Khâm Sứ, Thái Hà - những bước ngoặt mang tính quần chúng

2008-09-05

Vụ tranh chấp giữa giáo dân Giáo Xứ Thái Hà và chính quyền địa phương tại Hà Nội ngày càng căng thẳng. Báo chí trong nước khẳng định là giáo dân vi phạm pháp luật, trong khi phía giáo dân và các linh mục cho rằng báo chí bóp méo sự thật.

Photo: RFA

Hàng ngàn giáo dân kéo về cầu nguyện tại giáo xứ Thái Hà.

Để biết thêm quan điểm của giáo dân sống tại nước ngoài, chúng tôi phỏng vấn ông Trần Phong Vũ, chủ bút của nguyệt san Diễn Đàn Giáo Dân, hiện đang sinh sống tại California, Hoa Kỳ. Ông Vũ nói rằng, vụ Thái Hà và trước đó là vụ Toà Khâm Sứ, "có tính chất quần chúng, và đó là một bước ngoặt."

Thiện Giao: Thưa Ông, tại sao cho đến cuối năm vừa qua, các linh mục và tu sĩ thuộc tu viện Thái Hà của Dòng Chúa Cứu Thế và giáo dân Giáo Xứ Thái Hà mới bắt đầu lên tiếng đòi lại tài sản mà chính quyền từng chiếm dụng?

Ông Trần Phong Vũ: Theo tài liệu tôi đọc được và kể cả những văn thư tôi có trong tay thì ngay từ năm 1996 thì Linh mục Trần Ngọc Bích, là một trong những vị linh mục còn lại sau năm 1954, đã viết một văn thư cho nhà nước để đòi lại cái đất đai của Dòng Chúa Cứu Thế bị chiếm dụng.

Cái tác động chung chung để đưa tới cái vụ đòi đất này thì tôi nghĩ rằng nó có nhiều liên hệ, mà liên hệ trực tiếp nhất là cái vụ đòi Toà Khâm Sứ vào năm ngoái.

Cái tác động chung chung để đưa tới cái vụ đòi đất này thì tôi nghĩ rằng nó có nhiều liên hệ, mà liên hệ trực tiếp nhất là cái vụ đòi Toà Khâm Sứ vào năm ngoái.

Ông Trần Phong Vũ
Giáo Hội Công Giáo Việt Nam

Thiện Giao: Thưa Ông, trong một "Thư Ngỏ" gần đây gửi các linh mục và tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế, mặc dầu lời lẽ thì rất ôn hoà nhưng thái độ của Linh mục Phạm Trung Thành, Giám Tỉnh của dòng tu này tại Việt Nam, tỏ ra rất cương quyết.

Ông Trần Phong Vũ: Qua những văn bản gần đây của Cha Giám Tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế và gần đây nữa nếu ông theo dõi cũng còn biết một cái bài tham luận mà Cha Giám Tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế, tức là Cha Phạm Trung Thành, đọc tại một hội nghị bàn về vấn đề xã hội hoá văn hoá, giáo dục, y tế, từ thiện, do cái Ban Tôn Giáo thuộc Mặt Trận Tổ Quốc của nhà nước tổ chức trong Tháng Tám, thì ông sẽ còn nhận thấy cái quan điểm của Ngài rất là mạnh mẽ.

Và cũng qua văn kiện đó cho những người kể cả người Công Giáo như chúng tôi phải sửng sốt, đó là Ngài nhấn mạnh đến khía cạnh là cho tới ngày hôm nay Giáo Hội Công Giáo Việt Nam vẫn còn là một giáo hội bất hợp pháp trên đất nước ta. Đó là cái điều gây ngỡ ngàng cho nhiều người.

Thiện Giao: Theo Ông thì Hội Đồng Giám Mục Việt Nam cũng như các giáo phận tại Việt Nam sẽ có thái độ như thế nào?

Ông Trần Phong Vũ: Mỗi người đều có cái quyền tự do cả, cái tự do ở trong Công Giáo là cái tự do tuyệt đối mà Thiên Chúa cho mỗi người tín hữu chứ không phải chỉ cho giám mục hay là linh mục, thành ra chúng ta không lấy làm lạ trước cái phản ứng trước sự ác hay là trước bất cứ một cái gì được giải thích khác nhau, và do đó cái hành vi tác động lên những sự kiện đó khác nhau.

Cho nên tôi xin thưa ngay rằng là Hội Đồng Giám Mục Việt Nam có thể có cách suy đoán nào đó, các giám mục cũng có thể có những suy nghĩ nào đó mà các ngài không lên tiếng mạnh mẽ. Nhưng mà với cái suy nghĩ của tôi thì sau khi Cha Giám Tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế cũng như là cái sự kiện ở Thái Hà mà đã bước vào giai đoạn có bạo động, thì tôi nghĩ rằng là các giám mục cũng không thể đứng ngoài được nữa, qua cái lời tuyên bố vừa rồi của Đức Cha Ngô Quang Kiệt.


