Cơn sốt vàng hạ nhiệt sau khi Thống Đốc Ngân Hàng Nhà Nước quyết định cho nhập khẩu vàng đểổn định thị trường, cũng như khẳng định không điều chỉnh biên độ tỷ giá giữa Đồng VN và đôla Mỹ. Nam Nguyên phỏng vấn Tiến Sĩ Lê Xuân Nghĩa, Phó Chủ Tịch Ủy Ban Giám Sát Tài Chính Quốc Gia trụ sởở Hà Nội về các sự kiện liên quan:
Từ chính sách…
Nam Nguyên: Th ưa ông, có ph ải vì l ỗi chính sách, th ị tr ường vàng Vi ệt Nam không liên thông qu ốc t ế, nên đã x ảy ra c ơn s ốt vàng m ấy ngày qua?
TS Lê Xuân Nghĩa: Có thể là có vấn đề do lâu nay cấm nhập khẩu vàng nên nguồn cung thiếu. Không liên thông quốc tế nói như thế là đúng rồi.
Nam Nguyên: Th ưa, s ự can thi ệp sau 1 tu ần theo ông có ph ải là ch ậm hay không, khi có công c ụ trong tay mà không can thi ệp s ớm đ ể đi ều ti ết?
TS Lê Xuân Nghĩa: Vâng, lâu nay Ngân Hàng Trung Ương cũng không quản lý thị trường vàng chặt chẽ như trước đây. Có một giai đoạn mình để cho thị trường vàng hoàn toàn tự do, tôi nhớ là năm 2007 người ta nhập khẩu vàng nhiều quá, cuối cùng quay trở lại biện pháp hạn chế nhập khẩu thành thử khả năng can thiệp cũng yếu đi.
Cái chính là vì không cho nhập khẩu vàng. Như vậy nguồn cung bị lệ thuộc rất nhiều vào các nguồn nhập khẩu không chính thức nên vàng dễ bị biến động bất ngờ.
TS Lê Xuân Nghĩa<br/>
Nam Nguyên: Th ưa ông, có tin nói là có th ể có đ ầu c ơ. Nh ững nhóm ng ười, t ổ ch ức qu ỹ có ngu ồn v ốn l ớn đã làm giá. Và Vi ệt Nam đang h ướng t ới th ị tr ường t ự do nên ph ải ch ấp nh ận vi ệc này?
TS Lê Xuân Nghĩa: Theo tôi chuyện đầu cơ không phải là yếu tố chủ chốt, cái chính là vì không cho nhập khẩu vàng. Như vậy nguồn cung bị lệ thuộc rất nhiều vào các nguồn nhập khẩu không chính thức nên vàng dễ bị biến động bất ngờ.
Đến… lòng tin
Nam Nguyên: Th ưa ông ng ười ta nói t ới y ếu t ố lòng tin c ủa công chúng đ ối v ới ti ền Đ ồng Vi ệt Nam, cũng nh ư v ấn đ ề t ỷ giá ngo ại t ệ. Ông nh ận đ ịnh gì v ề đi ều này?
TS Lê Xuân Nghĩa: Đúng là đang có vấn đề về kinh tế vĩ mô, đặc biệt là tỷ giá hối đoái và tính thanh khoản của ngoại tệ. Thật ra Việt Nam không thiếu ngoại tệ nhưng thanh khoản thì rất kém, bởi vì các nghiệp vụ ngân hàng để có thể chuyển dịch ngoại tệ từ tiền gởi sang thị trường hối đoái rất là yếu.
Việt Nam đâu có thiếu ngoại tệ, lượng ngoại tệ gởi ở nước ngoài lên tới sáu, bảy tỷ USD và tiền gởi của dân chúng bằng ngoại tệở các ngân hàng cũng lên tới 20 tỷ đô la, Việt Nam đâu có thiếu ngoại tệ, nhưng thanh khoản của thị trường rất là kém là vì có trục trặc nào đó về chính sách.
Nam Nguyên: Vì v ậy có tình tr ạng đ ưa t ỷ giá ngo ại t ệ lên quá cao ở th ị tr ường bên ngoài?
TS Lê Xuân Nghĩa: Vâng, nó lên quá cao và kéo quá dài gần hai năm nay rồi. Đó là điều nói lên rằng chính sách hối đoái đang có vấn đề.
Nam Nguyên: Th ưa ông, còn lòng tin c ủa ng ười dân đ ối v ới giá tr ị ti ền đ ồng Vi ệt Nam. H ọ lo s ợ ti ền đ ồng m ất giá nên đi mua vàng. Th ưa ông nh ận đ ịnh gì?
Việt Nam không thiếu ngoại tệ nhưng thanh khoản thì rất kém, bởi vì các nghiệp vụ ngân hàng để có thể chuyển dịch ngoại tệ từ tiền gởi sang thị trường hối đoái rất là yếu.
TS Lê Xuân Nghĩa<br/>
TS Lê Xuân Nghĩa: Lòng tin của công chúng ở Việt Nam theo tôi không có vấn đề gì lớn lắm. Nhưng vì cơ hội đầu tư của công chúng hiện nay rất phong phú, thí dụ đầu tư vào bất động sản, vàng, chứng khoán, gởi tiền tiết kiệm hay đi mua vàng cũng như các cơ hội đầu tư khác. Thí dụ khi chứng khoán xuống, họ bán chứng khoán để đi đầu tư vào kênh khác, điều này có thể làm cho các lãnh vực khác bị biến động nhất định.
Nam Nguyên: Th ưa ông, đ ể tránh tái di ễn nh ững c ơn s ốt vàng, s ốt đô la trong t ương lai thì ph ải có chính sách nh ư th ế nào?
TS Lê Xuân Nghĩa: Tôi được biết Ngân Hàng Nhà Nước đã có phương án về chính sách hối đoái trong giai đoạn tới đây. Theo tôi thì phải bảo đảm nguyên tắc thị trường và Nhà nước chỉ can thiệp ít thôi, để cho thị trường tự điều tiết và tự thiết lập cân bằng cung cầu thì sẽổn định hơn.
Chính sách tỷ giá hối đoái theo tôi phải bảo đảm nguyên tắc thị trường và phải linh hoạt. Như vậy sẽ tránh được những cú sốc kiểu như thế này, tỷ giá hối đoái cố định khiến cho dân chúng luôn kỳ vọng là sẽ tăng lên trong tương lai.
Vì vậy những nhà xuất khẩu có ngoại tệ, người ta cố giữ lại, theo qui định của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam họ được quyền giữ lại 1 tháng. Người ta giữ lại để chờ tỷ giá lên, trong khi các nhà nhập khẩu không có ngoại tệ buộc phải đi mua ngoài thị trường chợ đen. Như vậy tạo ra một thị trường gọi là ‘distortion’ bởi chính sách tỷ giá.
Nam Nguyên: C ảm ơn TS Lê Xuân Nghĩa.