Điện hạt nhân: Nhu cầu và các quan ngại

Các đại biểu Quốc hội hiện đang thảo luận về dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam, dự kiến được xây dựng ở tỉnh Ninh Thuận.
Việt Hà, phóng viên RFA
2009-11-10
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
  • In trang này
  • Chia sẻ
  • Ý kiến của Bạn
  • Email
Việt Nam đang cân nhắc cùng lúc nhiều dự án phát triển năng lượng để đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng.
Việt Nam đang cân nhắc cùng lúc nhiều dự án phát triển năng lượng để đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng.
AFP PHOTO/Hoang Dinh Nam

Theo báo cáo đu tư d án đin ht nhân Ninh thun trình ra quc hi xem xét ln này thì t năm 2020 đến 2022 Vit Nam s có 4 lò phn ng vi công sut 4,000 MW. Cũng theo báo cáo đu tư này thì đến năm 2025 Vit nam s có thêm 4 lò na, nâng tng công sut lên 8,000 MW.

Liu Vit Nam đã thc s cn nhà máy đin hay chưa? Vit Nam có cân nhc đến các vn đ v s c có th xy ra vi lò phn ng đến mc đ nào? Mc thi gian mà Vit Nam đt ra như vy có kh thi hay không?

Vit Hà có bài phng vn Giáo Sư Phm Duy Hin, nguyên vin phó vin Năng lượng nguyên t quc gia, vin trưởng vin Nghiên cu ht nhân Đà lt và hin là Ch tch hi đng khoa hc cc Kim soát và an toàn bc x, ht nhân.

Nhu cầu

Trước hết, tr li câu hi Vit Nam đã thc s cn đin ht nhân hay chưa, ông cho biết như sau:

GS Phm Duy Hin:  Theo tôi thì Vit Nam bây gi đang phát trin kinh tế mnh và dĩ nhiên là có nhu cu phát trin đin năng rt mnh. Tuy nhiên s dng đin Vit Nam là tương đi lãng phí nhiu so vi các nước trên thế gii và các nước trong vùng.

Có l là đin ht nhân là cn thiết sau 2020, thì tôi thy cái mc tiêu đó đt ra thì cũng là hp lý. Vn đ nó kh thi đến mc nào thì là câu chuyn khác.

GS Phạm Duy Hiển

Gia tăng v đin năng hàng năm cũng vào loi cao nht trong vùng, xong ri cái hiu qu mà s dng đin cũng vào loi thp nht trong vùng.  Cho nên trước hết là phi gii bài toán y. Mà lãng phí không phi là do tp đoàn qun lý đin. Lãn phí là do nn kinh tế có vn đ.

Quan đim ca tôi là như vy. Tuy nhiên gii quyết cái này thì không th nhanh được, phi có thi gian. Vì vy cho nên chc chn là năm 2020 và sau đy Vit Nam vn cn phi gii quyết vn đ đin năng bng cách xem xét ng dng ht nhân, vì than Vit nam cũng không có nhiu mà cái này nó gây hiu ng nhà kính và ô nhim môi trường.

Còn thu đin, bây gi chc là cũng gn hết. Mà nht là thi gian gn đây ta thy là thu đin nó cũng gây ra lũ lt, chết chóc, ngp lt, vân vân, các năng lượng tái to khác đáng lý phi phát trin mnh lên nhưng mà nói chung là còn đt nên các cơ quan đu tư Vit nam cũng chưa tht là mn mà lm.

Cho nên có l là đin ht nhân là cn thiết sau 2020, thì tôi thy cái mc tiêu đó đt ra thì cũng là hp lý. Vn đ nó kh thi đến mc nào thì là câu chuyn khác.

Vit Hà: Thưa giáo sư, ông nói vn đ kh thi là mt câu chuyn khác, vy xin ông gii thích c th điu này?

