Ngành thép Việt Nam vào thế kẹt khi giá vật liệu cao hơn giá thành phẩm

2008-06-28

Ngành thép Việt Nam, với thị trường tiêu thụ hơn 10 triệu tấn mỗi năm đang lâm vào khủng hoảng. Các nguyên nhân được mô tả là do hiệu ứng ngược từ các biện pháp chống lạm phát của chính phủ.

Cho tới khi không thể hạ thấp sự nguy hiểm của tình hình, thì cả Bộ Công Thương và Hiệp hội Thép Việt Nam đều phải nhìn nhận rằng lượng phôi thép và thép thành phẩm xuất khẩu ngược ra nước ngoài đã vượt qua con số 100.000 tấn trong gần nửa năm qua. Các doanh nghiệp đã xuất khẩu những thứ trước đây họ phải nhập khẩu về, nhất là khối lượng nguyên liệu luôn không đủ đáp ứng nhu cầu cho các nhà máy luyện cán thép.

Trong khi phôi chỉ chiếm 90% trong tỷ lệ giá thành, thế mà giá phôi lại cao hơn thép thành phẩm bán, thì không thể thực hiện được.
ông Nguyễn Tiến Nghi, HH Thép Việt Nam
Một loạt các biện pháp tài chánh tiền tệ và kềm giá thép đã làm cho các nhà sản xuất lao đao. Các ngân hàng hạn chế việc cho vay tiền, doanh nghiệp phải mua đô la với giá thị trường tự do để thanh toán nợ. Thị trường tiêu thụ thép cũng giảm do các dự án bị cắt giảm hoặc đình trệ vì giá vật liệu gia tăng quá cao.

Một trong những vấn đề quan trọng nhất đó là các doanh nghiệp thành viên Hiệp hội Thép Việt Nam bị chỉ đạo của chính phủ không được tăng giá thép xây dựng từ nhiều tháng qua. Vì thế giá thép xây dựng xuất xưởng bình quân chỉ 17 triệu đồng 1 tấn, trong khi  phôi thép chào giá khỏang 1.150 đô la tương đương 19 triệu đồng theo tỷ giá chính thức ngày 25/6 là 16.594 đồng/ 1USD, còn nếu doanh nghiệp phải mua đô la với gía thỏa thuận thì còn cao hơn nữa. Nghịch lý này được ông Nguyễn Tiến Nghi Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam ở Hà Nội  nhận định:

Giá vật liệu phôi thép cao hơn giá thành phẩm  do nhà nước quy định


 “Trong khi phôi chỉ chiếm 90% trong tỷ lệ giá thành, thế mà giá phôi lại cao hơn thép thành phẩm bán, thì không thể thực hiện được.”
 
Bộ Công Thương và chính phủ tỏ ra phản ứng chậm chạp đối với kiến nghị của Hiệp hội Thép Việt Nam nhằm tháo gỡ tình hình sản xuất. Thay vào đó chính phủ ra lệnh tăng thuế xuất khẩu phôi thép lên 10% áp dụng ngay từ ngày 28/6, mong ngăn chặn tình trạng xuất khẩu ngược. Tuy nhiên theo các nguồn tin trong nước, các doanh nghiệp nói rằng với mức thuế 10% họ vẫn cứ tiếp tục xuất khẩu phôi thép vì không có cách nào khác nếu không muốn đóng cửa.  

Bây giờ Việt Nam đã mở cửa rồi, thì phải để giá do thị trừơng điều tiết, chứ không nên có biện pháp quản lý theo kiểu hành chính. Nếu quản lý theo kiểu hành chính thì các doanh nghiệp sẽ hết sức khó khăn và nó sẽ cọc cạch trong việc thực hiện cơ chế thị trường.
giới chức Hiệp hội Thép
Tình hình của đa số doanh nghiệp thép  là bế tắc, nhiều công ty vay vốn ngân hàng nhập khẩu phôi thép về vẫn để lưu bãi ở cảng hàng trăm ngàn tấn. Các thương vụ này đều phải vay vốn ngân hàng  để trả  cho người bán ở nước ngoài, thông thường là qua hình thức tín dụng thư. Nay vào lúc đáo hạn ngân hàng thì phôi thép bán trong nước không có nhà sản xuất nào mua, tự sản xuất cũng đi vào ngõ cụt vì bị biện pháp kềm giá.  Giới chức Hiệp hội Thép nhận định:  
      
