Từ đầu tháng 6 đến nay đã có hai cuộc họp trực tiếp của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải và Bộ Trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát với các cơ quan chức năng thuộc 8 tỉnh vùng Đồng bằng Sông Cửu Long để tháo gỡ các khó khăn cho ngành nuôi trồng thuỷ sản vùng này.

Ngân hàng Nhà nước đã chuyển 1.000 tỷ đồng cho các doanh nghiệp chế biến thuỷ sản vay để mua cá tra của nông dân hầu chấm dứt tình trạng ối động cá nguyên liệu. Biện pháp này có hiệu quả hay không?
 
Báo điện tử Cần Thơ, số ra ngày 14 6 vừa qua, đưa ra nhận xét là việc Ngân hàng Nhà nước bơm một ngàn tỷ đồng cho các doanh nghiệp vùng Đồng bằng Sông Cửu Long để thu mua cá nguyên liệu, nhất là cá quá lứa của nông dân, là chữa chưa đúng bệnh, bệnh một đường chữa một nẻo.

Thực tế là sản xuất và thị trường không cân đối cho nên cái đó là cái gốc của vấn đề. Khi nó đã không cân đối , mọi giải pháp đều là tình thế, chữa cháy mà thôi, cho nên không tránh khỏi những cái cập rập.
        ông Nguyễn Minh Nhị

Nhận xét này dựa theo ý kiến của một số doanh nghiệp tại Cần Thơ. Theo đó các doanh nghiệp này không thiết tha với vốn do Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn cho vay. Lý do là vì mức lãi suất do ngân hàng này đưa ra là 1,67% một tháng, cao hơn mức lãi suất 1,5% một tháng mà các doanh nghiệp hiện nay đang vay tại Cần Thơ. Thứ hai nữa là nhiều doanh nghiệp vẫn còn khả năng để thu mua cá nguyên liệu trong người dân mà không cần đến vốn vay của ngân hàng.

Theo nhận xét của một số doanh nghiệp chế biến thủy sản tại Cần Thơ, việc bơm vốn cho các doanh nghiệp là chưa chữa đúng bệnh. Họ cho là khó khăn về vốn hiện nay là từ người nuôi cá chứ không phải từ doanh nghiệp, vì người nuôi không vay được tiền từ ngân hàng.

Doanh nghiệp chế biến muốn tăng vốn

Được hỏi về nhận xét này của các doanh nghiệp thủy sản Cần Thơ, ông Phan Văn Danh, Chủ Tịch Nghề nuôi và Chế biến Thuỷ sản An Giang, không đồng ý:
 
"Tôi biết mấy doanh nghiệp này đâu có thị trường sao nó không mua, nó có vốn mà tại sao nó không mua? Cái quan trọng là năng lực thị trường cộng thêm cái năng lực tài chính. Hai việc đó thì có doanh nghiệp được cái này mất cái kia, nhưng mà doanh nghiệp phần lớn là nó thiếu vốn. Ngoài mặt thì họ nói là không thiếu đâu, nhưng mà khi đưa vốn ra thì mới té ra là nó không có thị trường.

Lẽ ra nó có thị trường thì tăng vốn thêm nó mua nó dự trữ, nhưng mà nó không có đủ năng lực này. Cho nên qua cái cơn này thì mới tỏ rõ ra thằng nào mạnh thằng nào yếu, thằng nào có đủ tiềm lực thằng nào không.

Hội viên tụi tui đang gặp khó khăn thực sự. Nhưng  trước tình hình này,ngân hàng bơm vốn thêm cho dân vay thì cũng sợ rủi ro. Tuy nhiên, những đối tác mà bình thường thì nó cũng tốt thôi, nó không có chuyện gì. Chỉ có mở cái tín dụng mới đối với nuôi cá thì các ngân hàng dừng lại, và tui cũng đồng nhất với cái đó. Biện pháp tài chính này hạn chế cái phát triển mà nó không có cơ sở vững chắc, chỉ có nuôi dưỡng những người đi vay người ta đã có giao dịch với ngân hàng rồi.

Hiện nay người ta thiếu vốn, người ta đang cần vốn thì ở trên này An Giang xử lý cái này tốt. Không có ngân hàng nào mà cắt vốn của người đã có giao dịch trước đây, và bơm thêm. Hiện nay là bơm thêm được 15-16 tỷ.

