Sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh là Thế Vận Hội 2008 vẫn đang diễn ra tại Bắc Kinh trong không khí sôi nổi đua tranh giữa các màu cờ và sắc áo, những vẻ nghiêm túc của các thành viên ban tổ chức, và nét căng thẳng của các vận động viên thi đấu để sau cùng oà vỡ thành những giọt nước mắt vì quá đỗi mừng vui hay tận cùng thất vọng.

Tất cả những họat cảnh đầy màu sắc và âm thanh đó quý vị có thể thấy qua TV, qua màn ảnh máy vi tính hay trên các báo điện tử và toàn cảnh tạo cho người xem cảm giác như đang sống trong một thế giới an bình, êm ả, ít nhất thì cũng ở vùng đất các cuộc thi đấu đang diễn ra là Trung quốc.

Nhưng thật ra, thì không hẳn như thế. Ở tại thị trấn Garze thuộc tỉnh Tứ Xuyên, nơi mà dân số phần lớn là người Tạng, một cuộc biểu tình vừa diễn ra của những người dân tay không, đứng lên đòi quyền tự trị cho Tây Tạng, để nền văn hóa của họ tránh khỏi diệt vong, đã bị quân đội Trung quốc bắn trực xạ.

Vị lãnh tụ tinh thần tối cao của người Tây Tạng là đức Đạt Lai Đạt Ma thông báo tin này. Ngài nói không rõ số người bị thương vong là bao nhiêu, nhưng ngài biết rằng kể từ tháng ba vừa qua, khi Trung quốc tăng cường an ninh tối đa cho Olympics Bắc Kinh 2008 đến nay, đã có ít nhất 400 người Tây Tạng bị bắn chết riêng tại khu vực thủ phủ Lhasa của Tây Tạng mà thôi.

Cuộc chiến Nga- Gruzia

Một vùng đất khác cũng bùng phát khói lửa ngay hôm thế vận hội khai mạc là Georgia, tức là Gruzia theo cách gọi ở trong nước. Chiến cuộc đã nổ ra tại vùng đất này giữa quân đội Gruzia, phe đòi ly khai tại tỉnh Nam Ossetia và Abkhazia và quân đội Nga, với tư cách là lực lượng bảo vệ hoà bình.

Quân đội, xe bọc thép và cả phi cơ của Nga đã tiến vào các thành phố Gori và cảng Poti thuộc lãnh thổ Gruzia để, theo lời tổng thống Nga Dmtri Medvedev, trừng phạt nước láng giềng nhỏ bé, nhưng lại thân Tây Phương và đang xin gia nhập khối quân sự NATO.

May mắn là chỉ năm ngày sau, trước phản ứng mạnh mẽ của thế giới, tổng thống Nga đã tuyên bố dừng quân. Một kế họach hoà bình được tổng thống Pháp, nguyên thủ quốc gia chủ tịch luân phiên của EU đã được cả hai nước Gruzia và Nga chấp thuận cũng như được dư luận thế giới ủng hộ và Nga đã bắt đầu rút quân kể từ thứ hai đầu tuần này.

Công tác cứu trợ đã được bắt đầu trên quy mô lớn với cả máy bay lẫn tàu hải quân Hoa kỳ chuyên chở thúôc men cũng như hàng cứu trợ đến Georgia. Các nạn nhân chiến cuộc vui mừng nhận được sự giúp đỡ cũng như sự quan tâm của thế giới.

Hàng chục ngàn người khác phải di tản để tránh khói lửa cũng bắt đầu trở lại quê cũ. Tin mới nhất liên quan đến cuộc chiến này là Nga tuyên bố đóng cửa biên giới với Gruzia và Azerbaijan đối với người nước ngoài, theo nghĩa là, ngọai trừ các nước thuộc cộng đồng các quốc gia độc lập, tức các nước Liên Sô cũ, còn lại không người hay phương tiện giao thông của các nước khác được vào lãnh thổ Nga theo những cửa khẩu này. Biện pháp mới ban hành nhằm đề phòng sự xâm nhập vào lãnh thổ Nga nhân sự hay vũ khí, chiến cụ từ các thế lực thù địch. 

Mặc dù trên nguyên tắc thì cuộc chiến Nga- Gruzia đã chấm dứt, nhưng cái nhìn về nước Nga của các nước Tây Phương đã thay đổi.

Ngay cả việc Nga có thực sự rút quân, và sẽ rút hết quân không cũng vẫn gây quan ngại. Phó phát ngôn viên của toà Bạch ốc tại Hoa kỳ Gordon Johndroe hôm thứ năm vẫn lên tiếng. Đây là phát biểu của ngọai trưởng Anh David Miliband tại hội nghị của khối NATO. Và đây là phát biểu của ngọai trưởng Mỹ Condileezza Rice.

Nói chung, tất cả đều cho rằng với cuộc chiến vừa qua tại Georgia, Nga đã không hành động như dư luận quốc tế và các định chế quốc tế trông đợi.

Nhưng chính Nga, sau kinh nghiệm này thì cũng nhìn các nước Tây phương, và đặc biệt là khối NATO với cặp mắt khác, nhất là đang khi vụ Gruzia còn chưa giải quyết xong hoàn toàn, thì Hoa kỳ và Ba Lan đã ký thỏa thuận về vấn đề lắp đặt căn cứ hỏa tiễn phòng thủ trên lãnh thổ Ba Lan, một nước láng giềng của Nga về phía Tây.

