Một trong những mục tiêu quan trọng mà hội nghị đồng thuận là cải tổ hai định chế tài chánh của thế giới, đó là Quỹ Tiên Tệ Quốc Tế (IMF)và Ngân Hàng Thế Giới (WB). Mặc Lâm phỏng vấn TS Phạm Văn Thuyết, chuyên gia tư vấn của Ngân Hàng Thế Giới, để tìm hiểu thêm những chi tiết liên quan.
Những kết quả chưa rõ ràng của G20
Mặc Lâm : Thưa ông, theo ông thì hội nghị G20 đã có những kết quả như thế nào, và liệu những kết quả này có đúng như sự mong đợi của các nước tham gia hay không ạ?
TS Phạm Văn Thuyết : Mục tiêu của Hội Nghi G20 có một sự không rõ ràng là vì về phía Châu Âu thì mục tiêu của họ lại khác, về phía Mỹ thì họ cũng có mục tiêu khác. Về phía Châu Âu, họ muốn có một cơ chế trên thế giới mà đó có thể là IMF và cũng có thể là WB để đưa ra các điều lệ kiểm soát những định chế tài chánh của quốc gia, ví dụ như các ngân hàng lớn ở nước Mỹ hay ở nước Pháp, nước Anh, v.v.
Về phía Châu Âu, họ muốn có một cơ chế trên thế giới mà đó có thể là IMF và cũng có thể là WB để đưa ra các điều lệ kiểm soát những định chế tài chánh của quốc gia, ví dụ như các ngân hàng lớn ở nước Mỹ hay ở nước Pháp, nước Anh<br/> <strong> TS Phạm Văn Thuyết</strong>
Những cái quỹ đầu tư mà nó có tính cách đầu cơ (S funds) và ngay cả những cơ quan mà nó định giá cái credit rating của các nước, thì đây là ý của Tổng Thống Pháp Sarkozy và của một số nước ở Châu Âu. Những nước này muốn có những cơ cấu để kiểm soát thực sự những cơ quan tài chính của mỗi nước.
Đấy là điều mà ông Sarkozy và một số nước Âu Châu muốn, tức là họ thấy đây là vấn đề của Mỹ, thế nhưng Mỹ đã không giải quyết cho nên họ muốn có một cơ quan quốc tế nhúng tay vào kiểm soát những định chế tài chánh của Mỹ và điều này đã làm cho Mỹ không hải lòng.
Trong khi đó mục đích của Mỹ khi nhận lời tổ chức hội nghị ở Washington theo đề nghị của Sarkozy thì Hoa Kỳ muốn không phải giống như Châu Âu, mà chỉ muốn mọi người tới Washington họp để mà các ngân hàng, các tổ chức tài chánh của các nước có thể hợp tác với nhau nhằm tăng vốn trợ giúp cho các nước để giải quyết cuộc khủng hoảng hiện nay một cách tạm thời mà thôi chứ (Mỹ) không có mục đích sâu rộng giống như của Sarkozy và Châu Âu, bởi vì Mỹ không muốn các tổ chức quốc tế dính vào nước Mỹ.
Phù hợp với kinh tế hiện nay: cải tổ IMF và World Bank
Mặc Lâm : Thưa, một trong những thỏa thuận quan trọng nhất của Hội Nghị, đó là việc cải tổ lại hai định chế tài chánh lớn nhất hiện nay của thế giới là Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế và Ngân Hàng Thế Giới, cũng như là tăng thêm sự hiện diện nhiều hơn nữa của các nước mới nổi trong hai định chế này. Là người hiện đang tư vấn cho Ngân Hàng Thế Giới, xin ông cho biết phát xuất từ đâu mà các nước đều đồng thanh đưa ra quyết định này ạ?
TS Phạm Văn Thuyết : Vấn đề đó không phải là vấn đề mới và thực sự nó không liên quan lắm đến vấn đề giải quyết cuộc khủng hoảng kinh tế bây giờ, mà đây là vấn đề họ đã đặt ra từ hai ba năm nay.
Tổ chức IMF và WB được lập ra vào 1946 là lúc mà Chiến Tranh Thế Giới Thứ Nhì vừa mới kết thúc. Lúc đó tình trạng kinh tế trên thế giới không giống như bây giờ, không có khủng hoảng gì hết, nhưng mà nó có vấn đề là khủng hoảng về tiền đôla, mà lúc bấy giờ nước Mỹ là nước thắng trận duy nhất là có rất nhiều đôla, còn những nuớc khác thì không có đôla mà cũng không có vàng.
Trường hợp IMF, thì nó rất là thích hợp sau Đệ Nhị Thế Chiến. Thế rồi đến bây giờ thì IMF cũng không còn thích hợp lắm, nhất là về phương diện đại diện ở trong hai cơ quan đó.<br/> <strong> TS Phạm Văn Thuyết</strong>
Do đó thành ra vấn đề trước mắt lúc bấy giờ họ phải giải quyết là làm sao để cho các nước có thể có một thứ tiền nào đó để có thể tái thiết, thì việc thứ nhất là giải quyết cán cân chi phó của những nước bại trận và làm sao cho cán cân chi phó xuất nhập khẩu của họ được hồi phục.
