Chính phủ Việt Nam vừa cho hay một chiến dịch quy mô dài 2 tháng sẽ được phát động năm nay để chống tội phạm buôn phụ nữ và trẻ em qua ngả biên giới.
Theo loan báo của Bộ Công an Việt Nam, chiến dịch sẽ diễn ra từ trung tuần tháng Bảy đến trung tuần tháng Chín, nhắm vào các tuyến và địa bàn thường xuyên xảy ra họat động buôn người. Giới hữu trách Việt Nam sẽ phối hợp với giới tương nhiệm của Trung Quốc và Campuchia trong chiến dịch.
Tổng cục Cảnh sát của Bộ Công an, Bộ đội Biên phòng và các cơ quan hữu trách khác của Việt Nam sẽ cùng hai nước láng giềng thực hiện kế họach giải cứu, tiếp nhận, cũng như và giúp các nạn nhân trở về nguyên quán.
Đây là chiến dịch quy mô của VN trong công tác chống tệ nạn này. Trước đó vào hồi tháng Tư năm 2008 Bộ Công an từng loan báo sẽ mở rộng kế hoạch đấu tranh chống tội phạm buôn người.
Nạn buôn người
Tình trạng buôn người ở Việt Nam, chính yếu là buôn bán phụ nữ và trẻ em gái, không ngừng tăng trong các năm gần đây.
Theo báo cáo của Việt Nam hồi năm 2007 tại hội nghị triển khai chương trình hành động phòng chống tội phạm buôn bán phụ nữ trẻ em giai đoạn 2007 - 2010, số nạn nhân tăng mạnh trong vài năm trở lại đây.
Cụ thể, số ngừơi bị bán trong hai năm 2006-2007 là hơn 1,500 ngàn, tăng hơn 70% so với năm 2005. Báo cáo mới nhất của Việt Nam, công bố hôm 14 tháng Bảy này, nói khỏang 1,600 vụ đã xảy ra kể từ năm 2005 và chỉ riêng trong 6 tháng đầu năm nay đã có 191 vụ với 417 nạn nhân.
Lâu nay các định chế như Tổ chức Lao động Quốc tế ILO và các tổ chức ngòai chính phủ như, USAID cho biết mỗi năm có đến cả chục ngàn người dân Việt, hầu hết là phụ nữ và các bé gái, trở thành nạn nhân mới.
Cơ quan Bài trừ Ma túy và Tội phạm LHQ (UNODC), qua báo cáo công bố hồi tháng Hai năm nay, cũng xác nhận nạn buôn người ở VN vẫn tiếp diễn dù VN, cũng như các nước khác đã bắt đầu tuân hành các thỏa ước quốc tế về lãnh vực này.
Nói về nguyên nhân, tệ nạn buôn người được xem là bắt nguồn từ sự do nghèo đói. Trong khi hầu hết các nạn nhân trẻ em thừơng bị chính người thân bán, nhiều phụ nữ trẻ mong thóat khỏi cảnh khốn cùng đã rơi vào cạm bẫy của bọn buôn ngừơi, như nhận xét của Trung tâm Nghiên cứu Khoa học về Giới, Gia đình, Phụ nữ và Vị Thành Niên ở Việt Nam:
"Nguyên nhân là đói nghèo, thi ếu vi ệc làm. Tình tr ạng đói nghèo và thi ếu vi ệc làm ở nông thôn làm nhi ều ng ừơi b ỏ ra thành th ị và đi n ước ngoài ki ếm s ống, kỳ v ọng vào nh ững n ơi làm ăn xa mà h ọ nghĩ là d ễ ki ếm đ ược cái kho ản ti ền kha khá, vì th ế mà d ễ b ị l ừa.
Truy ền thông đ ại chúng c ủa Vi ệt Nam, b ề r ộng thì r ất nhi ều, nh ưng đi vào b ề sâu, thí d ụ nh ư đi đ ến các c ộng đ ồng nh ỏ bé c ụ th ể ở các làng quê đ ể cho ng ười ta bi ết đ ược nh ững th ủ đo ạn c ủa b ọn buôn ng ười và nh ững đi ều c ảnh giác c ần bi ết khi ph ụ n ữ ph ải đi làm ăn xa thì r ất ít. Cho nên truy ền thông r ất nhi ều, nh ưng h ọ v ẫn c ứ là n ạn nhân c ủa tình tr ạng buôn ng ười".
