Phía Vedan thì từng khẳng định, họ “không đi theo hướng bồi thường, mà là hỗ trợ.”
Bản tin của tờ Sài Gòn Tiếp Thị ngày 13 tháng Năm mô tả là “Nhiều người im lặng khi bộ trưởng bộ Tài nguyên và môi trường Phạm Khôi Nguyên nói: “Không nên quá nặng nề bàn khái niệm hỗ trợ hay đền bù.” Nhưng, ông Trần Ngọc Thới, phó chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu … thì gay gắt: “Không thể muốn đền bù thì đền bù, muốn hỗ trợ thì hỗ trợ.”…”
Luật sư Nguyễn Văn Hậu nói rằng mức hỗ trợ đề xuất 25 tỷ đồng mà Vedan đưa ra gần đây là quá nhỏ, “như cát bỏ biển,” và rằng “Vedan là người sản xuất, khi sản xuất họ phải có trách nhiệm với cộng đồng. Tác hại do họ gây ra. Và thiệt hại này ảnh hưởng xấu đến cuộc sống người nông dân.”
Bộ trưởng bộ Tài nguyên và môi trường Phạm Khôi Nguyên nói: "Không nên quá nặng nề bàn khái niệm hỗ trợ hay đền bù." Nhưng, ông Trần Ngọc Thới, phó chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu … thì gay gắt: "Không thể muốn đền bù thì đền bù, muốn hỗ trợ thì hỗ trợ."…"<br/>
Luật sư Hậu cho biết, riêng thiệt hải của các nông dân ở Huyện Cần Giờ đã cao hơn con số 300 tỷ đồng: “Chúng tôi có thống kê thiệt hại. Chúng tôi phối hợp với chính quyền Huyện Cần Giờ. Thực tiễn nhất là từ đời sống nông dân. Tất cả những điều này là bằng chứng. Các cơ quan có thẩm quyền ở địa phương đã khảo sát từng hộ nông dân và đưa ra số liệu thống kê này.”
Thiệt hại thực tế của người dân chưa được xác định?
Luật sư Hoàng Như Vĩnh đại diện Vedan thì hỏi: làm sao có thể hỗ trợ hay đền bù khi “thiệt hại thực tế chưa được xác định.”
“Thiệt hại thực tế của người dân là chưa xác định được. Cụ thể, Thành Phố Hồ Chí Minh ngày 10 tháng Ba họp với chúng tôi thông báo chỉ có 209 tỷ với gần 1,000 đơn. Nay họ lại nói là hơn 1,000 đơn với 325 tỷ. Vũng Tàu thì chưa xác định được. Đồng Nai thì đơn không có. Tôi cho rằng thiệt hại người dân chưa thống kê được thì làm sao xác định được thiệt hại thực tế.”
Vũng Tàu thì chưa xác định được. Đồng Nai thì đơn không có. Tôi cho rằng thiệt hại người dân chưa thống kê được thì làm sao xác định được thiệt hại thực tế
LS. Hoàng Như Vĩnh đại diện cho Vedan
Ông Vĩnh nói rằng “hãy tạm để con số qua một bên, vấn đề là phải có một cách giải quyết khác.” “Chúng tôi muốn tất cả các công ty cùng ngồi lại. Hội Nông Dân, với tư cách bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho nông dân, cũng nên có trách nhiệm kêu gọi như vậy. Nên cùng Vedan giải quyết cho dầu ở góc độ nào đó, Vedan có thể là tiên phong, đi trước với số hỗ trợ nhiều hơn. Một mình Vedan không thể gánh nổi thiệt hại.”
Sự chênh lệch trình độ thẩm phán làm ảnh hưởng đến quyền của người nông dân được tòa xem xét một cách có chất lượng,” và “cách xử lý tại Việt Nam rất khác thường; kéo dài, dường như là không thể kết luận được
Một số luật sư
Cho đến nay, đã có hơn 7 ngàn đơn của nông dân khiếu nại yêu cầu Vedan bồi thường thiệt hại. Trong số này, 4 ngàn đơn là của Đồng Nai; 2 ngàn đơn của thành phố Hồ Chí Minh; số còn lại thuộc về Bà Rịa – Vũng Tàu.
Chưa một đơn kiện nào của nông dân được tòa sơ thẩm thụ lý.
Luật sư Vĩnh nói rằng, đơn không được thụ lý là do “không đủ điều kiện để thụ lý.”
Một số luật sư quan tâm đến vấn đề này nhận định rằng “sự chênh lệch trình độ thẩm phán làm ảnh hưởng đến quyền của người nông dân được tòa xem xét một cách có chất lượng,” và “cách xử lý tại Việt Nam rất khác thường; kéo dài, dường như là không thể kết luận được.”
Nhiều người cũng cho rằng, sự can thiệp của chính quyền, thông qua các Hội Nông Dân, là một trong những yếu tố chính khiến vụ việc không thể được giải quyết khách quan.
Trong khi đó, người nông dân vẫn phải cứ chờ đợi.