GS Phm Duy Hin: Mc đ kh thi là đt mc 2020 thì không cao lm, là bi vì Vit Nam chưa hi đ nhiu điu kin đ có th làm cp tp t nay đến năm 2020, thì nó có đin ht nhân. Nht là đây là nhà máy đu tiên, Vit Nam li chưa có kinh nghip, cơ s h tng chưa đy đ, cho nên là phi quyết tâm lm thì mi có th làm được và làm như thế thì phi rt thn trng.

Do đó cho nên tôi c nghĩ là c đt mc như thế nhưng đng đt ra cái chuyn là quyết lit là năm 2020 phi có đin ht nhân ri thì làm bng mi giá.

Do đó cho nên phi có đ thi gian đ có th nói rng là c h thng vn hành tt. Mà nht là đi ngũ nhân lc, đi ngũ chuyên gia không có đy đ, và mun làm ch được công ngh đến mc nào đy, tc là không quá ph thuc vào người nước ngoài, thì dĩ nhiên tt c nhng cái đó đòi hi thi gian.

Và bây gi mà quc hi thông qua thì có th làm thí đim. Có l là phi có mt cách làm thế nào đy đ bo đm cái đin ht nhân không gây ra nhng chuyn lo ngi cho dân chúng, và cũng không đ li nhng hu qu không mong mun.

Bây gi mà quc hi thông qua thì có th làm thí đim. Có l là phi có mt cách làm thế nào đy đ bo đm cái đin ht nhân không gây ra nhng chuyn lo ngi cho dân chúng, và cũng không đ li nhng hu qu không mong mun.

GS Phạm Duy Hiển

Thc tế cho thy mt nước phát trin như Phn Lan, xây có mt lò thôi, rt tiên tiến, mà nó tr tiến đ 3 năm, như thế là nhiu lm. Do đó mt lúc mà mình xây nhiu lò ti Vit nam là không kh thi.

Tôi cho rng mun kh thi thì nên bt đu t mt lò, ri sau đó lò tiếp theo nhưng mà trong mt giai đon dài, làm thế nào đ t lò th nht sang lò th hai thì Vit Nam trưởng thành lên rt nhiu mt, th nht là nhân lc trình đ cao có nhiu hơn, ri thì Vit Nam tham gia vào quá trình đó nhiu hơn, ri hc tp làm thế nào đ có cơ s h tng pháp lý, quy phm đy đ hơn, và nhng cái đó cn thi gian đ th thách.

Vì thế cho nên nó không kh thi ch mc thi đim là 2020 là hơi sm. Không kh thi th hai là không th xây cp tp mt thi gian ngn nhiu lò như vy được.

Những quan ngại

Vit Hà: Thưa giáo sư, vn đ quan ngi ln nht khi xây dng nhà máy đin ht nhân Vit Nam là gì, có phi do vn đ v môi trường không?

GS Phm Duy Hin: Cũng không hn như vy, nếu nhà máy đin ht nhân vn hành bi nhng người có trình đ hiu biết cao thì nó không thoát ra môi trường nhiu nhng cht phóng x đc hi như mi người thường nghĩ đâu. Nhưng mà tr trường hp xy ra s c.

Nhưng trường hp xy ra s c thì loi lò thế h th 3 tr lên thì người ta cũng hn chế nhiu kh năng thoát ra môi trường bên ngoài. Nhưng có rt nhiu s c khác thoát ra phm vi hp thì cũng có không loi tr kh năng y. Gi s lò b tai nn phóng x chng hn dn đến hàng chc người b chiếu x ri vào bnh viên, vân vân, thì ch có vy thôi thì cũng gây hu qu nng n v mt tâm lý.

Cho nên nói chung, nói v môi trường không thôi thì cũng không đúng mà là tt c nhng s c đin ht nhân là cái mi người đu biết là phi c tránh đ nó không xy ra, cái đó là cái vn đ quan trng. Và cái này đòi hi người hiu biết. Đi ngũ rt hiu biết thì mi qun lý được nó tt. Đi ngũ va có hiu biết, va đo đc ngh nghip, ch yếu là k lut ngh nghip nghiêm minh.

