Trước hết, ông Dương Trung Quốc cho biết :

Ông Dương Trung Quốc: Cái phần chất vấn nó có hai phần: phần Bộ Trưởng thì đi vào những vấn đề hết sức cụ thể, và đương nhiên sau đó có phần của ông Thủ Tướng thì ông ấy đề cấp tới những vấn đề hết sức là chung.

Thực ra những vấn đề chung thì đã được thể hiện trong cái báo cáo đầu kỳ họp rồi, nhưng mà có thể nói là cái báo cáo ngày hôm qua thì ông cũng đi sâu hơn, và nhất là hướng vào một số ý kiến mà các đại biểu chất vấn đã gửi tới trước cho ông ấy.

Thì có lẽ, thứ nhất thì cũng xoay quanh 8 giải pháp để giải quyết vấn đề lạm phát được coi như là vấn đề nổi cộm hàng đầu vẫn là nguyên nhân dẫn đến nhiều vấn đề liên quan, thí dụ như vấn đề giá cả, vấn đề đời sống, v.v… và đồng thời cũng giải đáp một số các thắc mắc của đại biểu cũng như của cử tri về một số hiện tượng mà được đặt ra để phân tích, thí dụ như vấn đề các tập đoàn nhà nước đầu tư rất lớn thì liệu có sử dụng tài sản của nhà nước, tức là công quỹ, đầu tư vào những lãnh vực không đúng với ngành nghề của mình.

Người ta cho rằng như thế phải chăng là việc lạm dụng? Thì các vị Bộ Trưởng có liên quan và Thủ Tướng cũng cố giải trình rằng là điều đó nếu phân tích trên cái tỷ trọng và tổng số vốn thì không hẳn là như vậy.

Đương nhiên nó cũng là thời kỳ chuyển đổi cho nên trong cái giải thích cũng có những vấn đề chưa thật rõ ràng, thí dụ có Bộ Trưởng thì nói rằng cái việc các tập đoàn tham gia kinh doanh những lãnh vực khác nhau, đa ngành nghề, là một tất yếu, nhưng cũng có vị cho rằng làm như thế là nó dẫn đến những rủi ro có thể xảy ra và đặc biệt đối với những ngành gắn liền với đời sống người dân như điện lực chẳng hạn, v.v… thì rõ ràng là cái việc không đầu tư đúng mà trong khi đó thì cái nhiệm vụ chính chưa thực hiện được cũng gây bức xúc cho dân.

Những mà những vấn đề đó cũng đựoc giải trình bằng những con số, tuy những con số thì chưa đựoc ai kiểm chứng nhưng mà nó cũng làm dịu đi một phần nào cái bức xúc ấy, thí dụ như những chỉ số về phát triển, v.v…

Nhưng mà tôi thì tôi nghĩ rằng vấn đề quan trọng nhất, tức là cá nhân tôi đấy, thì tôi đặt vấn đề câu hỏi cho Thủ Tướng là hội nhập thì có nghĩa là chịu tác động rất nhiều của bên ngoài và cũng đây là lần đầu tiên Việt Nam hội nhập có nhận chịu tất cả các thách đố mà có những vấn đề rất là mới mẻ.

Và cá nhân tôi cho rằng đây là khúc dạo đầu của những khó khăn mà chính phủ sẽ phải trải qua, chứ nó không chỉ là những khó khăn tạm thời. Thì tôi nghĩ ông Thủ Tướng cũng cố gắng giải thích được tất cả những cái làm yên lòng người dân. Thế nhưng mà cũng rất tiếc là bởi vì thời gian không cho phép để có cái chất vấn trực tiếp như theo cái chương trình mà mọi người lắng nghe cái ý kiến giải trình chung của ông Thủ Tướng thôi.

Cho nên đây cũng là một cái băn khoăn của những người tham dự kỳ họp này, thì ông Thủ Tướng cũng nói rằng tất cả những ý kiến mà các đại biểu chất vấn, đưa ra và chưa được chất vấn trực tiếp ấy, thì sẽ đuợc giải trình bằng văn bản. Thì chúng tôi cũng hy vọng là sẽ nhận đựoc những ý kíên đó trong thời gian tới.

Cuộc chất vấn chỉ dừng lại ở một phía, tức là ông Thủ Tướng trình bày trên cơ sở những chất vấn bằng văn bản gửi đến trước, cho nên cuộc đối thoại trên thực tế không diễn ra. Cho nên tôi rất khó trả lời những điều mà ông vừa đặt ra.

Đại biểu Dương Trung Quốc

Giải pháp cho kinh tế VN?

Gia Minh: Thưa Ông, đó chỉ là những ý kiến thôi, còn những giải pháp, những biện pháp cấp bách hiện thời thì với tư cách là đại biểu Quốc Hội thì phía các đại biểu Quốc Hội đã có những yêu cầu như thế nào, thưa Ông?

