Bộ y tế

Đã có thêm người được Tổng Thống Ðắc Cử Barack Obama mời tham gia trong chính phủ ông đang thành lập. Ðó là ông Tom Daschle sẽ giữ bộ y tế.

Ông Tom Daschle từng làm chủ tịch khối đa số Thượng Viện Liên Bang, và là chính trị gia lên tiếng ủng hộ ông Obama ngay từ lúc cuộc vận động sơ bộ đầy khó khăn đang diễn ra. Lúc đó, ông Obama tạo ngạc nhiên lẫn sôi nổi khi đưa ra phát biểu nói rằng sẵn sàng gặp và thảo luận với lãnh tụ những nước nằm trong danh sách kẻ thù của Hoa Kỳ, như Iran, Bắc Hàn hoặc Cuba.

Ngay tức khắc phát biểu của ông Obama trở thành đề tài để cả những ứng viên Dân Chủ lẫn Cộng Hòa tấn công, coi đó là bằng chứng ông Obama yếu kém, thiếu hiểu biết về ngoại giao lẫn chính trị.

Hãng thông tấn AP nhắc lại ngay sau khi đắc cử, ông Obama đã mời ông Tom Daschle ở trong Ủy Ban Chuyển Giao Chính Quyền chuyên trách về y tế, và bây giờ chính thức mời ông tham gia chính phủ.

Người duy nhất lên tiếng bênh vực ông Obama ở giai đoạn khó khăn đó không ai khác hơn, chính là ông Tom Dashchle. Ông giải thích cặn kẽ với mọi người là ý kiến nói chuyện với kẻ thù đã từng được rất nhiều vị Tổng Thống Cộng Hòa làm, và đều thành công.

Ông đơn cử trường hợp Tổng Thống Richard Nixon đi Trung Quốc để mở mối quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh, Tổng Thống Gerald Ford mời lãnh tụ Liên Sô Leonid Brezhnev nghỉ đêm ở Nhà Trắng, và trước ngày Liên Bang Sô Viết sụp đổ, cả hai Tổng Thống Ronald Reagan lẫn George Bush cũng thảo luận tay đôi với lãnh tụ Mikhail Gorbachev.

Sự kiện ông Cựu Thượng Nghị Sĩ của bang South Dakota được mời làm tổng trưởng y tế là điều đã được dự đoán ngay từ đầu vì những lý do khác nhau, từ mối thân tình giữa ông với vị Tổng Thống Ðắc Cử cho đến những hoạt động nhằm cải tổ hệ thống bảo hiểm y tế mà ông Daschle đã theo đuổi trong suốt nhiều thập niên qua. Ông cũng là tác giả nhiều quyển sách, bài viết nói về những đề án cần thực hiện để đảm bảo tất cả mọi người dân Mỹ đều có bảo hiểm y tế.

Ðồng nghiệp Mark Smith của hãng thông tấn AP nhắc lại ngay sau khi đắc cử, ông Obama đã mời ông Dashcle ở trong Ủy Ban Chuyển Giao Chính Quyền chuyên trách về y tế, và bây giờ chính thức mời ông tham gia chính phủ.

Theo những tin tức chúng tôi thu thập được thì trước khi nhận lời, ông Daschle có đặt một số điều kiện với ông Obama. Ðiều kiện được đưa ra là không chỉ giữ vai trò tổng trưởng, ông còn nắm cả vai trò của người sẽ điều khiển các kế hoạch cải tổ y tế và tường trình trực tiếp cho tổng thống.

Bộ tư pháp

Cám ơn anh Nguyễn Khanh. Còn trường hợp của ông Eric Holder được nói sẽ nắm chức Tổng trưởng Tư Pháp thì sao? Không nghe anh nhắc đến tên ông này trong bản tường trình hôm nay?

Nguyễn Khanh: Theo chỗ tôi được biết thì ông Holder là người ông Obama muốn chọn để điều khiển bộ tư pháp, muốn ông Holder là người da mầu đầu tiên nắm chức vụ quan trọng này, nhưng có một số vấn đề cần phải giải quyết trước khi có quyết định cuối cùng.

Ông Holder là người ông Obama muốn chọn để điều khiển bộ tư pháp, muốn ông Holder là người da mầu đầu tiên nắm chức vụ quan trọng này, nhưng có một số vấn đề cần phải giải quyết trước khi có quyết định cuối cùng.

