Thanh Quang tìm hiểu diễn biến này qua cuộc trao đổi với ông Trần Đông, Giám đốc Văn Khố Thuyền Nhân VN trụ sở tại Úc. Ông Trần Đông cho biết như sau:
Phá bỏ di tích lịch sử
RFA: Xin ông cho biết chi tiết cụ thể việc này xảy ra như thế nào ?
Ông Trần Đông:
“Văn Khố Thuyền Nhân Việt nam nhận được tin này vào thứ sáu, 30 tháng 7 vừa qua. Theo bản tin này, chúng ta thấy điều nổi bật thứ nhất là sự kiện bia tưởng niệm thuyền nhân ở tại Galang và Bidong đã bị đập bỏ vào năm 2005 tới bây giờ đã qua bốn năm rồi. Sau bốn năm như vậy thì nay Hà Nội lại tiếp tục tìm cách đàn áp trong mưu đồ dập bỏ, xóa sổ tội ác của Cộng sản Việt Nam. Điều này cho chúng ta thấy Bộ Ngoại Giao và nhà cầm quyền Hà Nội can thiệp vào nội bộ của nước khác để làm khó dễ ngay cả về vấn đề công trình di tích lịch sử, văn hóa của nước này.”
Theo bản tin này, chúng ta thấy điều nổi bật thứ nhất là sự kiện bia tưởng niệm thuyền nhân ở tại Galang và Bidong đã bị đập bỏ vào năm 2005 tới bây giờ đã qua bốn năm rồi. Sau bốn năm như vậy thì nay Hà Nội lại tiếp tục tìm cách đàn áp trong mưu đồ dập bỏ, xóa sổ tội ác của Cộng sản Việt Nam.<br/>
RFA: Trước sự can thiệp của Việt Nam như vậy thì phản ứng phía Indonesia ra sao?
Ông Trần Đông:
“Về phía Indonesia thì qua sự kiện lần này đã nổi lên một loạt những phản đối của chính quyền sở tại cũng như của các cơ sở thương mại sở tại.
Qua bản văn đó thì chúng ta thấy ông Kamsa Bakri, chủ tịch Hiệp hội công ty du lịch tại quần đảo Batam mà Galang là một đảo trong quần đảo này, ông Kamsa Bakri đã nói một cách rất rõ ràng rằng: “ Đóng cửa trại tị nạn cũng đồng nghĩa với việc giảm lương của nhân viên các công ty du lịch.” Ông cũng nói rõ:
“ Chính phủ lẽ ra phát triển khu vực này thêm lên chứ không phải làm nhỏ hẹp lại hay dẹp bỏ các vấn đề đó” và ông khẳng định Hiệp hội các công ty du lịch của ông sẽ phản đối việc đóng cửa trại này.
Chính phủ lẽ ra phát triển khu vực này thêm lên chứ không phải làm nhỏ hẹp lại hay dẹp bỏ các vấn đề đó" và ông khẳng định Hiệp hội các công ty du lịch của ông sẽ phản đối việc đóng cửa trại này. <br/>
CT. Hiệp hội Cty. du lịch đảo Batam
Thêm nữa , tại cuộc họp báo vào đợt triển lãm các công nghiệp trung và nhỏ tại khối ASEAN, ông Kamsa cũng có nói rằng: “ Chúng tôi cũng phản đối việc cấm quảng bá trại tị nạn cũ ra nước ngoài khi vấn đề quảng bá này đóng một vai trò quan trọng trong việc thu hút khách nước ngoài.”
Can thiệp vào nội bộ Indonesia
Điều này cho chúng ta thấy rõ ràng một mức chứng cụ thể là nhà cầm quyền Hà nội can thiệp vào nội bộ Indonesia và phản đối cả việc Indonesia quảng bá du lịch cho các cơ sở du lịch của họ”
RFA: Thế còn phản ứng của phía chính quyền địa phương ở Batam thì như thế nào, thưa ông?
Ông Trần Đông:
“Về phía chính quyền sở tại ở Batam thì bà Naza, chánh sự vụ của phòng thương mại Batam cho biết rằng: “Phòng thương mại mong muốn chính phủ và tất cả các bên quan hệ công nhận lợi ích quan trọng của trại tị nạn cũ này”. Bà ám chỉ có cả Việt nam ở trong đó.
Bà cũng nói rất rõ là: “ Các công ty du lịch không có ý định khai thác quá khứ đen tối của chính phủ Việt Nam”.
Câu này lại một lần nữa khẳng định vấn đề Việt Nam ở đây. Việt Nam muốn can thiệp vào vấn đề nội bộ của Indonesia. Bà nói thêm: “ Chúng tôi không can thiệp vào những vấn đề chính trị của quốc gia. Đối với chúng tôi, đây là một nơi hoàn toàn lợi ích để làm tụ điểm nhằm thu hút du khách. Tôi tin là địa điểm này hoàn toàn có giá trị lịch sử và nhân đạo.”
