Vấn đề này có khả thi hay không, Nam Nguyên tường trình.

Nguy cơ ứ đọng lúa gạo

Hiện nay mới hết tháng 5, lúa hè thu chưa hoàn tất gieo sạ mà đồng bằng sông Cửu Long đầy âu lo về tình trạng lúa gạo của vụ đông xuân bị ứ đọng và giá cả sụt giảm. Ông Nguyễn Hùng Linh, doanh nhân xuất khẩu gạo có uy tín ở tỉnh Kiên Giang xác nhận với chúng tôi:

“Giá lúa gạo hôm nay xuống đến mức này rồi thì có lẽ không xuống nữa, nó nằm trong khoảng này. Lúa hạt dài 4.000đ đến 4.100/kg, lúa hạt tròn 3.600đ-3.700đ/kg, so với cách nay 1 tháng thì xuống 400-500đ/kg. Còn gạo nguyên liệu, hôm nay gạo lột vỏ hạt dài làm gạo 5% (tấm) khoảng 5.500-5550đ/kg, gạo hạt tròn làm gạo 25% (tấm) khoảng 5.000đ/kg trở lại.”

Đông xuân đã hết vụ cách nay 1 tháng, đồng bằng sông Cửu Long trúng mùa đạt 10 triệu tấn lúa, tương đương 5 triệu tấn gạo hàng hóa. Vụ hè thu và thu đông từ nay đến cuối năm cũng sẽ sản xuất thêm 10 triệu tấn lúa nữa.

Nông dân vựa lúa miền Tây những ngày này bộc lộ nhiều âu lo:

“Tôi thấy nông dân chuyển qua làm giống lúa chất lượng cao khá nhiều, cũng như jasmine và nàng thơm Chợ Đào, hầu như người ta làm nhiều. Nếu tình hình xuất khẩu như vậy thì cũng khó, trong nước làm sao ăn cho hết nổi, lúa lại sẽ gặp cảnh hạ giá nữa, nông dân lại khổ khốn đốn nữa.”

Chỉ đạo các doanh nghiệp mua dự trữ

Trước khuynh hướng giá lúa gạo sụt giảm và nguy cơ ứ đọng lúa gạo, ngày 22/5 vừa qua, tại hội nghị giao ban công tác chuẩn bị thu hoạch và tiêu thụ lúa hè thu 2009 các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, Thứ Trưởng Bộ NN-NT Bùi Bá Bổng tuyên bố rằng, nếu tình hình ứ đọng lúa xảy ra như năm 2008, sẽ có biện pháp chỉ đạo các doanh nghiệp mua dự trữ chờ tới khi có thể xuất khẩu.

Nếu tình hình xuất khẩu như vậy thì cũng khó, trong nước làm sao ăn cho hết nổi, lúa lại sẽ gặp cảnh hạ giá nữa, nông dân lại khổ khốn đốn nữa.

Một nông dân vựa lúa miền Tây

Ngày 28/5 theo báo chí trích thuật, TS Lê Văn Bảnh, Viện trưởng Viện lúa vùng đồng bằng sông Cửu Long nhận định rằng, nhu cầu thị trường không còn nhiều, tiến độ xuất khẩu chậm lại, nên doanh nghiệp xuất khẩu ngừng mua gạo hoặc chỉ mua cầm chừng, dẫn tới doanh nghiệp chế biến xay xát cũng không mua lúa vào. Do tình trạng này nông dân còn lúa đông xuân và lúa hè thu sớm cố gắng bán lúa càng nhanh càng tốt, nên đã góp phần làm giá lúa xuống nhanh.

Đủ kho dự trữ lúa gạo?

Về khả năng mua lúa gạo tồn trữ như lời của thứ trưởng Bùi Bá Bổng, các chuyên gia nói với chúng tôi là giải quyết lúa gạo không để tồn đọng phải đạt 3 yếu tố, đầu ra xuất khẩu, nguồn vốn thu mua và sau hết là có đủ kho trữ để chứa lúa gạo. Đầu ra xuất khẩu nếu không tự mình hạn chế ký hợp đồng thì đã vượt hơn mức 4 triệu tấn cho 6 tháng đầu năm, bao gồm luôn 800 ngàn tấn của năm 2008 còn tồn đọng. Nguồn vốn thì các gói kích cầu có thể tạo khả năng tài trợ vốn của các ngân hàng cho doanh nghiệp lúa gạo. Tuy nhiên khả năng các kho trữ lúa gạo ở đồng bằng sông Cửu Long cũng như cả nước là một vấn đề nan giải. TS Lê Văn Bảnh nhận định về vấn đề này:

“Tại vì các kho tàng không thể xây một ngày một bữa được. Trong vòng một hai năm chỉ có thể làm một số thôi, dự kiến vài trăm ngàn tấn thôi, chứ trong năm nay thì không thể đạt yêu cầu được.”

Mặc dù hai Tổng Công Ty Lương Thực Miền Nam và Miền Bắc đang tiến hành xây dựng hai hệ thống kho trữ lúa ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, các kho trữ xây dựng mới này, phải mất một vài năm nữa mới sử dụng được và tổng công suất cũng không lớn hơn 250 ngàn tấn. Trong hiện tại, khả năng kho trữ gạo ở vùng đồng bằng sông Cửu Long được ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp Hội Lương Thực VN mô tả:

“Kho của Tổng Công Ty có sẵn chứa được hơn 1 triệu tấn. Thí dụ tiêu thụ chậm thì mua bỏ vào kho.”

Nhiều chuyên gia và doanh nhân không tin tưởng khả năng tồn trữ lúa gạo cho dân để giải quyết tồn đọng. Ông Nguyễn Hùng Linh, Tổng Giám Đốc Công Ty Du Lịch Thương Mại kiên Giang nhận định:

Tại vì các kho tàng không thể xây một ngày một bữa được. Trong vòng một hai năm chỉ có thể làm một số thôi, dự kiến vài trăm ngàn tấn thôi, chứ trong năm nay thì không thể đạt yêu cầu được.

TS Lê Văn Bảnh

“Hai ba triệu tấn thì sức chứa của VN không đạt, phải bán ra mới chứa được, chứ hiện nay còn tồn đọng vụ đông xuân rất lớn, có lẽ khoảng 1,5 triệu tới 1,8 triệu tấn chứ không dưới.”

Các doanh nghiệp ngành gạo, những người trực tiếp kinh doanh xuất khẩu gạo cho rằng, hiện nay muốn không tồn đọng lúa gạo, chỉ có cách cho doanh nghiệp được rộng đường xuất khẩu. Những sự hạn chế, lập rào cản cấm đoán, như xảy ra từ ngày 21/2/2009 tới ngày 5/5/2009, khiến cho nhiều doanh nghiệp mất cơ hội bán hàng vào lúc được giá, là lúc thương nhân nước ngoài muốn ký hợp đồng mua gạo. Lệnh ngừng đăng ký xuất khẩu kéo dài 3 tháng, đóng khung lượng gạo xuất khẩu 6 tháng đầu năm 4 triệu tấn, là một trong các nguyên nhân dẫn tới tình trạng hiện nay. Nếu chỉ tiêu xuất khẩu gạo năm nay được điều chỉnh là 5 triệu 200 tấn thì 6 tháng cuối năm chỉ còn 1 triệu 200 ngàn tấn nữa. Nhu cầu nội địa sẽ không có khả năng tiêu thụ 10 triệu tấn lúa hè thu và thu đông, nếu khả năng tồn trữ khó khả thi, thì nguy cơ ứ đọng lúa gạo là một thực tế.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.