Hiện nhiều người e ngại rằng tình trạng xáo trộn dai dẳng có thể dẫn tới nội chiến ở xứ Chùa Vàng. Qua cuộc phỏng vấn do Thanh Quang thực hiện từ Bangkok, Giáo sư Tithinan Pongsunthirat thuộc Đại học nổi tiếng Chulalongkorn của Thái Lan nhận xét:
Tình hình hỗn loạn và vô luật lệ
Tình hình này thể hiện một sự hỗn lọan và vô luật lệ ở Thái Lan, đặc biệt là tại Bangkok. Liên minh Nhân dân vì Dân chủ PAD chống chính phủ lại xuống đường, bao vây mọi cở sở công quyền.
Tình hình này thể hiện một sự hỗn lọan và vô luật lệ ở Thái Lan, đặc biệt là tại Bangkok. Liên minh Nhân dân vì Dân chủ PAD chống chính phủ lại xuống đường, bao vây mọi cở sở công quyền.
GS Tithinan
Trong khi đó phía chính phủ không có ý định từ chức, và kiên quyết bám trụ. Quân đội cho tới giờ không muốn đảo chánh, còn cảnh sát thì tự chế trong việc ứng phó với người biểu tình.
Nhưng nói chung thì tổ chức PAD đang hành động cuồng loạn, hung hăng. PAD đại diện cho thành phần có thế lực ở Thủ đô, bao gồm giới trung lưu, quý tộc ở Bangkok, để chống lại tiếng nói, sự than phiền, yêu sách và cả nguyện vọng của đông đảo nông dân mà cựu Thủ tướng Thaksin từng khai thác.
Tình hình hiện giờ chủ yếu là một sự xung đột về cơ cấu giữa một bên là liên minh PAD và một bên là chính phủ. Phía chính phủ do Đảng Sức Mạnh Người Dân lãnh đạo đang gặp phải nghi vấn về tính chính đáng, hợp pháp, nhưng họ được bầu chọn qua phương cách dân chủ hồi tháng 12 năm ngoái.
PAD hy vọng thực hiện chiến dịch lật đổ chính phủ vì PAD muốn hình thành một hệ thống luật lệ với mục tiêu tối hậu là đề ra bản hiến pháp mới để bảo đảm rằng nhóm ưu thế ở thủ đô của họ được chính thức đại diện tại Quốc Hội.
PAD bác bỏ nguyên tắc mỗi người một lá phiếu, vì nếu như thế, đa số cử tri sẽ tiếp tục bầu cho đảng thân cựu thủ tướng Thaksin. Đó là lý do cuộc khủng hoảng tại xứ Thái cứ dai dẳng, và nó tiếp diễn vào lúc hoàng hôn của Quốc Vương Bhumibol sau thời hoàng kim trị vì khoảng 62 năm của Ngài.
Nhưng mọi người đều hiểu rằng sau thời Vua Bhumibol, sự việc sẽ không như trước. Cuộc khủng hoảng hiện giờ là một sự đọ sức xem ai sẽ kiểm soát xứ Chùa Vàng sau thời trị vì của nhà Vua.
PAD hy vọng thực hiện chiến dịch lật đổ chính phủ vì PAD muốn hình thành một hệ thống luật lệ với mục tiêu tối hậu là đề ra bản hiến pháp mới để bảo đảm rằng nhóm ưu thế ở thủ đô của họ được chính thức đại diện tại Quốc Hội.
GS Tithinan
Khả năng xảy ra nội chiến
Thanh Quang: Thưa GS, như GS vừa nói thì chính phủ Somchai kiên quyết duy trì quyền lực giữa lúc phong trào thân chính phủ, mệnh danh là Mặt Trận Đoàn Kết Cho Dân Chủ Chống Độc Tài, gọi tắt là UDD, cũng đang biểu dương lực lượng trước áp lực ngày càng tăng của PAD.
Như vậy theo GS, triển vọng thoát khỏi bế tắc hiện giờ ra sao, hay xứ Thái có thể lâm vào cuộc nội chiến ?
GS Tithinan: Khả năng xảy ra nội chiến ngày càng tăng, vì Thái Lan hiện bị phân hoá trầm trọng. Nhóm thiểu số nồng cốt ở Thái Lan vốn không thích chính phủ hiện giờ, có ác cảm với cựu thủ tướng Thaksin, ủng hộ phong trào PAD, trong khi thành phần đại đa số thì thấy ông Thaksin cùng chính sách của ông đáp ứng được yêu cầu và nguyện vọng của họ.
Do đó cuộc xung đột hiện giờ có thể hiểu là giữa phe thiểu số chống phe đa số. Mặc dù là thiểu số, nhưng thành phần này có tiếng nói mạnh hơn, vì họ có nhiều tiền của hơn, có căn cứ tại thủ đô Bangkok và được sự hậu thuẫn của giới có nhiều quyền lực.