Nỗ lực bài trừ
Cơ quan Bài trừ Ma túy và Tội phạm LHQ cho hay can phạm của các vụ buôn người ở VN hầu hết là chính người trong nước, còn những kẻ chủ mưu thì đa số là phụ nữ. Số đường dây bị phát giác cũng như số can phạm bị đưa ra tòa ở Việt Nam đến nay còn rất thấp và không mấy thay đổi kể từ năm 2006 tuy số nạn nhân đã tăng rất cao.
Vào năm 2005 Việt Nam bắt chưa đến 300 can phạm, và tỷ lệ bị truy tố chỉ trên 60%. Hai năm sau đó tỷ lệ truy tố thậm chí giảm đi, đạt không đến 50%.
Kể từ khi nạn buôn người tăng mạnh khiến hàng ngàn phụ nữ, trẻ em bị trở thành nô lệ tình dục hay nô lệ lao động, thế giới đã ra sức giúp Việt Nam bài trừ tệ nạn.
Vào năm 2004 LHQ hỗ trợ Việt Nam qua một dự án nhằm giải quyết tình trạng trẻ em vùng ĐBSCL bị bán sang Campuchia.
Năm 2007 Bộ Ngọai Giao Mỹ tài trợ 300 ngàn đô la cho Quỹ Châu Á ở Việt Nam để chi phí cho kế hoạch phòng chống nạn buôn người.
Các cuộc điều tra cho thấy đa số nạn nhân bị buôn từ Việt Nam được chuyển sang các nước Đông Nam Á qua ngả biên giới, đặc biệt là Thái Lan, Trung Hoa, và Campuchia, nhằm phục vụ cho kỹ nghệ tình dục hoặc nô lệ lao động.
Trong chiến dịch chống tội phạm buôn bán phụ nữ và trẻ em của Việt Nam năm nay 2 tuyến trọng điểm được kể là biên giới Việt-Trung và biên giới Việt-Campuchia.
Từ vài năm trở lại đây Việt Nam khởi sự các hợp tác song phương với Đài Loan và Campuchia trong việc tăng cường các biện pháp bảo vệ và giúp đỡ nạn nhân. Đường hướng phòng chống tệ nạn này ở Việt Nam được Quỹ Châu Á cho biết:
"Giai đo ạn này s ẽ áp d ụng nh ững ph ương pháp truy ền thông sáng t ạo và có hi ệu qu ả h ơn, ví d ụ nh ư h ỗ tr ợ các đ ịa ph ương v ề vi ệc truy ền thông phòng ch ống buôn bán ph ụ n ữ và tr ẻ em, và có th ể đ ưa vào nhà tr ường n ữa, đ ể cho c ộng đ ồng hi ểu bi ết h ơn.
Th ứ nh ất là phòng ch ống buôn bán ph ụ n ữ tr ẻ em, b ằng vi ệc thành l ập m ột s ố nhóm ở đ ịa ph ương, c ụ th ể là ở các xã. Th ứ hai là ph ối h ợp v ới Campuchia đ ể t ổ ch ức nh ững bu ổi h ội th ảo, nh ững bu ổi chia s ẻ thông tin. Th ứ ba là kh ảo sát, xây d ựng và l ập danh sách ở c ấp xã".
Trong phúc trình 2008 của Hoa Kỳ, quốc gia quan tâm đặc biệt về tệ nạn buôn người trên thế giới, Việt Nam vẫn bị liệt vào danh sách các nước cần cố gắng hơn trong việc xóa bỏ tệ nạn. Trước đó Washington cũng khuyến cáo Hà Nội nỗ lực hơn về việc truy tố và xử phạt, dù can phạm là người ngoại quốc hay viên chức trong nước.
LHQ lâu nay có quan điểm là cơ quan luật pháp của các nước cần liên lạc, trao đổi thông tin với nhau, đồng thời chấm dứt việc miễn tố những tổ chức, cá nhân buôn người, một khi đã phát hiện các đường dây tội ác.