Nhưng mà riêng có cái An Giang thì nếu mà doanh nghiệp tăng tốc mua cá như thế thì chính đó là đồng vốn trả lại cho nông dân. Đến giờ này thì An Giang cái tình hình đó là không có diễn ra. Tất nhiên cũng có khó nhưng mà không diễn ra cái cảnh như là rau Cần Thơ vậy."
 
Trong khi đó, một doanh nghiệp xuất khẩu thuỷ sản tại Quận Cái Răng, Thành phố Cần Thơ thì cho rằng các doanh nghiệp cần vốn để luân chuyển:
 
"Thực ra cho một doanh nghiệp cái lãi vay nó cũng là một vấn đề, nhưng mà nó không lớn tới mức độ mà người ta hay nói là lãi suất ngân hàng quá cao thì doanh nghiệp khó có thể vay. Nhưng mà nếu công nợ mà chậm trễ một ngày thì còn tệ hại hơn là lãi vay cao lên 1%.

Giả sử như chính phủ đổ tiền vào thì tất cả các doanh nghiệp họ có tiền thì công nợ họ sẽ trao trả cho nhau tại vì nợ là nợ xoay vòng nhau. Giả sử như bây giờ chính phủ cho tôi vay 100 triệu, tôi có thể trả cho khách hàng để tôi có thể nhập tiếp tục hàng và tôi hoạt động kinh doanh. Tôi chấp nhận thêm 1-2% không thành vấn đề, còn hơn là chúng tôi không hoạt động. Cho nên vấn đề vốn rất là quan trọng đối với doanh nghiệp là vậy đó."

Khu vực nuôi cá cần điều chỉnh, thêm quy hoạch

Nhận xét về cuộc khủng hoảng cá tra hiện nay, ông Nguyễn Minh Nhị, nguyên chủ tịch UBND An Giang hiện có 4 hecta mặt nước nuôi cá tra, cho rằng các biện pháp nhà nước đưa ra trong thời gian qua chỉ có tính cách nhất thời. Vấn đề là cần phải triệt để thực hiện quy hoạch, khoanh vùng nuôi cá, tránh tình trạng tự phát ồ ạt như hiện nay như ông nói :
 
"Thực tế là sản xuất và thị trường không cân đối cho nên cái đó là cái gốc của vấn đề. Khi nó đã không cân đối , mọi giải pháp đều là tình thế, chữa cháy mà thôi, cho nên không tránh khỏi những cái cập rập. Nó không phát huy được đúng như ý muốn của mình.

Vấn đề không phải ở chỗ thiếu tiền - tất nhiên là cũng có thiếu tiền. Vấn đề không phải lãi suất - tất nhiên lãi suất có cao - Nhưng cái gốc của vấn đề là cung cầu. Cái bài học này có nhiều người học hoài mà không thuộc. Chính phủ có lần đã có khuyến cáo khi giá chênh lệch tới 2 ngàn đồng một ký. Người ta rất là hăng hái khi mà lợi tới một mức nào đó thì người ta bất kể gì nữa hết trơn, kể cả mạng sống của người ta nữa.

Cho nên thị trường nó giáo dục trở lại thôi. Tất nhiên chính phủ không nỡ để cho dân phải khổ, phải khó, cho nên cũng cố gắng, nhưng mà cái cố gắng nào cũng có giới hạn của nó chớ đâu có thể xuất vô cùng vô tận. Cho nên rồi đây tôi nghĩ rằng những người nuôi cũng sẽ rút nghiệm. Và 4 nhà đó ( người nuôi, doanh nghiệp, chính phủ và chuyên gia) thì cũng phải ngồi với nhau chớ không thôi là làm ăn như thế này thì rất là nguy."
 
Để có thể nhanh chóng giải tỏa 1.000 tỷ đồng sẽ được Ngân hàng Nhà nước rót xuống các địa phương tại vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, các doanh nghiệp cũng như các hộ nông dân đề nghị là nên giao việc cho vay đến các ngân hàng khác nữa ngoài Ngân hàng Nông nghiệp-Nông thôn, vì nhiều doanh nghiệp và nhiều người nuôi cá không có giao dịch trước với ngân hàng này nên khó được ngân hàng cho vay.