Trang trại gây nuôi động vật hoang dã
Hiện nay tại châu Á nói chung, Việt Nam nói riêng, các trang trại gây nuôi động vật hoang dã vì mục đích thương mại đang phát triển mạnh mẽ về
số lượng.
Những người cổ suý cho loại hoạt động này cho rằng việc gây nuôi như vậy sẽ làm giảm bớt nạn săn bắt trong tự nhiên, bởi vì động vật hoang dã gây nuôi và sản phẩm của chúng là mặt hàng thay thế hợp pháp và có chi phí đầu vào thấp.
Những người cổ suý cho loại hoạt động này cho rằng việc gây nuôi như vậy sẽ làm giảm bớt nạn săn bắt trong tự nhiên, bởi vì động vật hoang dã gây nuôi và sản phẩm của chúng là mặt hàng thay thế hợp pháp và có chi phí đầu vào thấp.
Ngoài ra họ cũng cho rằng các trang trại này sẽ góp phần đảm bảo an ninh lương thực và là công cụ hữu hiệu giúp xoá đói giảm nghèo cho các vùng nông thôn.
Theo giáo sư Võ Quý, Chủ tịch hội sinh thái học Việt Nam cho biết thì việc gây nuôi này ở Việt Nam cũng không nằm ngoài những mục tiêu trên, ông nói:
“Hiện nay có luật về bảo vệ đa dạng sinh học cấm săn bắt và buôn bán động vật quý hiếm, nhưng ở Việt Nam vẫn khuyến khích nuôi trồng những động vật quý, tất nhiên không phải nuôi để làm thức ăn hay buôn bán nhưng mà nuôi để làm cho những loài đấy ngày một khá hơn, nhiều hơn, để rồi đưa trả lại trong thiên nhiên một phần.
Còn những loài dễ nuôi, thì hiện còn khuyến khích nuôi, ví dụ như lợn rừng, hoặc là nuôi trăn chẳng hạn. Trăn là một loài hiếm nhưng cũng là loài có giá trị kinh tế. Khi đã nuôi được nhiều và sinh sản nhiều, không phải là F2, F3 mà là những F sau thì cũng có cho phép được sử dụng.”
Giáo sư nói đến F là ký hiệu về các thế hệ của sinh vật. F không là thế hệ cha mẹ của sinh vật ấy, F1 là đời con, F2 là đời cháu.
<i> Việt Nam vẫn khuyến khích nuôi trồng những động vật quý, tất nhiên không phải nuôi để làm thức ăn hay buôn bán nhưng mà nuôi để làm cho những loài đấy ngày một khá hơn, nhiều hơn, để rồi đưa trả lại trong thiên nhiên một phần</i>
<i>GS. Võ Quý<br/> </i>
Hợp pháp hoá động vật bị săn bắt trái phép
Tuy nhiên, lại có những ý kiến cho rằng động vật hoang dã được gây nuôi không làm giảm sức ép lên động vật hoang dã trong tự nhiên. Trong nhiều trường hợp động vật bị săn bắt trái phép từ tự nhiên được hợp pháp hoá trong các trang trại gây nuôi.
Một cuộc nghiên cứu gần đây ở Việt Nam cho thấy, 42% trong tổng số 78 trang trại được khảo sát thường xuyên nhập nuôi các loài động vật có nguồn gốc hoang dã và 50% các trang trại cho biết nguồn con giống của trang trại là từ tự nhiên hoặc là con lai của các cá thể tự nhiên và cá thể gây nuôi.
Trên thực tế một số trang trại còn tham gia vào hoạt động buôn bán trái phép động vật hoang dã. Một nghiên cứu do Hiệp hội bảo tồn động vật hoang dã và Cục kiểm lâm Việt Nam cho thấy một số chủ trang trại thừa nhận việc vận chuyển và xuất khẩu trái phép động vật hoang dã sang thị trường Trung Quốc.
Ngoài ra cuộc nghiên cứu này còn phát hiện một số trang trại thu mua trái phép động vật hoang dã từ các thợ săn chuyên nghiệp, vận chuyển và nhập khẩu không giấy phép động vật hoang dã và các sản phẩm của chúng.
1B và 2B thì căn cứ vào mức độ bị đe doạ trong tự nhiên, để người ta xếp một số loài thuộc nhóm nào. Nhóm nguy cơ ở trong tự nhiên bị tuyệt chủng càng cao thì bị xếp vào nhóm bị đe doạ cao hơn.