“Đối với các doanh nghiệp thép, Hiệp hội Thép chúng tôi làm thế nào đảm bảo thép cho thị trường, không để thị trừơng thiếu thép thì đó là trách nhiệm chính và cần thiết. Thế còn giá của nó như thế nào thì bây giờ Việt Nam đã mở cửa rồi, thì phải để giá do thị trừơng điều tiết, chứ không nên có biện pháp quản lý theo kiểu hành chính. Nếu quản lý theo kiểu hành chính thì các doanh nghiệp sẽ hết sức khó khăn và nó sẽ cọc cạch trong việc thực hiện cơ chế thị trường đối với ngành thép.”
 
Theo thông tin cập nhật, thép xây dựng thành phẩm bị Nhà nước kềm giá phải xuất xưởng với giá trung bình 17 triệu đồng/1 tấn. Trong khi đó doanh nghiệp có thể ký xuất khẩu phôi thép nguyên liệu với giá khỏang 1.100 đô la/tấn giao hàng lên tàu tại cảng Việt Nam chịu thuế xuất khẩu 10%  còn 1.000 đô la/tấn. Nếu bán đô la  theo tỷ giá thỏa thuận với ngân hàng thương mại, số tiền thu về cho 1 tấn phôi xuất khẩu vẫn trên 18 triệu đồng, dù có trừ các chi phí kho bãi vận chuyển, doanh nghiệp vẫn có lợi hoặc chấp nhận được để tồn tại.

Điểm cần phải nhấn mạnh là nếu đem phôi đưa vào sản xuất thì sau khi ra lò thép thành phẩm phải bán với giá kiểm sóat là 17 triệu đồng/ một tấn.

Hiệp hội Thép cảnh báo nhiều doanh nghiệp sẽ đóng cửa vì kềm giá và thiếu tín dụng


Ngân hàng Nhà nước, các loại ngân hàng phải cho người ta vay một cách bình thường. Có nghĩa là chính sách tài chính phải làm thế nào cho thông thoáng tạo điều kiện cho doanh nghiệp sản xuất và thực hiện việc tiêu thụ trên thị trường một cách bình thường theo cơ chế thị trường.
        Nguyễn Tiến Nghi
Làn sóng xuất khẩu phôi thép hoặc ngay cả thép thành phẩm đã nhập trước đây với giá rẻ  sẽ  khó lòng bị ngăn chặn, trừ phi Nhà nước  tăng thuế xuất khẩu lên 40% chẳng hạn. Trong khuynh hướng hội nhập việc áp đặt  thuế suất cao là điều không thuận lợi.

Tuy vậy các chuyên gia ngành thép cho rằng, chỉ riêng việc thôi kềm giá, cho phép tăng giá thép theo cơ chế thị trường cũng chưa đủ. Bởi vì trên thực tế phải giải tỏa các hiệu ứng ngược về chính sách tiền tệ tín dụng thì các doanh nghiệp thép mới có đủ vốn cho vòng quay sản xuất và tiêu thụ. Còn để tình hình này kéo dài thì có thể có một nửa các doanh nghiệp thép sẽ phải đóng cửa. Phó chủ tịch Hiệp hội Thép Nguyễn Tiến Nghi nhận định:

 “Đối với các doanh nghiệp thì phải được Ngân hàng Nhà nước, các loại ngân hàng phải cho người ta vay một cách bình thường. Có nghĩa là chính sách tài chính phải làm thế nào cho thông thoáng tạo điều kiện cho doanh nghiệp sản xuất và thực hiện việc tiêu thụ trên thị trường một cách bình thường theo cơ chế thị trường.”

Ngày 19/6/2008  trên Thời Báo Kinh Tế Việt Nam, ông Phạm Chí Cường, Chủ Tịch Hiệp hội Thép Việt Nam cảnh báo rằng, nếu các cơ quan chức năng không có các biện pháp kịp thời thì chỉ hơn chục ngày nữa các nhà máy sẽ hết phôi dự trữ cho sản xuất. Theo ông Cường  không biết đến lúc đó ngành thép trong nước sẽ như thế nào.
    
          


Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.





 
Radio Free Asia
2025 M Street NW, Suite 300
Washington DC 20036, USA
202-530-4900
vietweb@rfa.org