Điều chỉnh hối đoái gây khan hiếm đô-la

Không riêng doanh nghiệp xuất nhập khẩu có yêu cầu thanh toán bằng ngoại tệ, mà các ngân hàng cũng gặp cảnh thiếu đồng đô-la một cách trầm trọng, buộc phải mua ngoài thị trường chợ đen để thanh toán hay trao đổi với khách hàng.

Hiện tượng này làm người ta liên tưởng đến viễn ảnh đồng nội tệ sẽ tuột dốc trong những ngày sắp tới. Mặc Lâm tìm câu trả lời từ Giáo sư Tiến sĩ Vũ Văn Hóa, Trưởng Khoa Tài Chánh Ngân Hàng, Trường Đại Học Quản Lý Kinh Doanh:
 
Mặc Lâm: Cảm ơn Giáo sư đã dành thời gian cho chúng tôi trong cuộc nói chuyện ngày hôm nay. Xin cho biết ý kiến của Ông về quyết định mới đây của Ngân hàng Nhà nước cho điều chỉnh tỷ gía để hãm đà lạm phát, đây có phải là một biện pháp đúng đắn hay không?

Điều chỉnh theo hiện tình suy thoái chung

Giáo sư Vũ Văn Hoá: Quan điểm của là bây giờ ta không thể chống lại cái quy luật của kinh tế thị trường, chúng ta không thể có cái biện pháp nào hữu hiệu để chống lại một sự gia tăng của kinh tế thị trường. Tình trạng kinh tế Việt Nam đang ở trong tình trạng suy thoái và nó nằm trong cái suy thoái chung, do đó mà cái giá của đồng Việt Nam đang giảm . Đương nhiên là giá đô-la trên thị trường cũng giảm nhưng mà tốc độ giảm của đồng Việt Nam cao hơn là tốc độ giảm của đô-la trên thị trường.
 
Mặc Lâm: Tỷ giá được điều chỉnh có thể ảnh hưởng trước nhất đến lĩnh vực nào, thưa Ông? Thực tế cho thấy thì hiện nay đồng đô-la bỗng trở nên khan hiếm, đây có phải là tác động của vịệc điều chỉnh tỷ giá hay không?
 
Giáo sư Vũ Văn Hoá: Sự thực điều chỉnh này chỉ là một bước để mà hạn chế bớt cái tác động của kinh tế thị trường thôi. Theo tôi, bây giờ trong nền kinh tế Việt Nam sở dĩ đang khan hiếm đô-la và nó điều chỉnh cái tỷ giá và đồng đô-la nó tăng lên thì tôi nghĩ ở đây là cái việc phải làm, mà không làm cũng không được, vì giá chợ đen nó lên rất là cao.

Để hạn chế bớt tình trạng này, theo tôi, động thái đầu tiên là mình xét lại trong tổng số hàng nhập khẩu của Việt Nam, tức là hàng nhập khẩu của Việt Nam thì cái gì cần? và cái gì chưa cần và có thể hoãn lại?

TS Vũ Văn Hóa

Mặc Lâm: Thưa Giáo sư, để hạn chế bớt tình trạng khan hiếm này thì chính phủ cần phải có những biện pháp nào đi kèm?

Nhập siêu hút ngoại tệ

Giáo sư Vũ Văn Hoá: Để hạn chế bớt tình trạng này, theo tôi, động thái đầu tiên là mình xét lại trong tổng số hàng nhập khẩu của Việt Nam, tức là hàng nhập khẩu của Việt Nam thì cái gì cần? và cái gì chưa cần và có thể hoãn lại?

Mặc Lâm: Thưa Giáo sư, ông có cho rằng một số lớn hàng nhập khẩu lậu từ các nước như Trung Quốc, Cambodia đã góp phần rất lớn gây khan hiếm tiền đô-la hay không, vì những nơi này, theo chúng tôi biết, việc mua bán được thanh toán hoàn toàn bằng đồng ngoại tệ?

Giáo sư Vũ Văn Hoá: Cái nhập khẩu trong mậu dịch tiểu ngạch ở các đường biên giới Việt Nam - Lào, Việt Nam - Kampuchia, Việt Nam - Trung Quốc thì nhà nước gần như không kiểm soát được, và những cái này phải chi bằng ngoại tệ. Do đó phải có biện pháp nghiêm ngặt về mặt hải quan để nhà nước có thể quản lý được.

Mình phải siết chặt lại việc đô-la-hoá trên thị trường, chứ hiện trạng là tất cả các mặt hàng ở Việt Nam, những mặt hàng rất lớn, thì người ta vẫn yêu cầu là thanh toán bằng đô-la.

Ví dụ đối với bán xe ô-tô, bán sắt thép, vận tải tàu biển - hàng không với khối lượng lớn, rất nhiều doanh nghiệp phải yêu cầu các đối tác giao dịch phải thanh toán bằng đô-la, thì tôi nghĩ là nhà nước sẽ phải siết chặt và có biện pháp thích hợp.

Nếu thanh toán giao dịch giữa các đối tác là người Việt Nam với nhau thì theo tôi là không nên tính bằng đồng đô-la mà phải tính bằng đồng Việt Nam. Còn các biện pháp tiểu ngạch khác trên một thị trường giao dịch tiền tệ bình thường, nếu mà nội tệ chiếm tỷ trọng lớn thì ngoại tệ sẽ co lại, và ngược lại ngoại tệ mà chiếm tỷ trọng lớn thì nội tệ sẽ co lại.

Cho nên tôi nghĩ là bây giờ phải làm thế nào cho sự gia tăng cái thị trường của đồng Việt Nam lên một chút nữa thì tôi tính là cái giá trị của đồng Việt Nam sẽ tăng lên.

Đương nhiên thời gian không thể là ngày một ngày hai được, bởi lẽ xu thế của kinh tế thế giới cũng như kinh tế Việt Nam vẫn nằm trong cái trào lưu chung là đang trong tình trạng suy thoái.
 
Mặc Lâm: Theo các chuyên gia tài chánh cho rằng Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tỷ giá 2% như vừa rồi là không phù hợp với tình hình thực tế của đồng bạc Việt Nam hiện nay, và tỷ lệ này cần phải điều chỉnh cao hơn nhiều lần. Giáo sư có chia sẻ những nhận xét này hay không?
 
Giáo sư Vũ Văn Hoá: Tôi cũng thấy là cũng cần phải làm như vậy, chứ bây giờ tỷ giá hiện nay vẫn là tỷ giá hình thức. Cho nên theo cái xu thế là có thể tăng lên một chút nữa.