Khoảng cùng thời điểm này, Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế kêu gọi Việt Nam xiết chặt chính sách tiền tệ, trong khi World Bank đưa ra cảnh báo về tình trạng thâm thủng ngân sách.

Tiền tệ hóa trái phiếu

500 tỷ đồng trái phiếu bán được hôm 10 tháng Sáu có thể xem là một trong những lần hiếm hoi, nếu không phải là lần đầu tiên, Việt Nam bán được công trái phiếu trong thời gian gần đây.

Tính cho đến kỳ đấu giá trái phiếu ngày 20 tháng Năm, Việt Nam liên tục thất bại trong các cuộc chào bán trái phiếu kỳ hạn 2 năm, mà tổng số vốn dự tính huy động lên đến 2 ngàn tỷ đồng. Lý do là vì lãi suất trần do Nhà Nước đề xuất thấp hơn lãi suất mà người mua kỳ vọng.

500 tỷ đồng trái phiếu bán được hôm 10 tháng Sáu có thời hạn 2 năm, từ 12 tháng Sáu, 2009 đến 12 tháng Sáu, 2011, lãi suất 8,7%.

Nhà Nước không tiết lộ danh tánh người mua.

Nếu Nhà Nước không bán được trái phiếu, lại thiếu tiền, thì Nhà Nước có 2 giải pháp. Thứ nhất là quay trở lại dùng dự trữ ngoại hối, và hai là yêu cầu Ngân Hàng Nhà Nước mua trái phiếu Chính Phủ. Làm như thế này là “tiền tệ hóa vấn đề trái phiếu.”

Ô. Bùi Kiến Thành

Phát hành công trái phiếu là hệ quả của một số chính sách, đồng thời sẽ tạo nên một số hậu quả trong tương lai. Và hiện tượng Chính Phủ không thành công trong việc huy động vốn thông qua kênh trái phiếu cũng có thể tạo nên một số nguy cơ khác, trong đó có khuynh hướng “tiền tệ hóa trái phiếu.”

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành từng đề cập đến hiện tượng này, và ông cho rằng “Ngân Hàng Trung Ương cần độc lập hơn đối với Chính Phủ.”

“Nếu Nhà Nước không bán được trái phiếu, lại thiếu tiền, thì Nhà Nước có 2 giải pháp. Thứ nhất là quay trở lại dùng dự trữ ngoại hối, và hai là yêu cầu Ngân Hàng Nhà Nước mua trái phiếu Chính Phủ. Làm như thế này là “tiền tệ hóa vấn đề trái phiếu.””

Khuyến cáo của WB và IMF

Cùng một thời điểm, hai định chế quốc tế là Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, IMF, cùng Ngân Hàng Thế Giới, World Bank, đưa ra một số khuyến cáo đối với chính phủ Việt Nam.

IMF kêu gọi Việt Nam xiết chặt chính sách tiền tệ, trong khi World Bank đưa ra cảnh báo về tình trạng thâm thủng ngân sách.

Các chương trình chi tiêu lớn của chính sách tài khóa khiến ngân sách thâm hụt. Tài trợ cho sự thâm hụt ngân sách thông qua công trái phiếu khiến khu vực tư nhân lâm vào thế phải cạnh tranh với chính phủ khi huy động vốn; lãi suất bị đẩy lên cao.

Sự nới lỏng chính sách tiền tệ, đặc biệt là các chương trình hỗ trợ lãi suất, khiến tiền đồng mất giá và nguy cơ lạm phát quay trở lại.

Thâm hụt ngân sách và chính sách tiền tệ mở “phối hợp” cùng nhau, tác động tiêu cực lên lãi suất. Và điều này ảnh hưởng lên khu vực kinh tế tư nhân cùng nền kinh tế đang “rón rén” đi vào ổn định.

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh đã từng phát biểu với chúng tôi rằng, “khi tình hình khó khăn, chỉ có một cách là chính phủ phải phát hành thêm tiền để trang trải nhu cầu tiêu dùng bức bách của ngân sách.”

