Thị trường thu mua bị đóng băng, nông sàn xuống giá
Đó là những điều bất cập và thức tế nhất mà nông gia phải đối diện. Tổng hợp ý kiến một số nhà nông miền tây Nam Bộ, Thanh Trúc thuật lại như sau:
Báo chí trong nước đưa tin nông sản trên thị trường nội địa đồng loạt xuống giá. Trước thời điểm năm hết Tết đến, ba lãnh vực nông dân còn gặp trở ngại nhiều nhất là lúa gạo vụ đông xuân chưa bán hết , giá phân bón vẫn ở mức cao, giá thịt heo hạ nhưng tiền mua thực phẩm cho heo ăn thì tăng.
Hầu hết các doanh nghiệp chuyên thu mua gạo để xuất khẩu thì vì chưa bán được nên đã ngưng thu gạo từ các hộ nông dân. Nói một cách khác, khách hàng giao dịch thì vẫn có nhưng vì trả rẻ quá nên doanh nghiệp không muốn bán .
Theo dân hiểu thì cái lúc mà xuất khẩu đi thì không chịu xuất , tung tin đồn là lúa lên quá trời đó, ấy tháng trước vụ lua đông xuân đó. Họ nói lúa Việt Nam mình thiếu rồi cuối cùng xuất khẩu không được rồi giờ tồn lúa lại nhiều quá trời.
Nhà nông Út Phủ
Nông dân trực tiếp chịu ảnh hưởng
Nông dân là những người trực tiếp chịu ảnh hưởng bởi tình trạng này. Từ Trảng Bàng, Tây Ninh, nhà nông tên Út Phủ cho biết:
Hầu như là cái gì nó cũng xuống hết . Giá lúa tụt xuống còn có ba ngàn mấy bốn ngàn một ký à. Trước kia được bốn ngàn mấy bốn ngàn rưỡi. Theo dân hiểu thì cái lúc mà xuất khẩu đi thì không chịu xuất , tung tin đồn là lúa lên quá trời đó, ấy tháng trước vụ lua đông xuân đó. Họ nói lúa Việt Nam mình thiếu rồi cuối cùng xuất khẩu không được rồi giờ tồn lúa lại nhiều quá trời luôn thành ra rẻ đó.
Được hỏi có cách nào giải quyết không, ông Út Phủ trả lời:
Đâu có cách nào giải quyết đâu, lái buôn thì mua rẻ, mấy người mà túng thiếu quá thì cũng phải bán.
Từ miệt Tiền Giang, bà Năm, nói rằng vì tin là sẽ bán được gia nên gia đình bà giữ lại toàn bộ số lúa gạo đã thu hoạch vụ đông xuân vừa qua:
Ở nhà thì cũng còn để lại hết. Nhiều lắm, mà ở đây giờ đang hạ, ba ngàn tư , ba ngàn rưỡi, cũng cầu xin cho lên đặng bán chứ không biết sao nữa. Trước thì nói là không xuất khẩu được , hồi đó thì tính đâu nó còn lên nữa, thành không có bán mà để lại.
Bà Năm nói bà rất mong gạo lên giá trở lại vì cánh thương buôn mà có bán được hàng mới quay qua thu mua gạo của nông gia :
Nhà nước cứ nói lên mà lâu lắm rồi không lên được. Giờ bán thì lỗ quá nên để tới đâu hay tới đó. Có người thì giờ người ta kẹt tiền quá cuối cùng nếu người ta không tiền người ta cũng phải bán. Mấy chỗ khác cũng để nhiều lắm mà người ta bán không được. Người mua mà giờ cũng bán không được. Cái bà mà bả mua lúa bả nói từ hôm chờ tới nay là bốn tháng rồi gạo để xuống lúa xuống màu luôn, nó trắng giờ nó vàng luôn mà bả bán không được.
Gạo lúa bây giờ nó đang xuống giá mà không có ai mua hết trơn. Mấy thương lái giờ họ không mua nữa, thành thủ ra bây giờ dân cũng chịu khốn đốn dữ lắm.
Ông Tuấn, ở An Thới
Ông Tuấn, ở An Thới, Cần Thơ, cũng xác nhận tình cảnh lúa gạo bị ứ đọng:
Gạo lúa bây giờ nó đang xuống giá mà không có ai mua hết trơn. Mấy thương lái giờ họ không mua nữa, thành thủ ra bây giờ dân cũng chịu khốn đốn giữa lắm.
Nói chung nhà nước trong cái vụ mùa này xuất khẩu không được. Đài cũng lên tiếng cũng nói đó, thành thử ra nông dân giờ gặp khó cái chỗ mà giá nó từ từ nó tuột chứ không lên, người ta không muốn bán hay bán không được thì phải chịu chứ biết sao giờ.
Đó là chuyện lúa gạo giảm giá khiến người mua người bán gì cũng đều gặp khó tính toán. Tình trạng giảm giá cũng xảy ra với những mặt hàng nông phẩm xuất khẩu khác như như hạt điều, hồ tiêu, cà phê.
