Hôm 2-10-2008, văn phòng đại diện của AIG (American International Group)tại Hà Nội vẫn tiếp tục mở cửa làm việt. Tập đoàn ngân hàng đầu tư bảo hiểm này của Mỹ đang bị chìm trong cơn khủng hoảng tài chính. AFP PHOTO

Theo dõi biến động của đôla

Hiếm khi thấy chính phủ Việt Nam có phản ứng nhậm lẹ như lần này. Ngày 1/10 tại Hà Nội, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ đạo rà soát các khoản tiền ký thác hoặc đầu tư tại các ngân hàng thương mại, tổ chức tài chính nước ngoài. Chính phủ Việt Namđã họp để đánh giá ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính tín dụng Mỹ với VN.

Nhận thức rằng cuộc khủng hoảng ở Mỹ sẽ ít ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường tài chính Việt Nam, vì ở lãnh vực này chưa có sự liên thông với thị trường tài chính Mỹ và các nước phát triển khác.

Nếu kinh tế Hoa Kỳ bị suy thoái thì sẽ có nạn suy thoái toàn cầu vì ba nền kinh tế mạnh còn lại là Nhật Bản, Âu Châu và Trung Quốc đều đang bị suy trầm với nguy cơ lạm phát cao. Kịch bản ấy mà xảy ra, các nước đang phát triển như Việt Nam sẽ khốn đốn vì đầu tư nước ngoài giảm mạnh cùng suy trầm sản xuất, khủng hoảng hối đoái bùng nổ vì đồng bạc mất giá.

Nguyễn Xuân Nghĩa

Tuy nhiên đại diện ngân hàng Nhà Nước nhận định rằng, xuất khẩu của Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng, nguồn vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp vào VN đứng trước nguy cơ sụt giảm.

Ông Nguyễn Văn Giàu Thống Đốc Ngân Hàng Nhà Nước còn trấn an rằng, 82% dự trữ ngoại hối của Việt Nam được gởi tập trung vào các ngân hàng trung ương của Đức, Anh, Pháp cũng như Quĩ Dự Trữ Liên Bang Mỹ.

Lo lắng cho đầu tư, xuất khẩu

Đó là những nhận định từ guồng máy Nhà Nước.

Mặt khác, chuyên gia tư vấn kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa ở California nhận định về ảnh hưởng toàn cầu, trong đó có những nước đang phát triển như Việt Nam:

“Đối với thế giới, nếu đầu máy kinh tế số một là Hoa Kỳ mà bị suy thoái thì ta sẽ có nạn suy thoái toàn cầu vì ba nền kinh tế mạnh còn lại là Nhật Bản, Âu Châu và Trung Quốc đều đang bị suy trầm với nguy cơ lạm phát cao. Kịch bản ấy mà xảy ra, các nước đang phát triển như Việt Nam sẽ khốn đốn vì đầu tư nước ngoài giảm mạnh cùng suy trầm sản xuất, khủng hoảng hối đoái bùng nổ vì đồng bạc mất giá.

Tuần trước, chiến lược gia đầu tư toàn cầu của ngân hàng Société Générale của Pháp còn báo động là nếu kinh tế Mỹ suy thoái, Trung Quốc sẽ khủng hoảng, với sự sụp đổ của thị trường gia cư và sự tiêu vong của hệ thống ngân hàng.”

Phía các chuyên gia độc lập đang có mặt ở Việt Nam, ông Trần Sĩ Chương chuyên gia kinh tế ngân hàng của quốc hội Mỹ trong thập niên 1980 ví von trên Vietnam Net rằng, chấn động khủng hoảng Mỹ vào VN như sóng thần Tsunami từ biển vào kênh rạch. Việt Nam chịu tác động ít ví như sóng thần qua biển vào con sông rồi mới qua kênh rạch.

Biến động chỉ số VN-Index tính từ đầu năm tới hết 2/10/2008.

Đáp câu hỏi của Vietnam Net, chuyên gia Việt kiều Trần Sĩ Chương cho rằng nguồn FDI tức vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào VN sẽ thay đổi lớn, theo đó chỉ trong quí này thôi sẽ thấy có sự điều chỉnh trong FDI vào VN và có thể sẽ nhỏ giọt xuống dưới 10 tỷ 1 năm.

Vẫn theo lời ông Trần Sĩ Chương, trong 2 năm qua nguồn FDI của VN tăng bất thường, không có cơ sở chính đáng. Ông cho rằng, VN không thể tiêu thụ quá 5 tỷ đô la một năm với hạ tầng, môi trường kinh doanh như hiện nay.