Mà cái k lut y Vit Nam thì thường là khó có th bo đm được. Và h thng qun lý mà h thng đó da trên mt cơ s h tng pháp lý, các pháp quy và các tiêu chun và các cái đó đu phi được tôn trng.

Vit Hà: Thưa ông, chính ph Vit Nam có hi ý kiến các nhà khoa hc, các chuyên gia như ông v vn đ này hay không trước khi h đưa d án trình quc hi? chng hn như t chc hi tho chng hn?

GS Phm Duy Hin:  Hi tho thì nhiu nhưng người nước ngoài đến ri h tuyên truyn chuyn ca h, còn vic đưa ra quyết đnh thế nào, đưa ra chính ph, đưa ra quc hi, trong bn mi chưa có th hin ý kiến, không có nhiu mà ch có mt s nhà khoa hc nói v nhng cái ý như tôi va nói thì chưa th hin được.

Trong cái báo cáo gi lên quc hi thì h vn xin làm trước 4 lò t năm 2020 đến 2022, đy là xin quc hi. Còn trong báo cáo đu tư thì h nói là t 2023 đến 2025 thì h làm tiếp 4 lò na như vy là  nhng ý kiến mình phn nh my ln nói là phi làm thn trng thì không được đưa vào đó, nhưng mà my ngày hôm nay có mt s ý kiến đưa ra thì thy có mt s đi biu người ta cũng nhc nhiu đến vic thn trng theo chiu hướng chúng tôi vn nói vì vy ta phi ch xem quc hi biu quyết thế nào v chuyn này.

Nhng nhà khoa hc như chúng tôi là đã lâu năm trong ngh này, mc dù chúng tôi biết đôi khi nói thì cũng không thích, nhưng mà vì s nghip chung thì chúng tôi vn phi nói còn nghe đến mc nào thì ta phi xem.

GS Phạm Duy Hiển

Vai trò phản biện?

Vit Hà: Thưa giáo sư, d án Bô xít trước đây Tây nguyên cũng có nhiu góp ý ca các nhà khoa hc vi chính ph nhưng cui cùng chính ph vn cho tiến hành d án này và nói rng đó là ch trương ln ca Đáng và chính ph. Vy ông có lo ngi rng d án đin ht nhân cũng s b đi x tương t như vy không?

GS Phm Duy Hin: Nhng nhà khoa hc như chúng tôi là đã lâu năm trong ngh này, mc dù chúng tôi biết đôi khi nói thì cũng không thích, nhưng mà vì s nghip chung thì chúng tôi vn phi nói còn nghe đến mc nào thì ta phi xem.

Tôi không dám khng đnh nhà nước có nghe hay không nghe, nhưng mà dĩ nhiên bên nhà đu tư là b công thương thì h phi có nhng cái ý đ tính toán ca h còn cui cùng quc hi quyết thế nào thì đy là trng trách ca quc hi.

Bây gi tôi chưa dám khng đnh thế nào. Ch biết là mình có hiu biết và kinh nghim trong chuyn này thì hôm nay cũng mun góp tiếng nói như vy, còn nếu không được thì cũng chu thôi ch làm sao được. Tôi tin, mi bt đu thôi mà nên tôi tin là dn dn nhiu người s nghe ra.

Vit Hà: Xin cm ơn giáo sư đã dành cho đài chúng tôi bui phng vn này.

Ý kiến (1)
  • In trang này
  • Chia sẻ
  • Email

Độc giả không muốn nêu tên

dự án Bô xít, bởi vì,làm cho TQ vui lòng. còn hạt nhân thì chúng ta nghĩ rằng nên thực hiện thì tốt hơn

10/11/2009 11:53

Xem toàn trang