Trong các chương trình trước, Đài chúng tôi đã gởi đến quý vị thính giả tin tức cập nhật về sự việc này. Tin xuất phát từ An Giang tối qua, cho biết mấy trăm bộ đội, công an và chó săn đã rút toàn bộ khỏi hiện trường.

Phóng viên Đỗ Hiếu đài chúng tôi có thêm chi tiết gởi đến quý vị.

Ông Chat In, một người có mặt tại chỗ kể rằng, ông bị chánh quyền sở tại xem là “cầm đầu” nhóm dân Khmer Krom khiếu kiện và thuật lại những gì đang xảy ra tại xã An Cư, huyện Tịnh Biên:

Ông Chat In: Xe tải vô, bộ đội thêm nữa đó. Giờ còn 113 thì sáu chục người, công an khoảng một trăm mấy chục người đàn áp bà con Khmer Krom đó. Có một số sợ quá không dám ngăn cản đâu bởi thấy bộ đội tợn quá. Giờ còn có mấy chục người à, bốn chục người à. Dàn hàng ngăn cản đó. Nhà tôi nó gác xung quanh luôn. Chỗ tôi bị ngăn cản, họ gác chung quanh nè.

Ông cho biết thêm là mấy trăm gia đình bao lần đi khiếu nại đủ mọi cấp, từ địa phương đến trung ương nhưng không ai chịu giải quyết, mà cứ tìm cách đẩy lên đẩy xuống:

Ông Chat In: Tôi thì với bà con thì cũng đi theo pháp luật. Mấy năm trước tôi đi ủy ban xã An Cư, rồi ủy ban xã An Cư nói không có pháp luật nào mà giải quyết cho bà con đâu. Thì tôi nói bây giờ giải quyết hay không giải quyết thì bây giờ cứ nhận đơn cho bà con đi. Bây giờ tôi đi thưa bên huyện nữa, thì bên huyện ủy cũng nói không có luật pháp nào giải quyết cho bà con đâu. Tôi xin lấy nguyên đơn, tôi đi tỉnh. Tỉnh cũng chỉ nhận đơn thôi. Tôi cũng đi tới trung ương đó. Trung ương ở Sài Gòn đó. Tôi đi mười lần lận đó. Mà ông trên chỉ xuống dưới thì ông dưới chỉ lên trên, vậy đó. Khó quá rồi.

Ước mơ đơn giản

Ông và những người trong cuộc chỉ xin, ước mơ đơn giản là nhà nước bồi thường để có phương tiện canh tác, sinh sống qua ngày:

Ông Chat In: Đồng bào chúng tôi yêu cầu làm sao cho nhà nước bồi thường đất ruộng, đất rẩy đó, cho bà con Khmer có đất cày cuốc vậy thôi, không có yêu cầu gì nữa đâu. Giờ tôi phải xin đất của ba tôi lại mà ông chính quyền nói đất đó đã mất lâu quá rồi, đừng có khiếu nại nữa. Vậy đó.

Đồng bào chúng tôi yêu cầu làm sao cho nhà nước bồi thường đất ruộng, đất rẩy đó, cho bà con Khmer có đất cày cuốc vậy thôi, không có yêu cầu gì nữa đâu.

Ông Chat In

Một nông dân khác, từ huyện Tri Tôn bên cạnh, có mặt trong cuộc tập họp vì ruộng đất ông cũng trưng thu, trình bày về hoàn cảnh của mình đồng thời mong chánh quyền phán xét công minh sự việc này:

“Dạ, em nói ra là có anh ở cấp trên đó xem xét coi làm sao, ai trật ai trúng, là anh giúp đỡ bà con ở ngoài đồng làm sao, anh hai? Tôi là In ở Việt Nam đó.”

Mọi liên lạc với các quan chức hành chánh, quân sự, công an Tịnh Biên hay An Giang đều bất thành.

Duy chỉ có một nhân viên trực đội an ninh nhân dân thị trấn Tịnh Biên cho Đài Á Châu Tự Do chúng tôi biết hôm thứ 5, 11 tháng 9 vừa qua, là sự việc người Khmer Krom khiếu nại và đòi bồi thường đã được giải quyết, lực lượng an ninh đã rút đi:

Nhân viên trực: Cái đó là chính quyền giải quyết xong rồi đó anh. Không có gì hết trơn. Nói chung là ổn thoả. Nói chung là không có ai quậy, không có gì hết trơn. Bình thường.

Đỗ Hiếu: Mấy chục người Khmer Krom đó là không gặp rắc rối gì hả anh?

Nhân viên trực: Dạ. Không có gì hết.

Đỗ Hiếu: Lực lượng an ninh cũng rút hết. Mọi chuyện êm thắm rồi hả anh?

Nhân viên trực: Dạ. Dạ. Còn có gì nữa không?

Qua câu chuyện với Ban Việt Ngữ chúng tôi, ông Chat In, người đại diện cho nhóm dân oan ở Tịnh Biên cũng giải thích thêm về cuộc sống chật vật của người Khmer Krom, đất đai bị trưng dụng, không nghề nghiệp nhất định, thường là sống qua ngày bằng những công việc nặng nhọc:

Ông Chat In: Khmer Krom còn nghèo khổ vì đất đai bị chiếm, đất rẩy đất ruộng. Và đất đào kinh thì nhà nước chiếm. Đào kinh không có bồi thường cho dân đâu. Như vậy đó. Bà con tôi bây giờ nghèo khổ, tới bây giờ luôn. Giờ đi làm mướn để kiếm sống. Đi đốt than, gánh củi, đi cắt cỏ mướn cho bà con người Kinh đó. Giờ khó sống quá. Giờ tôi phải yêu cầu chính quyền, quốc tế cho bà con chúng tôi có đất làm ruộng như bà con người Kinh vậy đó.

Khmer Krom còn nghèo khổ vì đất đai bị chiếm, đất rẩy đất ruộng. Và đất đào kinh thì nhà nước chiếm. Đào kinh không có bồi thường cho dân đâu.

Ông Chat In

Qua liên lạc về Tịnh Biên, ông Chat In xác nhận toàn bộ lực lượng an ninh đã rút khỏi khu vực mà người Khmer Krom tập họp từ nhiều tuần qua, tuy nhiên theo chỗ ông biết thì mọi khiếu kiện cũng sẽ không được chánh quyền lưu tâm đến, như thông lệ bấy lâu nay.

Ông Chat In: Dạ, nó rút rồi. Nó rút ngày hôm qua, buổi tối đó, giấc tối và giấc sáng. Giờ rút hết trơn rồi. Không còn có một bộ đội nào đâu. Dạ chưa đâu, chưa giải quyết cho bà con đồng bào Khmer Krom đâu. Dạ còn bức xúc dữ lắm đó. Người Khmer Krom đó. Đất của người ta bị chiếm hết trơn rồi. Bây giờ còn đòi gì nữa bây giờ? Làm sao nhờ nhà nước giúp cho chúng tôi.

Tôi là Chat In ở xã An Cư, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang. Tôi xin số của anh, khi nào có chuyện xảy ra tôi báo cho anh hay. Chúng tôi xin cảm ơn Đài Á Châu Tự Do đã đưa tin vụ việc này. Bộ đội nó rút, chúng tôi vững tâm rồi anh ơi.

Đỗ Hiếu, phóng viên Đài Á Châu Tự Do, tường trình cùng quý vị từ Thủ Đô Washington.