Ông Dương Trung Quốc: Chính vì cuộc chất vấn chỉ dừng lại ở một phía, tức là ông Thủ Tướng trình bày trên cơ sở những chất vấn bằng văn bản gửi đến trước, cho nên cuộc đối thoại trên thực tế không diễn ra. Cho nên tôi rất khó trả lời những điều mà ông vừa đặt ra.

Gia Minh: Như Ông cũng có trình bày thì những khó khăn này chỉ mới là một khúc dạo đầu thôi, nhưng hồi năm 2001 cũng có một số các chuyên gia kinh tế ở trong cũng như ngoài nước họ cũng có viết một cuốn sách, họ cũng đã có những cảnh báo về những thử thách trong thời hội nhập đó, thưa Ông, thì những điều đó cũng đã được nói mấy năm nay rồi. Nhưng mà, thưa Ông, vì sao những điều đó vẫn chưa được nghe ngóng để mà áp dụng để tránh những khó khăn hiện thời?

Ông Dương Trung Quốc : Vâng. Tôi thì tôi rất là đánh giá cao những cái ý kiến tư vấn của những nhà chuyên gia nước ngoài và kể cả anh em trong nước  nữa, nhưng mà nếu mà nhìn vào cái quá trình thời gian vừa qua thì tôi nghĩ không phải lúc nào nó cũng là khó khăn cả.

Chính các nhà kinh tế thế giới cũng đánh giá những cái khởi sắc rất lớn của Việt Nam và thực ra những khó khăn đó chỉ ập đến vào giữa năm nay thôi, thì tôi nghĩ rằng đây chỉ là bước đầu tiên mà Việt Nam khi hội nhập thì anh phải nhìn thấy rằng là phải thay đổi cách làm việc của mình, phải thay đổi tư duy của mình.

Nhưng cũng rõ ràng đấy là mong  muốn, nhưng cái gì nó cũng phải có từng bước thôi. Mà tôi nghĩ rằng là những cái khó khăn này đã được ông Thủ Tướng sẵn sàng nói và nói lên. Chứ còn những giải pháp đó thì có thể giàn đi, kiểm chứng được.

Gia Minh: Tám nhóm giải pháp mà đưa ra đó, thưa Ông, thì qua kỳ họp vừa rồi thì mọi người có đánh giá là mức độ hữu hiệu nó được đến đâu không, thưa Ông?

Ông Dương Trung Quốc: Tôi nghĩ rằng là người ta có thể đánh giá, vì thời gian rất ngắn, có thể đánh giá được, nhưng cái tức thời - tôi lấy ví dụ như giá gạo nó lên đột biến một hai ngày thôi, thì chính phủ cũng có những giải pháp mà rõ ràng là giá gạo đi xuống.

Và trong cái cuộc họp này, những Bộ Trưởng có trách nhiệm và kể cả ông Thủ Tướng nói rằng là có thể đảm bảo được cái an toàn lương thực, mà cũng rút kinh nghiệm là vừa rồi cái tình trạng để cho giá gạo tăng đột biến ngoài cái chuẩn bị ấy, chính là một bài học lớn, trong việc nhà nước chưa quan tâm tới hệ thống phân phối hàng.

Cho nên sau việc này là như lời ông Bộ Trưởng Bộ Công Thương thì ông bảo là lập tức xây dựng hệ thống cung cấp lương thực cho người dân trực tiếp thì nó tránh được sự đầu cơ của một số thành phần kinh tế khác.

Cho nên đối với những vấn đề khác thì tôi nghĩ rằng là phải qua thực tế mới kiểm chứng được. Trong điều kiện hiện nay thì chúng ta cũng thấy rằng là cái lạm phát thì nó vẫn còn đang có những chỉ số đáng lo ngại, thế nhưng mà chính phủ cố gắng đưa ra một cái giải pháp tổng thể. Nhưng giải pháp tổng thể đó có hiệu quả hay không thì phải có thời gian.

Và chỉ có điều là ông Thủ Tướng có nói rất rõ là những bài học rất sâu sắc vừa rồi làm cho chính phủ càng phải cảnh giác và cũng đòi hỏi là phía người dân hết sức là ủng hộ chính phủ ở trong điều kiện hiện nay.

Nếu theo dõi kỳ họp này thì vấn đề tham nhũng ít được đề cập tới, mặc dù về nguyên tắc trong những phát biểu chung thì đều vẫn coi đó là một cái nguy cơ, và một cái nhiệm vụ hết sức là trực tiếp và có tác động mạnh mẽ vào trong đời sống phát triển.

