Tỉ phú Đài Loan đầu tư vào chất xám Việt Nam

Tháng Chín tới đây, Trung tâm Việt Nam sẽ ra đời tại Viện Đại học Quốc Gia Đài Loan. Đây là dự án  hợp tác giáo  dục và đào tạo nhân lực giữa hai quốc gia.
 
Mục đích và vai trò của Trung tâm Việt Nam ở Đại học Quốc gia Đài Bắc như thế nào, những ai đóng góp vào dự án này? Tiến sĩ Trần Văn Đoàn, Giảng sư  tại Đại học Quốc gia Đài Loan từ 29 năm nay, cũng là Giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, trình bày với phóng viên Thanh Trúc về cuộc đầu tư mới nhất cho giáo dục đại học giữa hai nước:
 
Giáo sư Trần Văn Đoàn: Việt Nam gửi rất nhiều nghiên cứu sinh sang các nước trên thế giới, đặc biệt là người Việt Nam rất thích đi Mỹ và đi các nước Âu Châu. Đa số những người học ở các nước Âu-Mỹ về thì không có thành công bao nhiêu, đặc biệt trong những lãnh vực như thể là canh nông và y học. Có lẽ cái tâm lý của người Việt Nam chúng ta là trọng Tây Phương, thích da trắng, mà quên những cái gì ở ngay bên cạnh có giá trị và có thể học thiết thực hơn.

Đấy là 3 điểm mà tôi có nhận xét khi mà tôi làm việc với những đại học Đại học Bách khoa, Đại học Xây dựng, Đại học Quốc gia ở Hà Nội và Bộ Giáo Dục, thành thử tôi có đề nghị với ông Bộ trưởng và ông Thứ trưởng Giáo Dục là ông Bành Tiến Long, và các hiệu trưởng của các đại học Việt Nam, là nên gửi các sinh viên Việt Nam làm nghiên cứu ở các nước gần Việt Nam hơn. Thứ nhất là rẻ tiền hơn. Thứ hai là họ có thực tài và lực, nó gần với Việt Nam hơn, thí dụ như các lãnh vực khí hậu, canh nông, hoặc kỹ thuật gần nước mình hơn, mình học được nhanh hơn.

Thành thử tôi đề nghị Đại học Quốc gia Đài Loan chúng tôi cấp học bổng cho các đại học Việt Nam, và ông Hiệu trưởng của Đại học chúng tôi quyết định tặng cho Việt Nam 12 học bổng để sang học ở Đại học của chúng tôi. Học bổng cho Đại học Xây dựng, Đại học Bách khoa, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Khoa học Nhân văn, cũng như Viện Khoa Học và Công Nghệ.

Tôi nghĩ là phải làm nhiều hơn nên tôi với ông hiệu trưởng tìm cách gặp nhà tỷ phú giàu nhất của Đài Loan là ông Quách Đại Minh. Ông này đương đầu tư 5 tỷ Mỹ kim ở vùng Bắc Ninh để lập một khu kỹ thuật cao cho Việt Nam, và đồng thời có thể là trong tương lai ông sẽ đầu tư 5 tỷ Mỹ kim nữa trong TPHCM.

Tôi đưa ra một chương trình là nếu mà ông bằng lòng cấp học bổng cho những người Việt Nam, Việt Nam gửi các sinh viên ưu tú Việt Nam sang Đài Loan làm nghiên cứu ở Đại học chúng tôi. Những người này trong tương lai về nước không những phục vụ Việt Nam mà cũng có thể làm trong công ty của các ông.

Xin nói thêm là Đại học Quốc gia Đài Loan là một trong những đại học nổi tiếng nhất trên thế giới, là một trong năm đại học giỏi nhất của Á Châu, trong đó có những trường tương đương với Đại Học Harvard và Đại học Berkekey bên Mỹ. Sinh viên Việt Nam sang Đại học chúng tôi thì học nhanh hơn, rẻ hơn, đắc lực hơn.  Ông Quách Đại Minh bằng lòng tài trợ cho mỗi một năm khoảng 30 học bổng sang Đài Loan, với điều kiên là tôi phải dàn xếp để ông ta gặp Thủ Tường Nguyễn Tấn Dũng thì ông ta mới cho tiền 10 tới 20 triệu đô-la trong vòng 3 năm cho kế hoạch học bổng này.
 
Thanh Trúc: Thưa Giáo sư, lời yêu cầu của ông Quách Đại Minh có được đáp ứng hay không?
 
