Các ngân hàng đang thiếu đồng Việt Nam

Ngân hàng nhà nước đã vào cuộc bằng biện pháp hoán đổi ngắn hạn để giúp giảm căng thẳng tiền đồng. Nhưng  mối lo về rủi ro thanh khoản của các ngân hàng

thương mại, và khả năng lạm phát tăng cao vẫn còn. Vậy đâu là nguyên nhân của vấn đề này?

Từ đầu tháng  5 trở lại đây, các ngân hàng đua nhau tăng mức lãi suất huy động bằng tiền đồng Việt Nam cho các kỳ hạn dài. Mức cao nhất là 9,55% /năm cho kỳ hạn 36 tháng của ngân hàng Sài Gòn Hà Nội.

Từ đầu tháng  5 trở lại đây, các ngân hàng đua nhau tăng mức lãi suất huy động bằng tiền đồng Việt Nam cho các kỳ hạn dài. Mức cao nhất là 9,55% /năm cho kỳ hạn 36 tháng của ngân hàng Sài Gòn Hà Nội.

Một chuyên gia của một ngân hàng thương mại lớn tại Hà Nội cho rằng điều này là dấu hịêu cho thấy các ngân hàng đang thiếu đồng Việt Nam

Để kích thích nền kinh tế trong giai đoạn kinh tế suy trầm, chính phủ Việt Nam đã đưa ra chương trình cho vay lãi suất thấp. Theo đó, các ngân hàng thương mại cho doanh nghiệp vay ở mức 4% để mở rộng sản xuất.

Phần chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất cơ bản, hiện đang ở mức 7% do ngân hàng nhà nước Việt Nam quy định, cộng với chi phí quản lý sẽ được nhà nước bù lại cho các ngân hàng.

Điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp đua nhau tìm đến các ngân hàng để được vay với lãi suất thấp. Thậm chí có một số doanh nghiệp muốn được hưởng lãi suất thấp đã trả nợ cũ và xin vay mới.

Quý 1 năm nay, vốn vay tiền đồng tăng mạnh, trong khi mức huy động tiền đồng lại giảm do lãi suất huy động không cao. Cùng lúc, có nhiều kênh đầu tư khác mang lại phân lời hấp dẫn hơn như đầu tư chứng khoán, đã khiến tiền gửi vào ngân hàng giảm sút. 

Cũng theo chuyên gia vừa nói cho biết, thì quý 1 năm nay, vốn vay tiền đồng tăng mạnh, trong khi mức huy động tiền đồng lại giảm do lãi suất huy động không cao. Cùng lúc, có nhiều kênh đầu tư khác mang lại phân lời hấp dẫn hơn như đầu tư chứng khoán, đã khiến tiền gửi vào ngân hàng giảm sút.  

Ngân hàng bán đô la để lấy tiền đồng

Theo nguyên tắc, để đảm bảo hiệu quả kinh doanh, thì các ngân hàng có thể từ chối cho vay khi cần thiết để tránh rủi ro thanh khoản.

Nhưng vì là chủ trương của chính phủ, nên các ngân hàng thương mại vẫn phải tiếp tục cho các doanh nghiệp vay.

Thêm vào đó, lượng tiền mỹ kim tại các ngân hàng lại dư thừa, do người dân vẫn có xu hướng cất giữ tiền đô la Mỹ thay vì tiền đồng, do lo ngại tiền đồng mất giá. Trong khi các doanh nghiệp muốn mua đô la trên thị trường để nhập khẩu thì không có.

Thêm vào đó, lượng tiền mỹ kim tại các ngân hàng lại dư thừa, do người dân vẫn có xu hướng cất giữ tiền đô la Mỹ thay vì tiền đồng, do lo ngại tiền đồng mất giá. Trong khi các doanh nghiệp muốn mua đô la trên thị trường để nhập khẩu thì không có.

Để giúp giảm căng thẳng, ngân hàng nhà nước đã thực hiện dịch vụ hoán đổi với 4 ngân hàng thương mại lớn là Ngân hàng Đầu tư Phát Triển, Ngân hàng Ngoại Thương, Ngân hàng Công thương, và ngân hàng Nông nghiệp. Theo đó các ngân hàng thương mại, bán đô la cho ngân hàng nhà nước để lấy tiền đồng. Ông Lê Xuân Nghĩa, phó chủ tịch uỷ ban giám sát tài chính Quốc gia cho biết:

Lê Xuân Nghĩa : hiện tượng trong mấy tuần vừa rồi là ngoại tệ và thị trường ngoại hối có những căng thẳng, cung ít cầu nhiều. Nhưng mà trên thực tế các ngân hàng thương mại thì  khoản tiền gửi của họ bằng ngoại tệ là dư thừa, nhưng trên các tài khoản mua bán ngoại tệ thì họ lại thiếu ngoại tệ để bán cho các tổ chức tín dụng.