Nhóm 1B và 2B
Theo Nghị định 32 của Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn, động vật hoang dã ở Việt nam được chia thành các nhóm: nhóm 1B và 2B. Anh Hoàng Mạnh Cường, một chủ trang trại nuôi thú quý hiếm tại thành phố Buôn Ma Thuột giải thích như sau:
Hoàng Mạnh Cường : nhóm 1B thì không thể sử dụng làm thương phẩm được, nhưng 2B thì từ F1 trở đi thì có quyền dùng làm thương phẩm. 1B và 2B thì căn cứ vào mức độ bị đe doạ trong tự nhiên, để người ta xếp một số loài thuộc nhóm nào. Nhóm nguy cơ ở trong tự nhiên bị tuyệt chủng càng cao thì bị xếp vào nhóm bị đe doạ cao hơn. nhóm 1B giá trị kinh tế nó nằm ở chỗ là vì nó khan hiếm trong tự nhiên nên nó đắt. thứ hai nữa là nó có giá trị đối với các cơ quan nghiên cứu khoa học.
Theo anh Cường thì vì lợi ích kinh tế, có một số chủ trang trại vẫn tìm cách bán các loài thuộc nhóm 1B để làm thương phẩm.
Khai thác dã man các loại động vật hiếm
Đó là âm thanh của một con gấu đang bị chọc hút mật tại một trang trại ở Việt Nam được Trung tâm giáo dục thiên nhiên Việt Nam dùng trong một video clip tuyên truyền chống lại việc hút mật gấu.
ở Quảng Ninh vấn có những trang trại gấu vẫn ngang nhiên tổ chức các hoạt động khai thác và kinh doanh mật gấu trái phép dưới hình thức 'du lịch trang trại gấu' để phục vụ khách du lịch mà chủ yếu là khách Hàn Quốc.
Việc chọc hút mật gấu tại Việt Nam phục vụ khách du lịch cho thấy một lỗ hổng trong luật pháp và việc thực thi luật pháp ở Việt Nam.
Các loài gấu này của Việt Nam được nằm trong nhóm 1B, và các hành vi vận chuyển, quảng cáo cũng như buôn bán gấu và các sản phẩm từ gấu là bất hợp pháp.
Tuy nhiên, theo Trung tâm giáo dục thiên nhiên Việt Nam, thì ở Quảng Ninh vấn có những trang trại gấu vẫn ngang nhiên tổ chức các hoạt động khai thác và kinh doanh mật gấu trái phép dưới hình thức ‘du lịch trang trại gấu’ để phục vụ khách du lịch mà chủ yếu là khách Hàn Quốc.
Từ năm 2005, chính phủ Việt Nam đã có những nỗ lực nhằm chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu. Theo đó kiểm lâm đã lập hồ sơ quản lý toàn bộ số gấu nuôi nhốt trên phạm vi cả nuớc nhằm đảm bảo không có cá thể gấu mới nào bị buôn bán vào các trang trại.
" Thay vì hoạt động với mục đích bảo tồn, các trang trại gây nuôi động vật hoang dã vì mục đích thương mại trên thực tế lại trở thành mối đe doạ đối với các loài động vật hoang dã trong tự nhiên". <br/>
Tiến sĩ Elizabeth Bennett
Theo kế hoạch thì gấu chưa đăng ký sẽ bị tịch thu, các chủ nuôi nhốt sẽ bị xử lý theo pháp luật. Tuy nhiên do việc thực thi pháp luật chưa nghiêm minh và thiếu nhất quán giữa các văn bản pháp luât đã dẫn đến tình trạng hàng loạt cá thể gấu nuôi nhốt trái phép vẫn tiếp tục được đăng ký và sở hữu bởi các chủ nuôi.
Xin mượn lời của tiến sĩ Elizabeth Bennett, Giám đốc chương trình giám sát nạn săn bắt và buôn bán động vật hoang dã của Hiệp hội bảo tồn động vật hoang dã làm lời kết cho đề tài này:
“ Thay vì hoạt động với mục đích bảo tồn, các trang trại gây nuôi động vật hoang dã vì mục đích thương mại trên thực tế lại trở thành mối đe doạ đối với các loài động vật hoang dã trong tự nhiên”.