Khả năng xảy ra nội chiến ngày càng tăng, vì Thái Lan hiện bị phân hoá trầm trọng. Nhóm thiểu số nồng cốt ở Thái Lan vốn không thích chính phủ hiện giờ, có ác cảm với cựu thủ tướng Thaksin, ủng hộ phong trào PAD
GS Tithinan
Do đó, tôi nghĩ lối thoát cho bế tắc chính trị hiện giờ là làm sao có thể bắt được nhịp cầu giữa thị dân và nông dân, giữa giới giàu và giới nghèo. Điều cần thiết là thành phần thiểu số có thế lực vừa nói phải chia sẻ quyền lợi nhiều hơn.
Chừng nào mà phe chiếm ưu thế này chịu chia phần nhiều hơn, thì họ sẽ giữ được phần lớn lợi lộc mà họ đang có. Nhưng tôi nghĩ phe ăn trên ngồi tróc đó, do PAD đại diện, không có thiện chí làm như vậy. Sự thiếu thiện chí đó, cùng ý định gom trọn tất cả về tay của mình như lâu nay họ từng làm sẽ dẫn tới cao điểm bạo động.
Cho nên việc chính phủ hiện giờ vẫn duy trì những chính sách của cựu thủ tướng Thaksin một cách chọn lọc - tức tránh tình trạng lạm quyền, bè phái, tham nhũng, trong khi thành phần thế lực vừa nói có thiện chí nhượng bộ và chịu cải thiện, thì tôi nghĩ đây sẽ là một lối thoát cho bế tắc tại Thái Lan hiện giờ.
PAD xử dụng bạo lực gây hỗn loạn
Thanh Quang: Về phương cách đấu tranh của Liên minh Nhân dân vì Dân chủ PAD, thưa GS Tithinan, PAD đã chiếm Dinh Chính Phủ trong nhiều tháng nay, rồi giờ lại bao vây Quốc Hội, Trụ sở Cảnh Sát TP cùng một số công sở khác, và xâm nhập trụ sở tạm thời của Chính phủ tại phi trường cũ Don Muang để ra sức thực hiện mục tiêu khá mơ hồ của họ gọi là “nền chính trị mới”.
GS nghĩ như thế nào về phương thức đấu tranh của PAD liên quan quyền lợi và cả uy tín của Thái Lan trên bình diện thế giới ?
PAD thực hiệm điều đó qua phương cách gây nên tình trạng hỗn lọan, xáo trộn, trong khi họ lại chiếm thế thượng phong vì chính phủ, cảnh sát, quân đội hiện ngần ngại sử dụng võ lực chống lại PAD.
GS Tithinan
GS Tithinan: PAD đã làm giảm sút và gây phương hại uy tín của Thái Lan trên bình diện quốc tế. Phương cách mà PAD thực hiện nhằm ra sức đạt đến mục tiêu của họ thực ra là một hình thức sử dụng bạo lực để cưỡng chiếm các cơ quan chính phủ, để ra sức lật đổ chính quyền, tìm cách tác hại chính quyền bằng cách chứng tỏ rằng chính quyền không có khả năng kiểm soát.
PAD thực hiệm điều đó qua phương cách gây nên tình trạng hỗn lọan, xáo trộn, trong khi họ lại chiếm thế thượng phong vì chính phủ, cảnh sát, quân đội hiện ngần ngại sử dụng võ lực chống lại PAD. Nên điều này quả dị thường ở Thái Lan. Thế giới nên hiểu rằng PAD thực sự sử dụng võ lực trong khi ngăn chận những người khác dùng võ lực, để ra sức đạt đến mục tiêu của họ.
Đó là điều không tốt cho Thái Lan, vì ở xứ Chùa Vàng không phải là nơi bạo động với những phần tử hung hăng làm náo lọan Bangkok, dùng phương cách bạo động để đạt mục tiêu của mình. Những ai không ủng hộ PAD đều bị cho là kẻ thù. Mặt khác, PAD mở chiến dịch khủng bố những ai không bày tỏ thái độ chống chính phủ. Đây quả là sách lược của PAD.
Trước tình hình như vậy, ngày càng có nhiều phản ứng chống PAD. Ngay cả những người trong hàng ngũ PAD giờ tỏ ra bất mãn. Họ chống lại phương cách đấu tranh và mục tiêu của PAD.
Nguy cơ là, mặc dù sự chống đối của họ vẫn còn âm ỉ, nhưng một khi không còn kiên nhẫn được nữa, họ sẽ hành động mạnh mẽ, thì tôi e rằng tình trạng này sẽ dẫn tới nội chiến ở Thái Lan.