Và mục tiêu thứ nhì là làm sao để tái thiết những nước Âu Châu bị tàn phá bởi chiến tranh, vì thế mà Ngân Hàng Thế Giới (WB) được lập ra mới đầu để cứu Châu Âu chứ không phải là để mà cứu các nước thiếu mở mang.
Thế còn cái việc thứ nhất là làm sao để phục hồi lại cán cân chi phó cho các nước trên thế giới là việc của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF); thế nhưng mục tiêu như thế, nhất là trường hợp IMF, thì nó rất là thích hợp sau Đệ Nhị Thế Chiến. Thế rồi đến bây giờ thì IMF cũng không còn thích hợp lắm, nhất là về phương diện đại diện ở trong hai cơ quan đó.
Thật ra ảnh hưởng lớn nhất (trong hai định chế tài chánh đó) là ở các cường quốc Âu Châu (và Hoa Kỳ), nhưng mà trong khoảng 5 đến 10 năm gần đây, thì như ông cũng biết, là có nhiều nền kinh tế mới nổi, ví dụ Ấn Độ, Trung Quốc, Brazil, Argentina, và ngay cả Nam Triều Tiên, là những nước hiện nay chiếm một phần khá lớn trong tỷ lệ tổng sản lượng trên thế giới, thành ra họ muốn có một vai trò ở trong IMF và ở trong WB lớn hơn là bây giờ.
Những buổi họp cụ thể hơn với TT mới của Hoa kỳ
Mặc Lâm : Có một điểm đáng chú ý trong thông cáo chung là các nước cam đoan củng cố thị trường tài chánh bằng cách bảo vệ người đầu tư và người tiêu thụ. Liệu những mục tiêu cấp thời như vậy có giúp giải quyết được tình trạng khủng hoảng hiện nay trong cơn dầu sôi lửa bỏng này hay không, thưa Tiến Sĩ?
TS Phạm Văn Thuyết : Đây là câu hỏi rất là đúng, rất là hay. Tiếc thay, câu trả lời sẽ làm cho nhiều người không được hài lòng, mà có thể nói là thất vọng, là bởi vì cái Group 20 lần này tổ chức một cách vội vã, thành thử ra họ không đưa được một giải pháp nào để trả lời cho cấu hỏi mà ông vừa mới nêu lên, mặc dầu bên phía Châu Âu thì đặt ít nhất - tức không phải hy vọng - nhưng mà họ đưa ra cái đề nghị là phải cải tổ Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế cũng như là Ngân Hàng Thế Giới để nhằm ngăn ngừa một cuộc khủng hoảng tương lai không xảy ra chứ không phải để giải quyết câu chuyện bây giờ.
Mọi người, mọi nước thật sự họ chờ đợi tới khi ông Obama nhậm chức thì mới bắt đầu thực sự bàn về những giải pháp cùng với nước Mỹ.<br/> <strong> TS Phạm Văn Thuyết</strong> <br/>
Hội Nghị G20 không giải quyết được sự khó khăn bây giờ cho nên họ mới đưa ra một đề nghị tạm thời là song song với sự tồn tại của IMF và WB - mà bây giờ không có khả năng giải quyết khủng hoảng - thì họ tạo ra cái diễn đàn để ổn định tài chính, đó là cái Financial Stability Forum, tức là một cái tổ chức mới và nó hơi có tính cách là không chính thức lắm, để làm việc bên cạnh Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế.
Cho nên đây là một cái giải pháp tạm thời và cái diễn đàn này sẽ cùng với IMF để tìm ra xem có cách gì cũng với các chính phủ trên thế giới nhằm làm nhẹ cuộc khủng hoảng kinh tế hiện bây giờ.
Mặc Lâm : Theo nhận xét của ông thì cuối cùng Hội Nghị G20 có đi đến kết quả cụ thể nào hay không, thưa ông?
TS Phạm Văn Thuyết : Hội nghị này không đi đến kết quả cụ thể chính là bởi vì ở bên Mỹ thì người ta đã biết là cuộc bầu cử vừa rồi là có tổng thống mới, và ông tổng thống mới đắc cử là ông Obama thì đã từ chối tham dự hội nghị này, cho nên mọi người, mọi nước thật sự họ chờ đợi tới khi ông Obama nhậm chức thì mới bắt đầu thực sự bàn về những giải pháp cùng với nước Mỹ.
Câu chuyện khủng hoảng kinh tế trên thế giới bây giờ xảy ra là bắt nguồn từ nước Mỹ, chứ không phải từ nơi khác. Những nơi khác thực sự bị vạ lây thôi. Thành ra đây là vấn đề Mỹ, cho nên phải tự nước Mỹ giải quyết mới được.