Lịch sự hay yếu đuối?

Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama sắp kết thúc chuyến đi đầu tiên của ông đến Châu Á, kéo dài 9 hôm, qua Nhật Bản, Singapore, Trung Quốc, Nam Hàn, được giới truyền thông cho là “cầu may”. Washington đánh giá chuyến công du “thành công”.

0:00 / 0:00

Dư luận quốc tếlạicho là "không đạt kế t quả cụ thể nào".Trong số những hình ảnh phổ biến toàn cầu về hoạt động của ông Obama, khi "cúi rạp người trước Nhật Hoàng Akihito" cử chỉ này gây nhiều tranh cãi và thắc mắc.

Phê bình, bênh vực

Báo Thể Thao- Văn Hóa online có bài viết, kèm hình ảnh nói về“Cái khom lưng gây nhiều tranh cãi của ông Barack Obama”, kế đó tờ Đàn Chim Việt,đọc trên mạng Internet cũng phổ biến tin và hình cho rằng những bức ảnh được công bố toàn cầu ghi lại cử chỉ ấy đã làm “nóng mặt” nước Mỹ.

Tôi nghĩ rằng cử chỉ đó không có gì quá mức vì đó là "nhập gia tùy tục". Ông Obama đến thăm Nhật Hoàng thì ông giữ lịch sự của một người khách.

Nhà báo Lê Phan, London

Những ý kiến phê bình nói, hành động đó thể hiện sự “yếu đuối”, “uốn gối”,gây mất mặt cho một đại cường quốc như Hoa Kỳ, các ý kiến chỉ trích muốn ông Obama phải đứng thẳng người, vì ông là đại diện cho 300 triệu công dân Mỹ, chứ không nên tỏ ra “khúm núm” như thế.

Các góp ý bênh vực thì nói, tổng thống Obama làm rất đúng nghi thức ngoại giao theo Đông Phương và Á Châu, cử chỉ và thái độ của ông Tổng thống Mỹ trước Nhật Hoàng là “lịch sự, nhã nhặn” thể hiện sự “ân cần, biết tôn trọng” chủ nhà.

Hình ảnh “chào hỏi cung kính này” được giới phân tích thời sự Châu Á phát biểu rằng, người ta đã thổi phòng quá đáng chuyện xã giao này, đây là một màn “chính trị hóa, xa rời thực tế”.

Ngoài những ý kiến bênh vực, phản đối, các hệ thống TV Châu Á, trong mục chính trị, thời sự còn trưng nhiều hình ảnh cho thấy qua những cuộc hội kiến khác với Nhật Hoàng Akihito, thì các nguyên thủ quốc gia, quốc trưởng, các nhà lãnh đạo khắp thế giới, chưa thấy ai khom lưng, cúi mình như ông Obama đã làm.

Khiêm nhường, lịch sự

Qua những ý kiến sau đây từ người Việt trong và ngoài nước, mong quý vị thính giả chọn ai là ngườikhông ủng hộ,ai bênh vực cử chỉ của ông Obama, đang là đề tài thảo luận sôi nổi được cả thế giới nói đến. Theo phép xã giao Âu Mỹ, chúng tôi xin mời một phụ nữ lên tiếng trước, nhất là tại đất nước bà định cư, vương quốc Anh, do nữ hoàng Elizabeth đệ nhị trị vìtừ trên nửa thế kỷ qua. Từ London, một nhà báo là bà Lê Phan phát biểu với RFA:

“Phải nói rằng tôi không có phản ứng như một số dư luận Hoa Kỳ đối với cử chỉ lịch sự của Tổng thống Obama. Tôi nghĩ rằng cử chỉ đó không có gì quá mức vì đó là “nhập gia tùy tục”. Ông Obama đến thăm Nhật Hoàng thì ông giữ lịch sự của một người khách. Tôi nghĩ có phần nào đó, những dư luận đã tỏ ra có thái độ hơi “mặc cảm”. Một vị lãnh tụ của một cường quốc tới thăm một nước bạn, thì một cử chỉ khiêm nhường chứng tỏ một sự tự tin chứ có gì đâu mà chúng ta phải phản ứng quá mạnh như vậy, thưa anh.”

