Mở rộng hay hạn chế quyền xuất khẩu gạo 

Theo các thông tin chính thức, khi cơ chế điều hành xuất khẩu gạo được cải tổ, chỉ có các doanh nghiệp được xem là đủ điều kiện mới được tham gia xuất khẩu gạo.

Những điều kiện vừa nói bao gồm việc có đăng ký kinh doanh lúa, gạo nội địa, có đầu tư kho trữ lúa gạo, có cơ sở chế biến lúa gạo cũng như chứng minh nguồn vốn lành mạnh, doanh nghiệp cũng phải bảo đảm dự trữ lưu thông theo qui định. Cơ chế mới cũng sẽ có qui định chế tài xử phạt trong hoạt động kinh doanh lúa gạo.

Những điều kiện vừa nói bao gồm việc có đăng ký kinh doanh lúa, gạo nội địa, có đầu tư kho trữ lúa gạo, có cơ sở chế biến lúa gạo cũng như chứng minh nguồn vốn lành mạnh, doanh nghiệp cũng phải bảo đảm dự trữ lưu thông theo qui định

Qui định xuất khẩu gạo theo hướng ngành nghề kinh doanh có điều kiện, nên được hiểu như thế nào, nhằm mở rộng hay hạn chế quyền kinh doanh xuất khẩu gạo của doanh nghiệp. Ông Nguyễn Hùng Linh, Tổng giám đốc công ty du lịch thương mại Kiên Giang doanh nghiệp có bề dày xuất khẩu gạo nhận định:

“Điều này thấy là bó lại chứ không phải là mở ra. Nếu mở ra thì các thành phần được quyền kinh doanh. Có những người chỉ qua trung gian mua của các nhà máy chế biến để xuất khẩu, nếu những điều kiện đưa ra như thế thì các doanh nghiệp đó không được quyền xuất.

Mấy ổng muốn lập lại trật tự xuất khẩu, theo tôi thấy qui định chỉ là vấn đề trật tự thôi. Tôi cho là theo tinh thần WTO thì vấn đề này chưa phù hợp, tại vì các thành phần kinh tế có quyền mua bán, mặt hàng gạo không phải là mặt hàng độc quyền Nhà nước.

Điều kiện qui định cũng tương tự như điều kiện VFA ( Hiệp hội lương thực VN) đưa ra là doanh nghiệp phải có nhà máy, năng lực xuất khẩu mỗi năm phải từ 10 ngàn tấn.”  

Điều này thấy là bó lại chứ không phải là mở ra. Nếu mở ra thì các thành phần được quyền kinh doanh. Có những người chỉ qua trung gian mua của các nhà máy chế biến để xuất khẩu, nếu những điều kiện đưa ra như thế thì các doanh nghiệp đó không được quyền xuất. 

                                                                                                                                                                                                                                Ô.Nguyễn Hùng Linh     

Thông tin về việc chính phủ chuẩn bị cải tổ cơ chế điều hành xuất khẩu gạo trùng hợp sự kiện, báo chí và dư luận phê phán nặng nề về điều gọi là hoạt động phục vụ nhóm lợi ích của Hiệp Hội Lương Thực VN.

Tuy nhiên, một khi hoạt động xuất khẩu gạo trở thành ngành nghề kinh doanh có điều kiện, thì sẽ chỉ có các thành viên Hiệp Hội Lương Thực VN, đặc biệt là các tổng công ty lương thực Nhà nước mới hội đủ những điều kiện khắt khe, chẳng hạn như đầu tư kho trữ, cơ sở chế biến hay bảo đảm lưu thông phân phối. Doanh nhân Nguyễn Hùng Linh tiếp lời:

“Việt Nam mình vừa qua xuất khẩu tự do, chỉ qua hiệp hội để đăng ký, rồi lúc thì hiệp hội cho xuất lúc thì không, dẫn đến tình hình các doanh nghiệp phản ảnh. Tôi nghĩ là đã giao quyền lớn quá cho hiệp hội, các Bộ Nông Nghiệp, Bộ Công Thương nên xem xét lại, điều này vượt quyền của hiệp hội ngành nghề.”   