Tôi được nghe kể là một trong những điều các cố vấn của ông Obama e ngại có thể gặp sự chống đối của Thượng Viện nếu đề cử ông Holder liên quan đến chuyện xảy ra cách đây đã 8 năm, khi ông Holder còn nắm chức Thứ Trưởng Bộ Tư Pháp dưới thời Tổng Thống Clinton.

Ngày cuối cùng trước khi rời Nhà Trắng, ông Clinton ký ân xá cho tỷ phú Marc Rich, người bị chính phủ Hoa Kỳ truy nã về tội trốn thuế và tội làm ăn bất hợp pháp với kẻ thù của nước Mỹ là Iran.

Quyết định của Tổng Thống Bill Clinton đã gây sôi nổi trên chính trường, khiến hồi 2002, Quốc Hội Liên Bang phải cho mở cuộc điều tra để tìm hiểu lý do tại sao một người bị truy nã phải chạy trốn sang nước khác như ông Marc Rich lại được ân xá, và kết quả cuộc điều tra cho thấy chính ông Holder là người đã đề nghị với ông Clinton.

Vì thế chính những người làm việc với ông Obama đang nghĩ là nếu ông Holder được chọn, chắc chắn chuyện này sẽ bùng nổ trở lại và không thuận lợi cho ông Obama.

Bộ ngoại giao 

Còn vụ bà Hillary Clinton sẽ làm Ngoại Trưởng đến đâu rồi?

Nguyễn Khanh: Nếu dựa vào những tin tức từ phía ông Obama đưa ra thì có thể nói là bà Clinton sẽ nắm bộ ngoại giao chứ không ai khác. Tôi có nhận được một e-mail từ Chicago là nơi ông Obama đang đặt văn phòng, do một người cũng thuộc hàng cao cấp đang làm việc với ông Obama. E-mail này viết là “liên tiếp 3 đời Tổng Thống, nước Mỹ có 3 bà Ngoại Trưởng”, ý muốn nói sau bà Madeleine Albright, bà Condoleeza Rice, bây giờ đến bà Clinton.

Nếu dựa vào những tin tức từ phía ông Obama đưa ra thì có thể nói là bà Clinton sẽ nắm bộ ngoại giao chứ không ai khác.

Giới thạo tin ở Washington cũng cho biết có một trở ngại nhỏ về việc này, đó là số tiền Cựu Tổng Thống Bill Clinton quyên được để xây Thư Viện cũng như các khoản tiền ông được ủng hộ cho tổ chức hoạt động toàn cầu mà ông thành lập sau ngày rời Nhà Trắng. Nghe nói là ông Clinton sẽ công bố tất cả mọi chi tiết về chuyện tiền nong này, và đương nhiên nếu bà Clinton trở thành tân ngoại trưởng, ông cũng phải giới hạn những hoạt động hiện nay, chẳng hạn như không thể nhận tiền do một quốc gia nào đó đóng góp vào tổ chức của ông được.

Như vậy, sau khi ông Clinton công bố các chi tiết như anh vừa nêu, ông Obama sẽ loan báo chọn bà Clinton làm ngoại trưởng? Có phải ý anh muốn nói như thế hay không?

Nguyễn Khanh: Thưa anh chưa hẳn như thế. Tôi tin người đầu tiên ông Obama loan báo sẽ là người nắm chức Tổng Trưởng Tài Chánh. Tôi nghĩ như vậy vì ông Obama biết cử tri chọn ông vì họ tin ông sẽ giải quyết được khó khăn kinh tế, ông cũng từng nói kinh tế được ông đặt lên hàng đầu, do đó, ông sẽ loan báo danh tánh người nắm chức tổng trưởng tài chánh trước, sau đó mới đến các chức vụ khác.

Tổng trưởng tài chánh?

Anh có nghe nói ai sẽ được chọn cho chức vụ quan trọng này không?

Nguyễn Khanh: Rất tiếc câu trả lời là không. Bên ông Obama “giữ kín như bưng”. Có lúc tôi nghe đồn là ông Larry Summers, lúc khác lại nghe bảo ông Robert Rubin, Gần đây tôi lại nghe được tin nói ông Jon Corzine đang đứng đầu danh sách. Ông Corzine đang làm thống đốc bang New Jersey, trước đó từng làm thượng nghị sĩ và hoạt động trong ngành tài chánh ngân hàng trong nhiều năm trời trước khi sinh hoạt chính trị.