Giáo sư Trần Văn Đoàn: Giữa Tháng Tư thì chúng tôi đã về gặp Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Sau đó hai ba tuần thì Nhóm Hồng Hải của ông Quách Đại Minh đã quyết định dự án lập Trung Tâm Việt Nam.
 
Thanh Trúc: Theo như dự định thì đến lúc nào Trung Tâm Việt Nam thành hình ở ngay tại Viện Đại học Quốc gia Đài Bắc?
 
Giáo sư Trần Văn Đoàn: Chúng tôi sẽ lập hai trung tâm. Trung tâm ở Viện Đại học Quốc Gia Đài Loan sẽ lập vào khoảng tháng 9 này và chúng tôi sẽ phụ trách 3 việc. Thứ nhất là đưa các sinh viên sang làm nghiên cứu tiến sĩ ở bên này và đưa các giáo sư sang nghiên cứu ở bên này; đồng thời đưa các giáo sư bên này về dạy ở Việt Nam. Thứ hai, đưa ra những chương trình nghiên cứu, thí dụ như nghiên cứu về văn hoá Việt Nam, pháp luật Việt Nam, lối tư duy của Việt Nam, tôn giáo của Việt Nam, và những cái gì có ảnh hưởng tới Việt Nam để làm nghiên cứu.

Việc thứ ba là chương trình lâu dài. Nếu Trung Tâm Việt Nam thành công và nếu các nhà tỷ phú - không phải chỉ riêng ông Quách Đại Minh mà còn rất nhiều nhà tỷ phú của Đài Loan nữa đến đầu tư ở Việt Nam- tiếp tục thì chúng tôi sẽ thiết lập một  trường gọi là Trường Việt Học sẽ cấp bằng cử nhân cho tới bậc thạc sĩ về Việt Học, và cùng lúc sẽ phát động một trường gọi là Trường Trung tâm Đông Nam Á ở Đại Học của chúng tôi.
 
Thanh Trúc: Thưa, đó là cái trung tâm thứ nhất. Bây giờ xin ông nói về trung tâm thứ hai.
 
Giáo sư Trần Văn Đoàn: Trung tâm thứ hai sẽ lập ở Hà Nội, là đại diện Đại học Quốc gia Đài Loan ở Hà Nội. Và cuối Tháng Sáu này tôi sẽ về Việt Nam làm đối tác nói chuyện với Viện Khoa học Xã hội Nhân văn và Viện Công nghệ để lập trung tâm của tôi ở trong hai viện đó. Và như vậy hai bên có thể cộng tác lâu dài hơn.

Thanh Trúc: Vẫn biết rằng nhà tỷ phú Quách Đại Minh có đầu tư ở Việt Nam, theo ý của Giáo Sư, vì sao ông ta lại chú trọng về vấn đề giáo dục và cấp học bổng cho sinh viên Việt Nam để qua Đài Loan? Ông ta còn có một ý định gì khác không?
 
Giáo sư Trần Văn Đoàn: Ban đầu thì họ chỉ là người đầu tư, và trong đầu tư thì điều quan trọng nhất của họ là công nhân tại Việt Nam có làm việc cho họ hay không. Ông ta giúp cho một đại học ở Việt Nam 5 triệu Mỹ kim cách đây 5 tháng để họ đào luyện, nhưng họ nhận thấy đại học đó không đủ lực để đào tạo những người làm việc với cái gọi là kỹ thuật cao của công nghiệp của ông ta. Khi tôi đưa ra rằng nếu muốn làm việc lâu dài ở Việt Nam thì phải hiểu người Việt Nam, phải hiểu văn hoá Việt Nam, phải hiểu pháp luật Việt Nam, và phải cùng một lúc làm lợi cho cả Việt Nam lẫn của ông ta, nên ông mới đề nghị tôi đưa ra cái chương trình này.

Còn lý do nữa là ông ta cũng để ý là vấn đề kinh tế với phát triển không chỉ có nước Việt Nam mà cả vùng Đông Nam Á, đó là những con rồng tương lai. Thế nên cái nhìn của những người làm đầu tư hay nhất là đầu tư ở Đông Nam Á. Quan trọng vô cùng là cái vấn đề môi sinh. Ông Quách Đại Minh là một nhà kỹ nghệ nhưng ông ta rất chú trọng đến văn hoá, tư tưởng, và đồng thời nhất là vấn đề môi trường.