Cù Lao Chàm, Hội An, Mũi Cà Mau
Đối với nhiều người Việt Nam thì Cù Lao Chàm và Mũi Cà Mau là những địa danh quen thuộc; và nay với danh hiệu được trao hẳn Cù Lao Chàm và Mũi Cà Mau lại sẽ thu hút thêm nhiều người đến để chiêm ngưỡng vẻ đẹp thiên nhiên cũng như thưởng thức cảnh trí đất trời hoang sơ nơi đó.
Đối với nhiều người Việt Nam thì Cù Lao Chàm và Mũi Cà Mau là những địa danh quen thuộc; và nay với danh hiệu được trao hẳn Cù Lao Chàm và Mũi Cà Mau lại sẽ thu hút thêm nhiều người đến để chiêm ngưỡng vẻ đẹp thiên nhiên cũng như thưởng thức cảnh trí đất trời hoang sơ nơi đó. <br/>
Trong chuyên mục Khoa Học Môi trường kỳ này, mời quí thính giả cùng nghe ý kiến của một nhà khoa học hải dương học và một chuyên viên qủan lý Cù Lao Chàm- Hội an về những đặc trưng của hai khu vừa nói cũng như công tác bảo tồn, giữ gìn khu dự trữ sinh quyển mà thiên nhiên ưu đãi cho Việt Nam.
Tiến sĩ Nguyễn Hữu Đại, Trưởng phòng Thực vật biển, thuộc Viện Hải dương học tại Nha Trang là Người thứ nhất mà chúng tôi hỏi ý kiến về thông tin hai khu Cù Lao Chàm- Hội An và Mũi Cà Mau của Việt nam được UNESCO đưa vào danh sách các khu dự trữ sinh quyển thế giới. Ông đưa ra những thông tin liên quan:
Chúng tôi làm luận chứng cho Cù Lao Chàm – Hội An, hai nơi có mối quan hệ, và việc công nhận giúp bảo tồn khu sinh quyển. Hệ sinh thái ở đây còn nguyên sơ. Đa dạng sinh học, và những nguồn được giữ để tỏa ra những nơi khác.
Mũi Cà Mau có ý nghĩa là vùng rừng ngập mặn, đất ngập nước với những hệ sinh thái đặc thù, đặc hữu như những loài chim kích thước lớn rồi những lại linh trưởng, còn dưới nước thì hệ sinh thái của Đất mũi Cà Mau là phong phú nhất thế giới vì nó kết hợi giữa Ấn Độ Dương và Nam Trung Hoa….
Tiến sĩ Nguyễn Hữu Đại
Mũi Cà Mau có ý nghĩa là vùng rừng ngập mặn, đất ngập nước với những hệ sinh thái đặc thù, đặc hữu như những loài chim kích thước lớn rồi những lại linh trưởng, còn dưới nước thì hệ sinh thái của Đất mũi Cà Mau là phong phú nhất thế giới vì nó kết hợi giữa Ấn Độ Dương và Nam Trung Hoa….
Bảo tồn kiểm tra đa dạng sinh thái của khu vực
Ông Chu Mạnh Trinh, chuyên viên Khu Bảo Tồn Biển Cù Lao Chàm cũng cho biết những công tác mà địa phương thực hiện lâu nay trong việc bảo tồn hệ sinh thái của vùng:
Bước đầu thì cũng mất công nhưng phải làm cuộc tổng vệ sinh.
Hiện chúng tôi tiến hành lớp cho bà con phân loại rác. Hữu cơ thì sử dụng làm phân compost để bón cây . Chính quyền cũng vận động người dân không sử dụng túi ny lon. Chúng tôi chuyển rác từ đảo vào đất liền, và không làm bãi rác trên đảo.
Phải gắn kết lợi ích của người dân bảo vệ khu vực với quyền lợi họ được hưởng. Họ được khai tác nhưng phải có sự hướng dẫn và kiểm tra. Hướng dẫn của giới khoa học và kiểm tra của cơ quan chức năng qủan lý để làm sao khai thác khôn ngoan và bền vững.
Tiến sĩ Nguyễn Hữu Đại
Những địa phương nơi có hai khu dự trữ sinh quyển thế giới vừa được công nhận cũng như những nơi khác đều kết hợp khai thác du lịch sinh thái tại khu mà thiên nhiên ưu đãi cho địa phương. Vậy biện pháp để vừa đạt hiệu quả khai thác du lịch vừa bảo tồn được đa dạng sinh thái của khu vực không làm suy thoái thì cần làm gì?
Tiến sĩ Nguyễn Hữu Đại đưa ra một số công việc cần làm cũng như nhận định về thực tiễn trong lĩnh vực này hiện nay tại Việt Nam.
Ý thức của dân ở khu vực thì tốt trong những năm gần đây.Kinh nghiệm thế giới cũng rõ làm làm so lợi tức từ khu vực hệ sinh thái phải được đóng góp lại cho việc tôn tạo, bảo vệ.
Thế rồi phải gắn kết lợi ích của người dân bảo vệ khu vực với quyền lợi họ được hưởng. Họ được khai tác nhưng phải có sự hướng dẫn và kiểm tra. Hướng dẫn của giới khoa học và kiểm tra của cơ quan chức năng qủan lý để làm sao khai thác khôn ngoan và bền vững.
Hiện nay trên diện tích rộng lớn như vậy thì mô hình cộng đồng quản lý rất quan trọng , cần đặt ra. Hiện nay tình trạng rừng cũng vậy, chỉ có mấy chục người kiểm lâm mà phải đối phó với hằng chục ngàn người dân sống quanh đó.
Hiện nay trên diện tích rộng lớn như vậy thì mô hình cộng đồng quản lý rất quan trọng , cần đặt ra. Hiện nay tình trạng rừng cũng vậy, chỉ có mấy chục người kiểm lâm mà phải đối phó với hằng chục ngàn người dân sống quanh đó.
Tiến sĩ Nguyễn Hữu Đại
Trên những vùng đảo còn dân sinh sống nếu không có giáo dục, đường hướng quản lý hợp lý thì không thể bảo tồn được.
Những qui định của VN về bảo vệ hệ sinh thái ven biển thì còn yếu, thê rồi các nhà quản lý còn chưa nghe các nhà khoa học.. Có những qui định chưa cho phép làm, cần phải chờ thời gian…
Xin được nhắc lại, Cù Lao Chàm là một quần đảo với 8 đảo phân bố theo hình cánh cung trên diện tích mặt biển chừng 15 kilômét vuông. Còn Mũi Cà Mau có diện tích hơn 371 ngàn héc ta, với các hệ sinh thái đặc trưng như rừng ngập mặn, hệ sinh thái đất ngập nước than bùn, hệ sinh thái biển…
Với thêm hai khu dự trữ sinh quyển thế giới mới được công nhận, thì Việt Nam đến nay có tổng cộng 8 khu dự trự sinh quyển thế giới. Đó là rừng ngập mặn Cần Giờ, Vườn quốc gia Cát Tiên, Đồng bằng Sông Hồng, Quần đảo Cát Bà, Khu dự trữ sinh quyển Kiên Giang, khu dự trự sinh quyển Tây Nghệ An, Cù Lao Chàm- Hội An, và Mũi Cà Mau.
Mục Khoa học- Môi trường kỳ này tạm dừng tại đây, hẹn gặp lại các bạn trong chương trình kỳ tới cũng vào giờ này trên làn sóng phát thanh của Đài Á Châu Tự Do.