Ngài không tin ở sự đối thoại nữa, và qua cái sự kiện ở Toà Khâm Sứ cũ mà Ngài cho rằng cần phải có phương thức "đột biến". Không hiểu cái phương thức đột biến nó ra làm sao, nhưng mà chúng ta có thể hiểu là nó nương theo sự cứng cỏi của các cha Dòng Chúa Cứu Thế lúc này.

Tính chất quần chúng

Thiện Giao: Có một số suy luận nói rằng Toà Thánh thường rất thận trọng trong những vụ như vụ Thái Hà, nhưng mà vai trò của Dòng Chúa Cứu thế trên khắp thế giới thì sao ạ, trong vụ này ạ?

Lần này đã có sự tham gia của quần chúng từ năm bảy ngàn người lúc mà cầu nguyện để mà đòi lại Toà Khâm Sứ cũ, và lúc này cũng vậy. Con số những người từ khắp nơi kéo về càng lúc càng nhiều. Thế thì cái sự kiện này nó chuyển sang quần chúng rồi.

Ông Trần Phong Vũ
Ông Trần Phong Vũ: Tôi thì tôi nghĩ rằng là khi chưa cần thì các cha Dòng Chúa Cứu Thế  chưa cầu viện tới các tỉnh dòng khác cũng như là dòng mẹ của mình. Nhưng mà khi cần thì tôi nghĩ rằng là đương nhiên là sẽ có sự hỗ trợ đó.

Thiện Giao: Thưa Ông, vì lý do lịch sử, có nhiều giáo dân Miền Bắc nói chung, cũng như Giáo Xứ Thái Hà nói riêng, họ là những cựu chiến binh hoặc gia đình có công với cách mạng, thậm chí có thể đang là cán bộ, viên chức đương nhiệm, ngoài ra, trong lịch sử Dòng Chúa Cứu thế thì nhà dòng này đã từng có những linh mục rất giỏi và rất có uy tín như Chân Tín, Nguyễn Ngọc Lan một thời công khai ủng hộ CSVN, thì theo ông, tất cả những yếu tố này có buộc chính quyền VN hiện nay phải cân nhắc trong cách hành xử với Dòng Chúa Cứu Thế?

Ông Trần Phong Vũ: Từ trước tới nay những đấu tranh, kể cả những đấu tranh ở bên ngoài của những nhà dân chủ thì nó có tính cách cá nhân thôi và người cộng sản rất là sợ quần chúng. Cái lần này thì nó đã có sự tham gia của quần chúng từ năm bảy ngàn người lúc mà cầu nguyện để mà đòi lại Toà Khâm Sứ cũ, và lúc này cũng vậy.

Tôi được biết trong những ngày vừa đây tôi vừa được đọc một thư riêng của một người bạn từ Hà Nội gửi qua thì cho thấy rằng là con số những người từ khắp nơi kéo về càng lúc càng nhiều, nhất là những cơ quan truyền thông của nhà nước tìm mọi cách để mà bóp méo sự việc đi để rồi là xúc phạm tới uy tín của Giáo Hội nói chung và của tín hữu Công Giáo và đặc biệt các cha Dòng Chúa Cứu Thế, thì cái sự kiện này nó chuyển sang quần chúng rồi.

Còn trở về với cha Chân Tín với lại cựu linh mục Nguyễn Ngọc Lan, thì chúng tôi muốn nhấn mạnh là linh mục Nguyễn Ngọc Lan cũng như là cha Chân Tín sau này, chỉ vài ba năm thì lầm lạc nhưng mà sau đó thì cả hai bộ mặt đó lại trở thành những người chống chế độ rất là mạnh. Thế thì tôi nghĩ rằng là cái suy đoán rằng là các cha Dòng Chúa Cứu Thế với cái truyền thống bất khuất kéo dài như vậy đó thì tôi nghĩ cũng là một trong những yếu tố khiến nhà nước phải nể sợ.

Nhưng mà rốt cuộc lại họ cũng thừa hiểu rằng là nếu chỉ có các linh mục không thì không ăn thua gì cả, nhưng mà khi đã có quần chúng thì tôi nghĩ rằng nó hứa hẹn với chúng ta rất nhiều điều và tương lai sẽ có thể trả lời.

Thiện Giao: Vâng. Xin cảm ơn Ông đã dành thời gian cho cuộc phỏng vấn này ạ.


 
Radio Free Asia
2025 M Street NW, Suite 300
Washington DC 20036, USA
202-530-4900
vietweb@rfa.org