Tuy nhiên, một khi hoạt động xuất khẩu gạo trở thành ngành nghề kinh doanh có điều kiện, thì sẽ chỉ có các thành viên Hiệp Hội Lương Thực VN, đặc biệt là các tổng công ty lương thực Nhà nước mới hội đủ những điều kiện khắt khe,

Hiệp Hội Lương Thực giúp gì cho nông dân

Trong thời gian qua, sự can thiệp vào hoạt động xuất khẩu gạo của Hiệp Hội Lương Thực, làm nhiều doanh nghiệp bị thiệt hại, mất cơ hội bán hàng, quyền lợi nông dân cũng bị ảnh hưởng do mỗi lần Hiệp Hội Lương Thực kiến nghị ngừng xuất khẩu, hoặc dùng biện pháp hành chánh về đăng ký hợp đồng xuất khẩu, đều ảnh hưởng giá cả trên thị trường lúa gạo, đặc biệt ở đồng bằng sông Cửu Long, vựa lúa xuất khẩu của cả nước.

TS Lê Văn Bảnh nhận định về vấn đề này:

“Hiệp Hội Lương Thực cũng có chức năng nhiệm vụ của nó, hiện nay ông này nắm nhiều quyền lực quá, báo chí ở VN nói ông này lạm quyền. Nghĩa là có những chức năng không ai phân công cho ông này,

Hiệp Hội là chỉ để giúp đỡ hỗ trợ cho các doanh nghiệp, rồi hỗ trợ vấn đề dự đoán dự báo giá cả, lúc nào buôn bán được hỗ trợ người ta. Nhưng ở đây Hiệp Hội lại đứng ra ký hợp đồng, đứng ra buôn bán, chuyện này là sai về tổ chức chức năng nhiệm vụ.

Nếu đã sai như vậy, có lúc có quyền trong tay người ta sẽ tìm cách tận dụng quyền đó thành ra ảnh hưởng tới nhiều vấn đề khác.”

Hiệp Hội Lương Thực cũng có chức năng nhiệm vụ của nó, hiện nay ông này nắm nhiều quyền lực quá, báo chí ở VN nói ông này lạm quyền. Nghĩa là có những chức năng không ai phân công cho ông này, Hiệp Hội là chỉ để giúp đỡ hỗ trợ cho các doanh nghiệp, rồi hỗ trợ vấn đề dự đoán dự báo giá cả

TS Lê Văn Bảnh

Ngay trên diễn đàn Quốc Hội kỳ họp tháng 5/ 2009, ông Danh Út, phó đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Kiên Giang nhận định việc điều hành xuất khẩu gạo của Hiệp Hội Lương Thực VN có nhiều bất cập, vào tháng 2/2009 khi gạo được giá thì cấm xuất khẩu, khi giá xuống thấp thì cho xuất khẩu lại vào tháng 5/2009.

Theo trích thuật của báo chí, hoạt động điều hành xuất khẩu gạo của Hiệp Hội Lương Thực VN được đại biểu Danh Út mô tả là, đã đẩy nông dân ra bên lề, nông dân không có đại diện trong cơ chế điều hành xuất khẩu hiện nay.

Một nông dân vùng đồng bằng sông Cửu Long mà chúng tôi hỏi chuyện cũng có cùng nhận xét:

Tôi là người nông dân cần có chân trong hiệp hội xuất khẩu gạo để bênh vực quyền lợi của mình, lúc nào nên xuất lúc nào nên dừng, giá cá thế nào, phải trồng giống gì lúa gì nông dân phải được thông tin. Hội Nông Dân hiện giờ cho có hình thức vậy thôi, tôi thấy không hoạt động gì cho lắm

Nông dân

“Ý kiến tôi là người nông dân cần có chân trong hiệp hội xuất khẩu gạo để bênh vực quyền lợi của mình, lúc nào nên xuất lúc nào nên dừng, giá cá thế nào, phải trồng giống gì lúa gì nông dân phải được thông tin.

Hội Nông Dân hiện giờ cho có hình thức vậy thôi, tôi thấy không hoạt động gì cho lắm, ở xã ở huyện có Hội Nông Dân mỗi người được cấp cái thẻ hội viên, nhưng thực ra họ chẳng có thông tin gì cho nông dân, hoạt động yếu lắm.”   

Xuất khẩu gạo của VN trong 20 năm vừa qua đã mang về một lượng đô la rất lớn cho đất nước.

Phôi thai từ những bước chập chững cuối những năm 1980, đến nay VN luôn ở trong tốp 3 nước xuất khẩu nhiều gạo nhất thế giới, năm 2008 tuy nông dân méo mặt vì lúa hè thu ế ẩm do chỉ đạo ngừng xuất khẩu lúc giá cao, tuy nhiên kim ngạch gạo xuất khẩu vẫn đạt gần 3 tỷ đô la.

Các chuyên gia thị trường hy vọng chính phủ sẽ tìm được một chiến lược thích hợp nhất về lãnh vực lúa gạo.                    

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.