Quan hệ Hoa Kỳ và các nước Châu Á

Ngoại Trưởng Hillary Clinton của Hoa Kỳ bắt đầu chuyến viếng thăm Châu Á với lời phát biểu nói rằng quan hệ giữa Washington và các nước bên kia bờ Thái Bình Dương “là điều rất cần thiết” để cùng nhau giải quyết những vấn đề lớn của thế giới, từ hiện tượng mặt đất ấm dần cho đến nguy cơ khủng hoảng kinh tế và vấn đề võ khí hạt nhân.

Bà Clinton đặt chân đến Nhật Bản giữa lúc tin tức cho thấy tình hình khu vực không mấy sáng sủa. Mức phát triển kinh tế của Nhật Bản xuống thấp nhất trong 35 năm qua, ổn định vẫn chưa đến với bán đảo Triều Tiên, Trung Quốc bày tỏ lo âu về chính sách bảo hộ mậu dịch mà Hoa Kỳ có thể áp dụng khi thực hiện chương trình kích thích kinh tế. Bên cạnh đó là lời nhắn gửi từ Đông Nam Á, nói rằng tân chính phủ ở Washington đừng bỏ quên họ như chính phủ George W. Bush đã từng làm trước đây. Hiểu được những điều đó nên chuyến công du đầu tiên của Bà Ngoại Trưởng Mỹ sẽ dẫn bà đi từ Tokyo sang thủ đô Jakarta của Indonesia, trước khi quay lại Nam Hàn và kết thúc ở Bắc Kinh.

Các viên chức tháp tùng Bà Clinton trong chuyến đi này cho báo chí biết những quốc gia Bà ghé thăm đều là những nước “đồng minh” hoặc là những nước “Hoa Kỳ thấy cần thiết phải mở rộng quan hệ” hay “thắt chặt mối quan hệ đã có”. Điều này được thể hiện rõ hơn qua phát biểu của chính Bà Ngoại Trưởng Mỹ, cho biết Washington sẽ cùng với các nước bắt đầu xây dựng mối quan hệ hợp tác toàn cầu, để “giải quyết những trở ngại mà không một nước nào, kể cả Hoa Kỳ “có thể tự mình giải quyết được”. Những trở ngại này, Bà Clinton nói tiếp, các nước khác “cũng không tự mình giải quyết được nếu không có sự tiếp tay của Mỹ”.

Bắc Hàn mối quan tâm đặc biệt

Bắc Hàn là một trong những vấn đề sẽ được Bà Clinton thảo luận với các nhà lãnh đạo Đông Á. Bà cho hay đây là một thử thách rất lớn, và chính phủ do Tổng Thống Barack Obama lãnh đạo tin tưởng vấn đề sẽ giải quyết trong khuôn khổ của cuộc đàm phán 6 nước, cũng như sẵn sàng mở rộng quan hệ với chính phủ Bắc Hàn, nếu nhà cầm quyền Cộng Sản Bình Nhưỡng thực hiện đúng điều đã cam kết với thế giới là huỷ bỏ hẳn mục tiêu chế tạo võ khí hạt nhân mà họ từng đeo đuổi trong nhiều năm qua.

Bà Clinton cũng trình bày rất rõ là Bình Nhưỡng không nên tiếp tục “những hành động hay lời lẽ mang ý nghĩa gây hấn, tạo nên những bất lợi không cần thiết”. Thay vào đó, Bắc Hàn nên cùng với cộng đồng thế giới “xây dựng hoà bình và chú trọng đến việc phải cải thiện kinh tế để nâng cao mực sống của người dân”.

Chỉ vài giờ đồng hồ trước khi chiếc máy bay chở Bà Ngoại Trưởng Mỹ hạ cánh ở Tokyo, nhà cầm quyền cộng sản Bình Nhưỡng cho biết sẽ tiếp tục chương trình được họ gọi là “thám hiểm không gian”, và đã sẵn sàng để phóng tên lửa Đại Pháo Đồng 2. Đây là laọi tên lửa tầm xa mà Bình Nhưỡng đã từng phóng thử nhưng không thành công hồi năm 2006. Theo các chuyên gia quân sự Mỹ, tên lửa Đại Pháo Đồng 2 có cả khả năng đưa vệ tinh lên quỹ đạo, và đó là điều Bắc Hàn đang muốn làm.

Kinh tế Nhật Bản

Tại Nhật Bản, kinh tế cũng là đề tài được Bà Ngoại Trưởng Hoa Kỳ thảo luận với các nhà lãnh đạo nước bạn. Trước khi chuyến đi của Bà Clinton thành hình, cả Washington lẫn Tokyo đều nói hai quốc gia “phải hợp tác chặt chẽ hơn nữa” trong mọi nỗ lực nhằm vượt qua khó khăn hiện giờ. Hiện vẫn chưa rõ liệu Bà Clinton và Ngoại Trưởng Nhật Bản có loan báo kế hoạch hợp tác để vực nền kinh tế hai nước hay không, nhưng theo giới truyền thông Nhật cho hay thì trễ nhất vào tháng Ba tới đây khi Thủ Tướng Nhật Taro Aso và Tổng Thống Obama gặp nhau, chắc chắn điều này sẽ được loan báo trong bản thông cáo chung.

Cuộc thảo luận ở Nhật Bản cũng như ở Nam Hàn sẽ là dịp để người đang điều khiển ngành ngoại giao của Hoa Kỳ khẳng định mặc dù sẽ mở rộng quan hệ với Trung Quốc, nhưng Hoa Kỳ luôn luôn coi trọng mối quan hệ bền vững giữa Washington, Tokyo và Hán Thành. Đây là điều giới lãnh đạo hai nước đồng minh muốn biết, trước những dư luận cho rằng một khi Hoa Kỳ tạo được quan hệ vững mạnh hơn với Trung Quốc, có khả năng vị trí của Nhật và cả Nam Hàn trên bàn cờ chính trị Mỹ sẽ giảm bớt đi.

Củng cố quan hệ với Bắc Kinh

Nhưng thiết lập quan hệ vững mạnh hơn với Bắc Kinh cũng chưa hẳn là điều dễ thực hiện. Chính các quan sát viên chính trị ở thủ đô Washington nói chính phủ Mỹ đang cần Trung Quốc để dàn xếp căng thẳng với Bắc Hàn, đang thúc đẩy Hoa Lục định giá đồng nhân dân tệ cho hợp lý hơn để Hoa Kỳ không tiếp tục phải gánh mức thâm thủng mậu dịch cao như hiện giờ, nhưng đồng thời hai vấn đề đầy tế nhị là nhân quyền và Đài Loan sẽ tiếp tục khiến hai bên không thể đến gần với nhau như mong muốn.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.