Tất cả mọi cố gắng mà chính phủ của Tổng Thống George W. Bush đã thực hiện trong 5 năm qua đều tan theo mây khói, sau khi cuộc đàm phán cuối cùng với Bắc Hàn kết thúc tại Bắc Kinh và không đem lại một kết quả nào.
Các giới chức Nhà Trắng cho biết “sẽ suy tính lại” để tìm phương thức hay nhất nhằm giải quyết căng thẳng liên quan đến chương trình hạt nhân của Bắc Hàn cũng như làm sao có thể đảm bảo ổn định cho bán đảo Triều Tiên trước khi ông Bush rời Nhà Trắng. Hồi năm 2002 nhà cầm quyền Bình Nhưỡng đã từng bị ông Bush liệt vào danh sách những quốc gia trong trục ma quỷ, đến năm 2007 Washington quyết định giảm bớt cứng rắn, nhưng cuối cùng vẫn không đem lại điều mà chính ông Bush và các cố vấn cao cấp mong đợi.
Lên tiếng với báo chí trước khi rời Bắc Kinh, trưởng đoàn đàm phán Hoa Kỳ Christopher Hill nói rằng phần đông các đoàn tham dự vòng đàm phán 6 bên đều có chung một lập trường với nhau, nhưng trở ngại cuối cùng vẫn đến từ Bình Nhưỡng.
Trở ngại từ Bình Nhưỡng
Phần đông các đoàn tham dự vòng đàm phán 6 bên đều có chung một lập trường với nhau, nhưng trở ngại cuối cùng vẫn đến từ Bình Nhưỡng.
Ông Christopher Hill
Ông Hill không nói rõ trở ngại gồm những gì, nhưng các nguồn tin phát xuất từ giới ngoại giao ở Washington và Bắc Kinh đều nói Bắc Hàn không đồng ý cung cấp các chi tiết liên quan đến chương trình tháo gỡ nhà máy điện hạt nhân mà họ từng nói đã khởi sự từ đầu năm nay. Một viên chức cao cấp của Nhà Trắng còn cho báo chí biết Hoa Kỳ đòi hỏi Bắc Hàn phải ghi rõ các việc đã làm trên giấy trắng mực đen, phía Bình Nhưỡng trả lời rằng đòi hỏi của Washington là đòi hỏi quá đáng, trong khi chính Bình Nhưỡng vẫn tiếp tục lên tiếng đòi hỏi phải được viện trợ kinh tế và nhiên liệu như Hoa Kỳ từng cam kết với họ.
Vòng đám phán kết thúc ở Bắc Kinh cộng với những thất bại của cuộc đàm phán hòa bình Trung Ðông cho thấy cả 2 ước mơ sẽ đạt được một thỏa thuận cụ thể với Bắc Hàn và dựng khung cho một quốc gia Palestine thành hình sống hòa bình với Do Thái mà Tổng Thống Hoa Kỳ George W. Bush đã theo đuổi đều không đem lại kết quả, và mọi người đang chờ đợi xem tân chính phủ của Tổng Thống Ðắc Cử Barack Obama sẽ giải quyết các vấn đề này như thế nào.
Thy Nga: Cám ơn anh Gia Minh. Anh mới bảo phải chờ tân chính phủ của ông Obama. Có phải chính Bắc Hàn cũng chờ ông Obama thay vì phải hoàn tất đàm phán với ông Bush sắp rời Nhà Trắng không?
Gia Minh: Điều chị mới hỏi cũng là điều được các nhà quan sát nói đến. Tôi còn nhớ trước ngày ông Hill đến Bắc Kinh, mọi người đều tiên đoán cuộc thảo luận sẽ không đi đến đâu, vì Bắc Hàn chờ chính phủ mới, xem đường lối của ông Obama như thế nào, liệu có gì lợi hơn cho họ hay không.
Chính sách ngoại giao của Obama mềm mỏng hơn?
Thy Nga: Liệu đường lối của ông Obama có khác biệt với đường lối của ông Bush hay không? Nếu có thì mức độ khác biệt này như thế nào?
Gia Minh: Nếu dựa vào những gì ông Obama đã nói lúc còn vận động tranh cử thì ai cũng thấy đường lối của tân chính phủ và của ông Bush khác nhau. Ông Obama từng bảo sẵn sàng nói chuyện với lãnh đạo những nước thù nghịch với Hoa Kỳ để tìm giải pháp giải quyết căng thẳng, ông Obama đã chọn bà Hillary Clinton làm Ngoại Trưởng, ông cũng đang nhờ bà Cựu Ngoại Trưởng Madeleine Albright làm cố vấn về ngoại giao. Hồi năm 2000 bà Albright từng sang thăm Bình Nhưỡng với mục đích bầy tỏ thiện chí, và có thể nói là chính sách đối với Bắc Hàn của chính quyền Obama sẽ mềm mỏng hơn chính sách cứng rắn mà ông Bush đang cho thực hiện.
Ðó là những dự đoán được các chuyên gia Ðông Á đưa ra, nhưng nếu muốn biết rõ hơn thì có lẽ vẫn phải chờ cho đến khi ông Obama tuyên thệ nhậm chức, hoặc phải chờ khi bà Clinton ra điều trần trước Ủy Ban Ngoại Giao Thượng Viện để xin chuẩn thuận lời đề cử điều khiển ngành ngoại giao. Tôi tin rằng lúc đó, thế nào câu hỏi về Bắc Hàn cũng sẽ được đặt ra và mọi người sẽ có câu trả lời rõ rệt hơn.
Thy Nga: Đàm phán 6 bên không đem lại kết quả. Liệu trong những ngày tới các cuộc đàm phán có thu hẹp lại hay không? Ý tôi muốn hỏi là liệu thay vì 6 bên thì còn 3 bên, 4 bên, hoặc đàm phán song phương giữa Washington và Bình Nhưỡng chẳng hạn?
Gia Minh: Theo một số nhà phân tích ở ngay Washington thì việc đầu tiên là chính Hoa Kỳ, Nhật Bản và Nam Hàn phải ngồi lại với nhau, để đưa ra một lập trường, một quan điểm chung, trước khi vòng đàm phán mới diễn ra. Chưa thấy ai bảo là liệu Hoa Kỳ có nên nói chuyện tay đôi với Bắc Hàn hay không, nhưng đừng quên Bình Nhưỡng đã nhiều lần nói -hay đúng hơn là đòi - đàm phán trực tiếp với Washington.
Bất kể tình hình diễn biến như thế nào thì chuyện Hoa Kỳ và Bắc Hàn phải gặp nhau ở bàn hội nghị là điều đương nhiên sẽ xảy ra. Còn chuyện gặp riêng hay gặp chung với những nước khác thì chưa thể biết được.
Thy Nga: Cám ơn anh Gia Minh.