Phát biểu này cho chúng ta thấy Việt Nam đang áp lực Indonesia.
Việt Nam muốn can thiệp vào vấn đề nội bộ của Indonesia. Bà nói thêm: “ Chúng tôi không can thiệp vào những vấn đề chính trị của quốc gia. Đối với chúng tôi, đây là một nơi hoàn toàn lợi ích để làm tụ điểm nhằm thu hút du khách. Tôi tin là địa điểm này hoàn toàn có giá trị lịch sử và nhân đạo
Bà Naza, chánh sự vụ phòng TM
Riêng về ông Dwi, phát ngôn viên của cơ quan phát triển công nghệ Batam, là cơ quan điều hành khu vực quần đảo Batam cũng nói với tờ Jakarta Post ngày thứ tư. Ông nói một cách rất là khẳng định và rõ ràng rằng: “ Nhà cầm quyền Việt Nam đã công kích về vấn đề này”, tức là vấn đề trại Galang. Ông nói thêm: “ Để trại Galang phơi bày cho công chúng là vạch rõ lịch sử đen tối của Việt Nam”.
Trại Galang là di tích lịch sử, di tích tị nạn cuối cùng của người tị nạn việt Nam ở khu vực Đông nam Á và bây giờ họ cũng không muốn cho trại này được tồn tại.”
RFA: Thưa ông Trần Đông, việc đục bỏ bia Tưởng niệm Thuyền nhân đã bị công luận cáo giác là vô nhân, thậm chí phi đạo đức và việc nhà cầm quyền VN áp lực Jakarta và Kuala Lumpur thực hiện điều đó đã bị Cộng đồng VN hải ngoại cực lực lên án. Nay Hà Nội lại tiếp tục hành động cũ, ông nghĩ họ muốn nhắm tới mục đích nào trong sự kiện này?
Che dấu tội ác đồng nghĩa với công nhận tội ác
Ông Trần Đông:
“Qua hai sự kiện xảy ra cách nay một khoảng thời gian là bốn năm, chúng ta có thể khẳng định một cách rõ ràng là: Ngày hôm nay Hà Nội đang chiêu dụ thế hệ thứ hai, thế hệ thứ ba, thế hệ con cháu của chúng ta trở về nước để nhìn thấy bộ mặt phát triển phồn vinh giả tạo ngày hôm nay của Việt nam. Tức là muốn cho các cháu thấy được xã hội Việt nam là tốt đẹp, xã hội chủ nghĩa tốt đẹp, trong quá khứ hoàn toàn chăm lo cho phúc lợi của dân chúng. Họ muốn xóa sổ tất cả những gì có tính chất tội ác của Cộng sản mặc dù các di tích tị nạn này không phải là lớn, nằm ở hoang đảo xa xôi, nhưng họ cũng phải tìm cách tiếp cận tới nơi để rửa sạch những dấu vết tội lỗi này”
Chúng ta có thể khẳng định một cách rõ ràng là: Ngày hôm nay Hà Nội đang chiêu dụ thế hệ thứ hai, thế hệ thứ ba, thế hệ con cháu của chúng ta trở về nước để nhìn thấy bộ mặt phát triển phồn vinh giả tạo ngày hôm nay của Việt nam
RFA: Thưa ông Trần Đông, theo ông nghĩ Cộng đồng VN hải ngoại và Văn Khố Thuyền Nhân Việt Nam cần có những hành động nào để bảo tồn di tích tị nạn Việt Nam khỏi những nguy cơ vừa nói ?
Ông Trần Đông:
“ Vấn đề quyết định là sẽ hành xử như thế nào thì hiện giờ còn đang trong thảo luận nội bộ. Chúng tôi cũng chưa quyết định dứt khoát là chúng ta sẽ làm như thế nào. Tuy nhiên, vấn đề rõ ràng rằng để bảo vệ di tích cuối cùng của người Việt tị nạn hải ngoại ở khu vực Đông Nam Á, thì tất cả các hội đoàn, đoàn thể và tất cả các Ban chấp hành cộng đồng người Việt hải ngoại ở tất cả các quốc gia, ở Hoa Kỳ, ở Canada, ở Châu âu và ở Úc châu cần phải đoàn kết lại với nhau và cùng nói lên một tiếng nói phản đối, đồng thời cũng để kêu gọi Indonesia, kêu gọi Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc và đệ trình UNESCO tìm cách giữ vững, bảo tồn di tích tị nạn cuối cùng này ở tại khu vực Đông nam Á. Bởi vì di tích này là chứng tích mang tính chất lịch sử, mang tính chất nhân đạo có ý nghĩa rất là to lớn. Trại Galang là nơi trong quá khứ đã có trên hai trăm ngàn thuyền nhân cư trú. “
RFA: Xin cám ơn ông Trần Đông, giám đốc Văn Khố Thuyền Nhân Việt Nam.