Đóng kịch

Kế đó là hai trí thức, một sinh sống ở Miền Nam nước Pháp, một nghỉ hưu ở Hà Nội. Kính lão đắc thọ, khách mời cao niên hơn là nhà ngoại giao Dương Danh Dy, nguyên tổng lãnh sự Việt Nam XHCN tại Quảng Châu, giải thích:

“Cử chi khom lưng này tuy nhỏ nhưng lại không nhỏ. Theo tôi, tất cả mọi động tác của họ đều không thật. Ông Obama là Tổng thống da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ làm tôi cũng rất phục, nếu ông ấy có dại thì các quân sư của ông ấy cũng không bao giờ dại!. Các quân sư của Mỹ cũng rất “ghê gớm”, họ chả dại gì bảo ông Obama phải khom lưng tới mức như thế. Đây chẳng qua là “kẻ cắp gặp bà già”, họ đóng kịch với nhau thôi chứ chẳng có gì ghê gớm. Đằng sau những chuyện công khai này thì chúng ta chưa biết họ bàn những gì bí mật đằng sau, nhưng theo tôi, ông Obama không dại đến độ làm động tác hơi lố bịch như thế đâu. Có lẽ chuyến đi này cũng phải ít ngày nữa, mọi chuyện sẽ lộ dần ra, nhưng chắc chắn họ không thể giải quyết hết các vấn đề trong chuyến đi này đâu”.

Mất mặt

Sau hết là ý kiến của một giáo sư, khoa trưởng đại học, từng phụ trách về kinh tế và chính trị học, tiến sĩ Phan Văn Song nhấn mạnh:

Nếu ông Obama chào theo kiểu Nhật là chỉ khom nhẹ và không bắt tay Nhật Hoàng, thì có lẽ người ta chấp nhận được. Đằng này ông Obama vừa bắt tay, vừa khom lưng, thì hành động đó lại đâm ra ngượng ngùng với người Âu Tây.

TS Phan Văn Song, Pháp

"Ông Obama là đại diện một cường quốc. Tuy rằng hôm nay Mỹ bị yếu thế mọi nơi, kinh tế cũng khó khăn mặc dù nợ nần rất nhiều với TQ, nhưng thế giới vẫn nhìn vào ông Obama. Thế giới Âu châu rất mến chuộng ông Obama, họ coi ông là một thay đổi sau thất vọng to lớn với hình ảnh ông Bush. Vì vậy khi ông Obama thắng cử thì Âu châu cũng vui lây, và dân chúng mơ được một Tổng thống như ông Obama. Nhưng chỉ với hành động nho nhỏ thôi về mặt nghi lễ, thí dụ bà Michelle Obama đã "dám" rờ vai Nữ hoàng Anh - trật nghi lễ, thì cũng làm khó chịu nước Anh. Ngày hôm nay nước Mỹ lại bị hình ảnh rất khó chấp nhận được của người Âu Tây là phải "cúi đầu". Nếu ông Obama chào theo kiểu Nhật là chỉ khom nhẹ và không bắt tay Nhật Hoàng, thì có lẽ người ta chấp nhận được. Đằng này ông Obama vừa bắt tay, vừa khom lưng, thì hành động đó lại đâm ra ngượng ngùng với người Âu Tây. Hơn nữa, hiện nay ông Obama cũng làm mất lòng dân chúng Mỹ khi ông hứa nhiều mà không thực hiện được bao nhiêu".

Trước đây, ông Obama cũng đã có lần bị dư luận phê phán vì ông cúi đầu chào quốc vương Abdullah của Ả rập Xê Út. Tuy nhiên, theo giới truyền thông Tây Phương thì cử chỉ cúi chào mà ông Obama đã làm, là đúng với hướng dẫn của bộ ngoại giao Hoa Kỳ, phù hợp với truyền thống, phong tục từng nước, từng vùng, vì “ nếu không thực hiện đúng nghi thức của nước chủ nhà, thì có thể bị xem là bất lịch sự, gây tổn thương đến đối tác”.

Thông tấn AP nói, cái khom lưng của ông Obama diễn ra trong bối cảnh chính trị tại Mỹ đang có nhiều căng thẳng, cho nên giới bảo thủ muốn tận dụng thời cơ này để “ném bùn” vào ông.

Trong khi đó, những cựu chiến binh Hoa Kỳ từng tham dự chiến tranh thế giới thứ 2, 1939-1945, vẫn nhớ mãi hình ảnh vị chỉ huy tài ba của họ,là thống tướng Douglas Mac Arthur, tư lệnh quân lực Hoa Kỳ, giám sát cuộc chiếm đóng của Mỹ tại Nhật Bản,sau khi đệ nhị thế chiến chấm dứt. Có lần đứng chống nạnh gần Nhật Hoàng Hirohito là thân phụ của đương kiêm Hoàng Đế Nhật Akihito.

Đỗ Hiếu RFA, BKK, Thailand.