Bên cạnh đó, nhiều nông dân còn ưu tư vì trong lúc gạo đầy nhà chưa có ai mua, thì gia phân bón lại tăng và không ít hàng giả bị phát hiện. Nông dân tên Út Phủ xác nhận:
Phân bón thì nó cao, hàng giả thì cũng có người gặp rồi, cũng thấy phát hiện rồi cũng bị phạt nơi cái chỗ làm giả đó. Như hôm đông xuân thì giá là bốn trăm ngàn một bao. Bây giờ lên năm trăm. Tới bữa nay nói xuống là xuống khoảng bốn trăm mấy à. Một bao u rê bốn trăm mấy chục ngàn một bao đó, bữa nay xuống chút.
Bà Năm ở Tiền Giang thì nói là vì chưa sạ mùa tới nên không nắm rõ giá phân bón bây giờ cao tới mức nào:
Hồi làm vụ tháng Tư tháng Năm là phân bón đã lên rồi á, còn bữa nay chưa có bỏ giống xuống thành ra lên xuống cũng chưa coi cái gia phân bón nó ra làm sao .
Đối với ông Tuấn, giá phân bón gọi là hạ thì cũng chút đỉnh chứ không nhiều:
Thì kêu tụt là tụt chút đĩnh thôi , giờ là mua phân ký không à chứ đâu có nguyên bao như ngày xưa nữa. Phân bón bây giờ đa số làm giả , TV rồi đài ở đây mình coi thì thấy có nhiều cái
đoàn đi kiểm tra thanh tra gì đó rồi bắt được những hàng giả tạo bên Đồng Tháp với bên chổ Vĩnh Long đó.
Chăn nuôi cũng ảnh hưởng
Hết chuyện gạo, chuyện phân bón, một vấn đề bất ưng khác cũng khiến người chăn nuôi lo ngại, đó là giá thịt heo giảm. Mặc dù dịch heo tai xanh đã được khống chế, nhưng tình hình tuột giá được báo chí trong nước mô tả là “người chăn nuôi treo chuồng vì càng nuôi heo càng lỗ”.
Ông Út Phủ nói nhà ông chỉ làm ruộng chứ không chăn nuôi gia súc nên thoát khỏi nỗi lo tiền cám và lương thực tăng cao. Ông Tuấn giải thích lý do vì sao giá thịt heo hạ và người chăn nuôi bây giờ rất lo lắng:
Vì hồi có dịch tai xanh rồi nó làm giá heo mất ổn định, giá bị tuột hoài rồi bà con bị lỗ. Với phần cám tấm thức ăn nó lên, đó rồi bà con cũng chán riết cũng không muốn nuôi. May là tui cũng tính dự trù vay vốn nuôi , mà gây đợt này là chết luôn rồi. Tui dự trù vay mười triệu rồi mở chuồng nuôi cỡ mười con mà rốt cuộc tui thấy vậy tui cũng không dám vay chứ không thôi vay đợt rồi là mất hết, thiếu nợ luôn rồi.
Tui dự trù vay mười triệu rồi mở chuồng nuôi cỡ mười con mà rốt cuộc tui thấy vậy tui cũng không dám vay chứ không thôi vay đợt rồi là mất hết, thiếu nợ luôn rồi.
Ông Tuấn
Bà Năm thì tâm sự là ngoài ruộng rẫy bà còn nuôi cặp heo nái để kiếm thêm chút huê lợi mà giờ muốn bán đi càng nhanh càng tốt:
Thức ăn thì lên mà heo thì rẻ. Giá heo nay còn có hai tám hai chín ngàn một ký, heo hơi, heo người ta chưa mần , người ta mua của mình nguyên con đó. Tính ta hai triệu tám hai triệu chín là tối đa. Tuỳ theo heo nó nằm ngoài một tạ hoặc nó nằm tám chín chục ký sáu bảy chục ký . Tại giờ người ta nói hể nuôi lâu nó lỗ thôi người ta cân sớm đi…
Trước tình cảnh khó khăn như vừa kể, tthực lòng người nông dân chỉ mong cái khó mau qua , gạo bán cho nhanh để còn lo mùa sạ tới, nhất là trong giai đoạn năm hết Tết đến như lúc này. Hết bà Năm dến ông Tuấn thổ lộ :
Thường một năm mình làm có hai vụ thôi. Tình là thường thường cứ gần Tết là gạo nó lên đó. Tại vì Tết người ta không có làm vụ ba, thành ra cái thời gian nó còn cách xa lâu lắm, tới tháng Hai mới ăn Tết rồi mới có lúa.
Nhân dân bây giờ là phải chịu khổ thôi chứ không biết sao mà nói hết trơn. Nói chung là nông dân giới trung bình và nghèo như gia đình tui chẳng hạn thì bây giờ mong sao cho nó thay đổi cho sáng sủa cho nông dân nhờ .
Vẫn theo lời ông Tuấn, nếu tình trạng này kéo dài thì càng ngày nhà nông càng nghèo, nông dân càng chết, người nghèo càng nghèo thêm thôi. Và như vậy, theo ý ông , chính sách xoá đói giảm nghèo của nhà nước hoá ra vô dụng.