Biên tập viên Thiện Giao ghi nhận sau đây.
Lãi suất huy động tăng, trong khi lãi suất cho vay không tăng, có thể được diễn giải là nguồn lợi nhuận của khu vực ngân hàng sẽ giảm, nhu cầu vay vốn đang trở mình gia tăng, và rất có thể mức cầu đối với đồng đô la cũng sẽ giảm đi.
Tin tức báo chí trong nước cho biết, lãi suất huy động tiền Việt Nam bắt đầu có dấu hiệu tăng từ hồi đầu tháng Năm. Và điều đáng chú ý là ngay cả các ngân hàng lớn cũng bắt đầu nhập cuộc.
Bản tin của VnEconomy ngày 14 tháng Năm cho biết, Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Phát Triển Nhà Thành Phố Hồ Chí Minh vào ngày 5 tháng Năm vừa rồi đã công bố biểu lãi suất huy động mới, lên đến 9,5% cho kỳ hạn 3 năm.
Nguyên nhân
Một chuyên gia kinh tế đang sống tại Sài Gòn, là ông Huỳnh Bửu Sơn, nhận định có thể hiện tượng gia tăng của lãi suất huy động là do 2 nguyên nhân. Thứ nhất, có thể ngân hàng cần thêm nguồn vốn cho cá nhân và doanh nghiệp nhỏ vay tiêu dùng với mức lãi suất tương đối cao. Thứ hai, có thể là có nhu cầu về thanh khoản.
Khi các ngân hàng huy động lãi suất cao như vậy, thì họ có thể đã có nguồn khách hàng mà họ có thể cho vay lãi suất cao với thời hạn cho vay dài hơn, trung hạn chẳng hạn.
Chuyên gia kinh tế Huỳnh Bửu Sơn
Ông Sơn nhận định, tình hình lãi suất huy động mới có thể hợp lý cho các khoản trung hạn hơn là dài hạn: "Khi các ngân hàng huy động lãi suất cao như vậy, thì họ có thể đã có nguồn khách hàng mà họ có thể cho vay lãi suất cao với thời hạn cho vay dài hơn, trung hạn chẳng hạn. Chứ hiện nay, nếu vay ngắn hạn với lãi suất cao thì không có doanh nghiệp nào nhận nổi."
Chuyên gia kinh tế này cũng nhận định, rằng mức lãi suất huy động cao nhất hiện nay là 9,5% cho 3 năm là “hợp lý” nếu các ngân hàng có thể cho vay cùng thời hạn, với lãi suất 12, 13%.
Một doanh nhân thuộc lãnh vực vận tải trong nước nói ông không tin rằng tình hình lãi suất huy động hiện nay phản ánh vấn đề thanh khoản. Nhưng rất có thể tâm lý của giới doanh nhân đang ổn định trước các tín hiệu kinh tế.
“So với Việt Nam thì lãi suất đang lên cao như hiện nay cũng còn chấp nhận được. Nếu vay 1% mà làm ăn kiếm được 2% thì cứ vay. Lãi suất cho vay không cao lắm mà lãi suất huy động cao lên thì họ phải có kênh để huy động. Sự chênh lệch của lãi suất cho vay và huy động không nhiều, phía ngân hàng “ăn” ít một tý, nhưng bù lại có khoản khác.”
Bản tin của VnEconomy trích lời một viên chức của ngân hàng Maritime Bank, nhận định tình hình hiện nay là “nhằm đáp ứng nhu cầu về vốn của ngân hàng trong thời gian tới, khi nhu cầu tín dụng đang có dấu hiệu phục hồi dần.”
Bản tin nhận định nguyên nhân chính nằm phía sau diễn tiến gia tăng lãi suất huy động là “nhu cầu vốn như những lần điều chỉnh phổ biến từ tháng 3 vừa qua với trọng tâm là chương trình tiếp vốn hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp và đẩy mạnh tín dụng tiêu dùng.”
Vốn VND có thể tăng trở lại
Chủ doanh nghiệp vận tải trong nước nói rằng chương trình hỗ trợ lãi suất có thể có ảnh hưởng nhưng không phải từ các doanh nghiệp nhỏ. Anh nói, “gói hỗ trợ lãi suất đa số đến tay các doanh nghiệp lớn.”
Chuyên gia kinh tế Huỳnh Bửu Sơn nhận định hiện tượng gia tăng lãi suất huy động, trong điều kiện hiện nay của Việt Nam, có thể là diễn biến tốt nếu xem xét kèm theo tình hình thị trường ngoại tệ: "Điều kiện nền kinh tế Việt Nam là có nhiều tiền mặt. Do đó, nếu có thể duy trì được mức huy động cao thì vẫn tốt hơn so với lãi suất thấp, rồi người ta rút tiền ra, đi mua đô la thì còn gay go hơn nữa."
Lãi suất tiền đồng hấp dẫn hơn, người ta sẽ giảm nhu cầu mua đô la để trữ. Và điều này làm mức cầu đô la trong nền kinh tế giảm đi, tác động lên giá ngoại tệ. Tức là, tỷ giá đồng đô la so với đồng bạc Việt Nam có thể không còn tăng nhanh.
Chuyên gia kinh tế Huỳnh Bửu Sơn
Ông Huỳnh Bửu Sơn cho rằng nếu “lãi suất tiền đồng hấp dẫn hơn, người ta sẽ giảm nhu cầu mua đô la để trữ. Và điều này làm mức cầu đô la trong nền kinh tế giảm đi, tác động lên giá ngoại tệ. Tức là, tỷ giá đồng đô la so với đồng bạc Việt Nam có thể không còn tăng nhanh.”
Giới chuyên gia không có sự đồng thuận trong nhận định về tình hình hiện tại của kinh tế Việt Nam.
Nguyên Bộ Trưởng Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư, Trần Xuân Giá, nói với báo chí rằng cơn “khủng hoảng đến Việt Nam muộn, nhưng có thể ở lại lâu hơn.”
Chuyên gia kinh tế Huỳnh Bửu Sơn nhận định là “ảnh hưởng toàn cầu lên Việt Nam không mạnh như đối với các nền kinh tế khác vì sự hội nhập tài chánh của Việt Nam với thế giới không sâu.” Do đó, “điều quan trọng là phải xây dựng thị trường trong nước, để một mặt tạm thời thay thế các mặt hàng xuất khẩu, mặt khác, tạo nên sự cạnh tranh mới về giá cả để bán được hàng trên thị trường thế giới.”
Gần đây, Viện Nghiên Cứu Quản Lý Kinh Tế Trung Ương cho công bố báo cáo kinh tế thường niên, đưa ra một số dự báo cho nền kinh tế Việt Nam năm nay. Bản báo cáo nói rằng, với tình huống “cơ bản,” thì tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm 2009 là 4,69%, lạm phát ở mức 9,4%, xuất khẩu thì giảm 12,2% và cán cân thương mại thâm hụt ở mức tương đương 8,7% của GDP.