Hiệp ước phòng thủ Mỹ - Ba Lan

Sự kiện quan trọng này diễn ra vào ngày thứ tư, sau các cuộc thương thảo tay đôi Mỹ-Ba Lan kéo dài đến một năm rưỡi. Hai ngọai trưởng Hoa kỳ Condoleezza Rice và ngọai trưởng Ba Lan Radek Sikorski đã ký thỏa ước trước sự chứng kiến của thủ tướng Donald Tusk và tổng thống Lech Kaczynsky của Ba Lan.

Cuộc thương thảo đã gặp trở ngại hồi tháng bẩy, nhưng ngay sau khi Nga đưa quân và Nam Ossetia trong chiến cuộc Nga-Georgia, thì lại được khai thông và đi đến kết thúc. Thủ tướng Tusk bày tỏ sự vui mừng vì sau các thảo luận rất gay go, thỏa thuận đã đạt được và từ nay, an toàn của cả hai nước sẽ tốt hơn. Đó cũng là nhận định của ngọai trưởng Rice.

Tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski cũng bày tỏ sự hài lòng khi nhìn thấy thành quả của 18 tháng thương thảo. Ông ca ngợi đó là một thành công của Ba Lan.

Buổi lễ diễn ra sáu ngày sau khi hai nước thỏa thuận để Hoa kỳ bố trí 10 hỏa tiễn lọai Patriots đánh chặn tại một địa điểm chỉ cách biên giới Nga 180 km về phía Tây.

Chính đó là điều khiến Nga cảm thấy bất an. Trước khi buổi lễ ký kết diễn ra, một giới chức cao cấp quân sự Nga đã lên tiếng đe dọa Ba Lan rằng, khi đồng ý để Hoa kỳ đặt hệ thống hỏa tiễn phòng thủ trên lãnh thổ mình, Ba Lan cũng tự đặt mình vào vị thế có thể bị tấn công.

Người tuyên bố lời đe dọa này là tướng Anatoly Nogovitsyn, tham mưu trưởng quân đội Nga. Hãng thông tấn Interfax còn trích dẫn thêm lời ông này nói, rằng theo lý thuyết quân sự Nga, thì tình hình như thế đủ cho phép Nga sử dụng vũ khí nguyên tử rồi.

Tuy nhiên, hôm thứ ba, trong cuộc họp khẩn cấp của khối NATO tại Bỉ, thì tổng thư ký liên minh quân sự này là ông Jaap de Hoop Scheffer tuyên bố những lời lẽ của Nga chỉ mang tính khoa trương mà thôi.

Cũng để đáp lại mối quan ngại của Nga, ngọai trưởng Rice của Hoa kỳ tuyên bố với báo chí rằng hệ thống được lắp đặt tại Ba Lan chỉ là một hệ thống phòng thủ, không nhắm vào bất cứ ai, mà chỉ nhằm đối phó với những đe dọa mới của thế kỷ 21.

Tuy vậy, theo thỏa thuận vừa được ký, thì Hoa kỳ đồng ý trang bị cho quân đội Ba Lan một khẩu đội hỏa tiễn Patriots có khả năng bảo vệ Ba Lan chống lại những hỏa tiễn tầm ngắn đến từ các quốc gia lân bang, ngoài hệ thống hỏa tiễn Patriot có khả năng chặn đánh các hỏa tiễn đến từ nơi xa chẳng hạn như các quốc gia bị Hoa kỳ đánh giá là côn đồ như Bắc Hàn hay Iran, họăc các nhóm khủng bố như Al-Qaeda.

Để hệ thống có thể hoạt động, phải có một hệ thống Radar theo dõi. Hệ thống này theo dự trù sẽ được đặt tại Tiệp khắc, nước láng giềng phía tây nam với Ba Lan, cũng là một nước láng giềng của Nga và đồng thời từng nằm trong khối cộng sản Đông Âu trong quỹ đạo của Mátxcơva. Hoa kỳ cũng đã đạt được thỏa thuận về vấn đề này với Tiệp Khắc.    

Tưởng cũng phải nhắc lại là trước khi Liên Sô sụp đổ vào năm 1991, Nga đã từng đem quân đội và chiến xa vào Hungary năm 1956 cũng như Tiệp khắc vào năm 1968 để đè bẹp các phong trào muốn tách ra khỏi quỹ đạo Nga tại các nước này.

Những sự kiện ấy đã là những cơn ác mộng của các láng giềng phía Tây của Nga, trong đó có Ba Lan. Nay lại thêm cuộc chiến Georgia, nên mối quan ngại của các nước láng giềng nhỏ bé ấy lại tăng thêm, và theo giới phân tích, thì đó chính là lý do khiến người dân và phe đối lập tại Ba Lan đã nhanh chóng hoan nghênh thỏa ước về hỏa tiễn với Hoa kỳ.

Thời sự Tuần qua kỳ này dừng lại tại đây và hẹn tái ngộ cùng quý thính giả vào giờ này tuần sau.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.

Họ và tên (tuỳ chọn)

Nơi ở (tuỳ chọn)

Ý kiến