Mặc Lâm ghi nhận ý kiến từ các giới chức trong ngành tư pháp, mời quý thính giả theo dõi.
Theo Quyết Định số 33 Ngày 30-9-2008 do Bộ Y Tế ban hành kèm quy định hết sức chi tiết các tiêu chí về thể lực, chức năng sinh lý, bệnh lý mà khi có một trong các tiêu chí này người dân sẽ bị coi là “không đủ điều kiện về sức khỏe để điều khiển phương tiện giao thông cơ giới đường bộ”. Tất cả có 83 tiêu chí mà trong đó người ta đánh giá rằng hơn 90% là không thể chấp nhận được.
Theo quy định của luật thì việc ấy không phải một mình Bộ Y Tế ban hành mà phải là thông tư liên bộ và đương nhiên Bộ Tư Pháp luôn luôn có trách nhiệm thẩm tra, thẩm định lại cái tính hợp lý, hợp pháp của tất cả dự thảo nghị định trước khi trình cho chính phủ, chứ không chỉ riêng gì văn bản này đâu.
TS Nguyễn Đình Lộc
Dư luận báo chí và người dân đã mạnh mẽ phản đối các quy định này, cho là vượt quá chức năng của một Bộ. Trước những phản ứng mạnh mẽ này, bà Thứ Trưởng Y Tế - Nguyễn Thị Xuyên lên tiếng rằng không phải Bộ Y Tế tự ý ban hành quy định này nhưng đã thông qua ba Bộ khác là Bộ Lao Động và Thương Binh Xã Hội, Bộ Công An và Bộ Giao Thông Vận Tải.
Bà Xuyên muốn chứng tỏ tính đồng thuận của những Bộ có liên quan để bảo vệ cho quy định của bộ mình.
Dư luận tự hỏi rằng liệu sự đồng tình của cả ba Bộ như bà Xuyên nói có phản ánh được tính hợp pháp của quyết định này hay không và liệu sự thiếu vắng sự đồng tình của một Bộ quan trọng có liên quan trực tiếp đến viện soạn thảo các quy định dưới luật là Bộ Tư Pháp sẽ có ý nghĩa gì trong việc này?
Quá nhiều qui định thiếu thực tế
Tiến sĩ luật học Nguyễn Đình Lộc, nguyên Thứ Trưởng Bộ Tư Pháp, cho biết ý kiến của ông:
“Cái việc ấy thì nó hơi vội vàng và xét về mặt nội dung và về mặt thẩm quyền thì đều có vấn đề cả. Về mặt nội dung thì có cần thiết phải 83 tiêu chí như thế hay không? Xưa nay thì chưa có làm việc đó, bây giờ đùng một cái đưa ra bản 83 tiêu chí. Hai là bản thân Bộ Y Tế có đủ thẩm quyền một mình ra văn bản đó hay không? Vấn đề đã bị báo chí và dư luận rất là phê phán cho rằng không thực tế. Và nhiều đại biểu quốc hội và nhiều ý kiến người dân đều lên tiếng hết cả rồi.
Theo quy định của luật thì việc ấy không phải một mình Bộ Y Tế ban hành mà phải là thông tư liên bộ và đương nhiên Bộ Tư Pháp luôn luôn có trách nhiệm thẩm tra, thẩm định lại cái tính hợp lý, hợp pháp của tất cả dự thảo nghị định trước khi trình cho chính phủ, chứ không chỉ riêng gì văn bản này đâu. Và nhất là tất cả các thông tư của các Bộ đều do Bộ Tư Pháp thẩm định.”
Nó là tình trạng cát cứ trong việc giải thích luật của cơ quan hành pháp. Mỗi anh, anh nào cũng có quyền đưa ra các thông dịch liên quan để giải thích luật pháp. Theo tôi, cái này cơ quan hành pháp Việt Nam phải rút kinh nghiệm về vấn đề này.
LS Bùi Quang Nghiêm
Một thực tế là từ bấy lâu nay những cơ quan cấp phường trở lên thường tự ý ra những quy định cho địa phương mình hoặc trong chuyên ngành của mình một cách vô tội vạ đã gây không ít phiền hà, khó khăn cho người dân trên cả nước.
Những quyết định, thông tư thường ít khi có tính thuyết phục cao mà xuất phát từ yêu cầu đối phó nhưng lại thiếu quy chuẩn luật pháp mà một xã hội dân sự cần phải tuân thủ. Luật sư Bùi Quang Nghiêm, Phó Chủ Tịch Luật Sư Đoàn TP.HCM cho biết ý kiến của ông:
“Chắc chắn là không tiếp tục rồi. Có nhiều quan chức Bộ Y Tế công nhận là có thỉếu sót về việc đưa ra các tiêu chí ấy để xây dựng nghị định đó rồi, cho nên tôi nghĩ là phải thay đổi, mà khi thay dổi thì tôi nghĩ rằng là phải có đại diện của Bộ Tư Pháp và giới luật gia tham gia vào cái việc này, bởi vì vấn đề quy định này nó đụng đến hầu như toàn bộ những người hiện nay đang điều khiển phương tiện giao thông.
Nó là tình trạng cát cứ trong việc giải thích luật của cơ quan hành pháp. Mỗi anh, anh nào cũng có quyền đưa ra các thông dịch liên quan để giải thích luật pháp. Theo tôi, cái này cơ quan hành pháp Việt Nam phải rút kinh nghiệm về vấn đề này.”
Dù sao thì việc đề nghị rút lại quyết định của chính mình do Bộ Y Tế đưa ra chứng tỏ rằng dư luận quần chúng vẫn có sức mạnh riêng của nó cho dù ở bất cứ thời đại hay chế độ nào đi chăng nữa.