Tại Việt Nam, cụm từ này tương đối mới mẻ đối với các doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến việc xả khí thải CO₂ và do đó chưa tiếp cận được nguồn tài trợ của thế giới hỗ trợ việc giảm thải loại khí nguy hại này. Mặc Lâm phỏng vấn thạc sĩ Trần Thái, giám đốc điều hành công ty Hanam Carbon của Hà Lan có văn phòng tại Việt Nam để tìm hiểu thêm về vấn đề này.

Mặc Lâm: Trước tiên xin ông cho biết cụm từ dự án CDM phát xuất từ đâu và việc thực hiện nó như thế nào?

Thạc sĩ Trần Thái: CDM là chữ viết tắt của Clean Development Mechanism nghĩa là theo nghị định Kyoto về việc giảm khí thải. Ví dụ bên Âu châu, công ty đó phải giảm 1 CER khí thải, thì nó có hai cách giảm. Cách thứ nhất là người ta năng lực. Cách thứ hai là người ta có thể mua chứng chỉ giảm khí thải do một dự án từ nước ngoài tạo ra, như ở VN.

Tương đối còn mới

Mặc Lâm: Thưa ông, là một công ty tư vấn về vấn đề khí thải tại Việt Nam ông có nhận định thế nào về những hiểu biết của doanh nghiệp Việt Nam đối với CDM?

Hiện giờ thì chủ doanh nghiệp rất ít hiểu biết về CDM, mình cũng phải thuyết phục người ta nhiều lắm. Nhiều khi người ta không biết dự án CDM phải bắt đầu từ đâu, càng sớm càng tốt.

Thạc sĩ Trần Thái

Thạc sĩ Trần Thái: Hiện giờ thì chủ doanh nghiệp rất ít hiểu biết về CDM, mình cũng phải thuyết phục người ta nhiều lắm. Nhiều khi người ta không biết dự án CDM phải bắt đầu từ đâu, càng sớm càng tốt. Nhiều đơn vị tư vấn VN xưa nay cũng lấy dự án nhiều mà về làm không thành công, nên nhiều chủ dự án cũng bất mãn về chuyện đó. Tôi lấy ví dụ bên công ty mình cũng làm bên Trung Quốc nhiều dự án lắm rồi. Chủ dự án bên TQ thì họ hiểu về CDM rất nhiều, họ rất chú ý đến việc này. Còn ở VN thì chỉ có một vài dự án được đăng ký thôi. Người ta nghe nói tới CDM nhưng mà người ta chưa thấy thực tế tiền về, nên nhiều chủ dự án cũng ngại. Hiện giờ làm thì cũng có nhiều khó khăn vì có người tin, người không tin.

Mặc Lâm: Riêng về việc nâng cao nhận thức của doanh nghiệp đối với vấn đề CDM thì ông có nhận thấy chính phủ VN đã có những động thái nào giúp đỡ cho họ bằng cách thông báo hay đưa lên tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng không?

Thạc sĩ Trần Thái: Chính phủ VN cũng khuyến khích về môi trường nhiều lắm. Nếu anh đọc báo hay coi ti vi sẽ thấy, nhưng thực tế áp dụng còn xa xôi lắm. Người ta chưa hiểu nhiều về CDM nên đưa ra những luật cũng không tốt lắm.

Mặc Lâm: Ông có thể cho biết công việc tư vấn của công ty ông cụ thể như thế nào không?

Thạc sĩ Trần Thái: Bên này thường thường mình đi kiếm những dự án giảm khí thải về năng lượng sạch, giảm khí thải cho môi trường, và mình tư vấn cho họ. Mình sẽ đi kiếm một buyer cho dự án, người “buyer” này sẽ đứng ra mua giảm khí thải của dự án sau này tạo ra.Chủ dự án không đầu tư vô dự án CDM này. Những chi phí này hoặc mình bỏ ra trước, hoặc đối tác (buyer) sẽ bỏ tiền ra ứng chi phí cho bên tư vấn, hoặc ứng những lệ phí mình phải đóng cho việc thẩm định này, nọ. Chủ dự án không cần lo về vấn đề này. Chi phí cho một dự án CDM khoảng từ 120 ngàn Euro để đăng ký từ đầu đến khi thành công. Trong khi chủ dự án không hiểu về CDM nhiều thì người ta cũng ngại, họ không dám bỏ một số tiền lớn ra để đầu tư vô dự án này. Mình sẽ giúp họ qua trở ngại này bằng cách mình thẩm định dự án và ứng trước tiền cho họ, và thanh toán lại khi thành công.

Mặc Lâm: Có phải là công ty của ông sẽ tư vấn cho một doanh nghiệp nào đó trình bày một dự án giảm thiểu khí thải đúng theo tinh thần nghị định thư Kyoto và nếu được thông qua thì dự án này sẽ được tài trợ phải không ạ?

Thạc sĩ Trần Thái: Đúng, và sau khi được sở TNMT thẩm định là dự án sạch và sở Tài nguyên Môi trường sẽ duyệt cho dự án đó. Tiếp theo sau là thẩm định của quốc tế. Thẩm định xong đợt cuối cùng là trình lên LHQ. Khi sở TNMT, thẩm định quốc tế và LHQ duyệt hết thì coi như dự án CDM của mình thành công.

Người ta nghe nói tới CDM nhưng mà người ta chưa thấy thực tế tiền về, nên nhiều chủ dự án cũng ngại. Hiện giờ làm thì cũng có nhiều khó khăn vì có người tin, người không tin.

Thạc sĩ Trần Thái

Mặc Lâm: Theo ông thấy thì Việt Nam có nền công nghệ nào có thể tiến hành thành lập dự án CDM?

Thạc sĩ Trần Thái: Thủy điện là ngành dễ xin dự án nhất.

Mặc Lâm: Việt Nam hiện nay có rất nhiều ngành nghề thải chất CO₂ rất lớn như điện lạnh hay bãi rác lộ thiên…Vậy công ty của ông có bao giờ tập trung những công ty cùng một ngành nghề để lập dự án CDM cho họ hay không?

Thạc sĩ Trần Thái: Cái đó bên công ty mình chưa làm vì quá trình đó không đơn giản. Rất khó kiểm soát và khó thẩm định kết quả. Hơn nữa chi phí rất cao. Trong tương lai thì có thể làm nhưng hiện giờ chưa làm được.

Mặc Lâm: Xin cám ơn ông.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.