 Lý do là vì ở Việt nam các dịch vụ phát sinh chưa phát triển, nên người ta không thể nào biến cái tiền gửi bằng ngoại tệ trở thành tiền để mua bán được.

 Hiện nay thì ngân hàng nhà nước đang mở rộng dịch vụ swap, gọi là dịch vụ hoán đổi, để mà cải thiện điều đó.

Theo một số chuyên gia ngân hàng, ngân hàng nhà nước Việt Nam sẽ có thể phải tính đến việc bơm tiền vào thị trường tài chính để giải quyết tình trạng căng thẳng vì khát tiền đồng tại các ngân hàng thương mại.  Điều này sẽ làm nảy sinh vấn đề lạm phát tăng

Đối phó với nguy cơ lạm phát

Với dịch vụ hoán đổi, các ngân hàng thương mại có được nguồn tiền đồng nhanh chóng. Mặc dù khi thực hiện biện pháp này các ngân hàng có thể bị lỗ về tỷ giá, nhưng theo tính toán thì mức lỗ đó vấn nhỏ hơn so với những khoản mà ngân hàng phải bỏ ra để tìm cách huy động vốn từ dân.

Tuy nhiên dịch vụ hoán đổi chỉ là trong giai đoạn ngắn hạn, và ngân hàng nhà nước cũng không thể liên tục thực hiện dịch vụ này vì giới hạn tiền đồng. Mặt khác nguồn ngoại tệ của các ngân hàng thương mại lại phụ thuộc vào khách hàng.

Nếu một khách hàng nào đó rút một khoản ngoại tệ lớn khỏi ngân hàng, thì điều này sẽ ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản về ngoại tệ của ngân hàng thương mại do đã hoán đổi ngoại tệ để lấy tiền đồng với ngân hàng nhà nước.

Theo một số chuyên gia ngân hàng, ngân hàng nhà nước Việt Nam sẽ có thể phải tính đến việc bơm tiền vào thị trường tài chính để giải quyết tình trạng căng thẳng vì khát tiền đồng tại các ngân hàng thương mại.  Điều này sẽ làm nảy sinh vấn đề lạm phát tăng. Tuy thế, ông Nghĩa vẫn nhận định lạc quan:

Tháng tư năm ngoái có những lúc gặp khủng hoảng về thanh khoản lãi suất của thị trường interbank có những lúc lên tới 25 hay 30%. Năm nay dường như thanh khoản của ngân hàng thương mại gần như chưa có vấn đề gì.  Hy vọng từ nay trở đi hệ thống tài chính sẽ ổn định hơn năm ngoái.

Ô.Lê Xuân Nghĩa

Lê Xuân Nghĩa : Lạm phát mới là vấn đề phức tạp, dựa vào tất cả các chính sách của chính phủ. Từ nay đến cuối năm phải xem có nên tiếp tục tăng cung ứng  không. Nhưng mà với mức tăng cung ứng hiện nay thì tôi dự kiến là vào khoảng 25 đến 27% là mức bình thường, tức không gây lạm phát lớn lắm, chỉ có thể tạo ra lạm phát ở mức 6 hay 7%  . Đối với Việt nam trong giai đoạn này là OK. Tôi nghĩ hệ thống tài chính Việt Nam nhìn chung các ngân hàng thương mại tương đối ổn định.

 Thanh khoản cũng tốt hơn năm ngoái vì nhìn vào lãi suất liên ngân hàng thấp, ở mức 7% tức bằng lãi suất cấp vốn. Tháng tư năm ngoái có những lúc gặp khủng hoảng về thanh khoản lãi suất của thị trường interbank có những lúc lên tới 25 hay 30%.

Năm nay dường như thanh khoản của ngân hàng thương mại gần như chưa có vấn đề gì.  Hy vọng từ nay trở đi hệ thống tài chính sẽ ổn định hơn năm ngoái.

Để thu hút tiền đồng, các ngân hàng vẫn đang tiếp tục vào cuộc đua tăng lãi suất. Mức chênh lệch giữa mức đi vay và cho vay đã xích lại khá gần nhau. Theo các chuyên gia, con số chênh lệch 1% là tương đối nguy hiểm đối với các ngân hàng thương mại.

Trong khi lãi suất cơ bản không thay đổi, rõ ràng là bài toán rủi ro thanh khoản tại các ngân  hàng thương  mại, và duy trì lạm pháp ở mức một con số đang trở nên khó khăn hơn.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.

Họ và tên (tuỳ chọn)

Nơi ở (tuỳ chọn)

Ý kiến