Tuy nhiên, có một nguồn tiền khá lớn mà vị chuyên gia Việt Kiều cho rằng vẫn ổn định, đó là kiều hối. Ông Chương trích dẫn báo cáo gần nhất ghi nhận lượng kiều hối sẽ vượt ngưỡng 10 tỷ đô la mỗi năm, bao gồm tiền gởi cho người thân, đầu tư và tiền bà con đi làm ăn mang về.

Tăng trưởng kinh tế?

Theo dự đoán của tôi tăng trưởng năm nay đạt 6,5%  tới 7% là cùng, nếu đạt được như thế là tốt và nếu xu hướng phục hồi được củng cố, thì việc đặt ra tăng trưởng của sang năm khoảng 7%, 7,5% tôi nghĩ là không quá lạc quan.

TS Nguyễn Quang A

Bức tranh suy thoái kinh tế đậm nhạt của thế giới ảnh hưởng ra sao đến Việt Nam, theo các chuyên gia ít nhất phải có thời gian vài ba tháng để thấy được rõ nét.

Tuy nhiên, đã có những chỉ dấu cho thấy mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam khó đạt 7% trong năm nay. Đây là một bài viết được Vietnam Net đưa lên mạng ngày 2/10, tờ báo nhắc lại dự báo hồi đầu năm của Viện Nghiên Cứu Quản Lý Kinh Tế Trung Ương theo đó có thể có 3 kịch bản xảy ra, thứ nhất nền kinh tế có mức tăng trưởng bình thường khoảng 7,2%, mức cao nhất là 7,6% còn trong điều kiện xấu nhất thì tăng trưởng GDP sẽ khoảng 6,7%.

Mới đây khi trả lời chúng tôi, TS Nguyễn Quang A Viện Trưởng Viện Nghiên Cứu Phát Triển IDS, một tổ chức tư nhân ở Hà Nội đã nhận định:

“Theo dự đoán của tôi tăng trưởng năm nay đạt 6,5%  tới 7% là cùng, nếu đạt được như thế là tốt và nếu xu hướng phục hồi được củng cố, thì việc đặt ra tăng trưởng của sang năm khoảng 7%, 7,5% tôi nghĩ là không quá lạc quan.”

Những nhận xét của TS Nguyễn Quang A đưa ra từ trước, có vẻ thể hiện đúng thực tế. Theo Vietnam Net, số liệu của Tổng Cục Thống Kê cho thấy tốc độ tăng trưởng kinh tế trong 3 quí đầu năm thấp hơn kế hoạch đã được điều chỉnh 7% và chỉ ở mức 6,52%.

Tờ báo cho rằng, những tháng còn lại của năm 2008, được đánh giá là thời điểm khó khăn nhất của các doanh nghiệp, khu vực sản xuất kinh doanh. Bởi vì theo tờ báo, các chính sách kiềm chế lạm phát nhất là chính sách tiền tệ luôn có sự đánh đổi và đây chính là giai đoạn đó.

Chuyên gia Võ Trí Thành thuộc viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương trong nghiên cứu cập nhật ước tính lạm phát toàn năm 2008 khoảng 24,5% và tăng trưởng chỉ khoảng 6,7%. Nhận định của ông Thành được công bố tại diễn đàn kinh tế 2008 tổ chức hôm 2/10 tại Hà Nội. Ngoài ra chuyên gia này còn dự báo nhiều ngành kinh tế của VN sẽ tăng trưởng thấp như công nghiệp và dịch vụ, ở quanh mức 7%. Đặc biệt ngành xây dựng sẽ tăng trưởng âm -0,8% tới -1%.

Vietnam Net trích lời ông Trần Đình Thiên, Phó Viện Trưởng Kinh Tế VN theo đó, gánh nặng kiềm chế lạm phát hiện đang dồn vào chính sách tiền tệ với công cụ chính là lãi suất. Chính sách này bước đầu đã có hiệu quả nhưng cũng đã gây ra những khó khăn cho doanh nghiệp nhất là doanh nghiệp tư nhân.

Chuyên gia Trần Đình Thiên kết luận rằng, cần có sự áp dụng đồng bộ các chính sách để chia sẻ gánh nặng kiềm chế lạm phát hiện nay sang phía đầu tư công, không thể để khối tư nhân gánh mãi.