“Theo tôi ở đây đang có ẩn chứa mấy vấn đề, thứ nhất lãi suất lại tăng lên cao, tức là làm cho giá của tiền vốn tăng cao và cuối cùng điều đó sẽ thể hiện trên giá của các sản phẩm thôi.

Bởi vì ngân hàng và doanh nghiệp thì không thể nào chịu lỗ được, họ dồn sự lỗ đó vào cho người tiêu dùng để thanh toán.

Vì vậy mặt bằng giá của VN sẽ lại cao lên và điều thứ hai nữa, nếu chính phủ không huy động được vốn thì những dự kiến tốt đẹp của chính phủ sẽ khó có thể thực hiện được và mức bội chi ngân sách tăng lên. Khi tình hình khó khăn, thì chỉ có một cách là chính phủ phải phát hành thêm tiền để trang trải nhu cầu tiêu dùng bức bách của ngân sách.

Nếu chính phủ không huy động được vốn thì những dự kiến tốt đẹp của chính phủ sẽ khó có thể thực hiện được và mức bội chi ngân sách tăng lên.

TS Lê Đăng Doanh

Đấy là điều không tốt đối với nền kinh tế thị trường, VN đã có nhiều năm kinh nghiệm về những biện pháp như vậy và hết sức nguy hiểm là để lại những di hoạ về sau, tức là lạm phát sẽ tăng lên.”

Theo bản tin của Reuters, IMF nói Việt Nam nên điều chỉnh chính sách tài khóa 2009, giảm bớt chi tiêu, đồng thời cần theo dõi kỹ các hoạt động của ngành ngân hàng nhằm bảo đảm có những đánh giá đúng về rủi ro tín dụng.

Trong bản tường trình định kỳ, IMF nhận định rằng sự nới lỏng chính sách tiền tệ từ năm ngoái, kết hợp với các chương trình kích cầu lớn “có thể ảnh hưởng xấu đến những thành tựu về ổn định đã đạt được hồi những tháng cuối năm 2008.”

Định chế này cũng khuyên Việt Nam nên hãm phanh các chương trình hỗ trợ lãi suất.

Ngày 3 tháng Sáu vừa qua, tại phiên họp thường kỳ tháng Năm năm 2009 của Chính Phủ, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nói, rằng: “… Bây giờ muốn ngăn chặn suy giảm kinh tế mà không nới lỏng chính sách tiền tệ thì làm sao?...”

Báo cáo của Ngân Hàng Thế Giới cho thấy chương trình kích cầu của Việt Nam vào khoảng 8,7% GDP năm 2009, nay cộng thêm với mức thâm thủng 8,3% đã được thông qua hồi cuối năm ngoái, khiến các “quan ngại gia tăng.”

Bản tin của tờ Financial Times viết rằng công thức của Ngân Hàng Thế Giới tính ra Việt Nam chi 12% GDP cho các chương trình kích cầu. Bản tin dẫn lời một trong các tác giả bản báo cáo của World Bank, là liệu Việt Nam có “thật sự cần một chương trình kích cầu đến 12% GDP hay không?”

Tổ Chức này nói, các chương trình hỗ trợ lãi suất của Việt Nam nhằm ngăn chặn thất nghiệp, nhưng “vấn đề cân bằng ngân sách cần được xem lại.”

IMF [thì] kêu gọi Việt Nam “bãi bỏ lãi suất trần cho vay càng sớm càng tốt” vì “chính sách này gây trở ngại hoạt động của ngành ngân hàng.”

Kế hoạch kích cầu của Việt Nam có thể đạt đến 12,5% GDP trong năm 2009, là mức, vẫn theo IMF, “khó có thể trang trải mà không tạo ra áp lực lên sự cân bằng ngân sách.”

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.

Họ và tên (tuỳ chọn)

Nơi ở (tuỳ chọn)

Ý kiến