Đại biểu Dương Trung Quốc

Tham nhũng ít được đề cập tới

Gia Minh: Cũng có ý kiến họ nói rằng là có một nguyên nhân sâu xa đối với tình hình hiện nay mà nó càng lúc càng khó khăn, đó là cái cách điều hành mà không kiểm soát được những tình trạng xấu mà lớn nhứt là tham nhũng đó, thưa Ông. Thì cái hoạt động để mà loại trừ tất cả những yếu tố tiêu cực mà nó gây ảnh hưởng đến nền kinh tế cũng như xã hội, thì hiện nay theo Ông đánh giá, thì cái quyết tâm là có nói rồi, nhưng mà cái thực tế làm thì được đến đâu và nó góp phần như thế nào, thưa Ông?

Ông Dương Trung Quốc: Có thể nói là nếu theo dõi kỳ họp này thì vấn đề tham nhũng ít được đề cập tới, mặc dù về nguyên tắc trong những phát biểu chung thì đều vẫn coi đó là một cái nguy cơ, và một cái nhiệm vụ hết sức là trực tiếp và có tác động mạnh mẽ vào trong đời sống phát triển.

Còn trong cái thảo luận thì có lẽ những cái thực tiễn của đời sống kinh tế nó thu hút nhiều cho nên ít người nói hơn.

Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng cuộc đấu tranh chống tham nhũng là một cuộc đấu tranh lâu dài, nó không thể có ngay cái hiệu quả. Ít nhất là người ta thể hiện được một quyết tâm, còn những giải pháp cụ thể thì phải nói thật là cá nhân tôi là cái người cũng hết sức quan tâm vấn đề này, thì nó phải có một hệ thống pháp lý thật là chặt chẽ và một quá trình, và hơn thế nữa là cần phải có một quá trình xây dựng để xây dựng cái giải pháp cụ thể.

Chứ còn đúng là hiện nay người dân cũng rất là nhiều cái băn khoăn, nhất là gần đây xảy ra nững cái việc mà xem xét lại những cái vụ án đã từng nổi cộm một thời gian, nhưng mà cuối cùng thì người dân cũng phải chấp nhận là tất cả phải dựa trên cơ sở pháp luật.

Và pháp luật thì cũng phải có một cơ quan đứng ra làm cái chức trách của mình. Thì tôi lấy thí dụ như chuyện ông Nguyễn Việt Tiến chẳng hạn hay chuyện các nhà báo chẳng hạn, thì cho đến bây giờ thì về phía Quốc Hội thì giám sát làm sao cho các cơ quan phải đưa ra đầy đủ những cái cơ sở pháp lý cho những cái hành sử của mình.

Cần có nhiều thay đổi

Gia Minh: Sau kỳ họp và nếu Ông đi gặp các cử tri mà Ông đại diện cho họ thì cái điều mà Ông truyền đạt lại cho họ sau kỳ họp Quốc Hội này, đó là điều gì, thưa Ông?

Ông Dương Trung Quốc: Tôi muốn nói thẳng một điều rằng là chúng ta đã sống trong một những bước chuyển đổi rất là quan trọng. Ở đây người dân cũng đòi hỏi nhà nước phải thay đổi. Và những thử thách vừa rồi thể hiện là rất rõ mà chính chính phủ đã phải thừa nhận rằng đây là những bài học rất sâu sắc, phải thay đổi.

Bạn nghĩ gì về hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại diễn đàn Quốc hội Việt Nam? Hãy gửi đến Ban Việt Ngữ ý kiến của Bạn. email: vietweb@rfa.org.

Nhưng ngược lại, tôi không nghĩ rằng người dân cũng phải thay đổi, là người dân cũng đòi hỏi chính phủ nhưng đồng thời người dân cũng phải làm quen dần với đời sống thực tiễn này đi.

Nếu chỉ có một phía người dân đòi hỏi mà chính phủ rất khó đáp ứng được, nếu mà chính phủ không đưa ra được những chính sách nó thích ứng.

Tôi lấy thí dụ như một vấn đề mà người ta cũng nói rất nhiều như là vấn đề giá cả chẳng hạn, trong khi giá dầu thế giới tăng một cách đột biến như thế mà có lẽ không chỉ tác động Việt Nam mà đến nhiều quốc gia khác, thì rõ ràng Việt Nam sẽ thấy được thấm thía việc xuất khẩu dầu thô mà nhập dầu công nghiệp, trong khi công nghiệp hoá dầu làm quá chậm trễ. Và ngược lại thì người dân phải hiểu rằng giá cả như thế thì người dân cũng phải chịu đựng thôi.

Vấn đề còn lại là chính phủ phải có những chính sách hỗ trợ cho những thành phần yếu thế trong xã hội và những đối tượng xã hội. Chứ còn cách giải quyết như hiện nay thì chính là mang lợi cho những người giàu chứ không phải mang lợi cho người nghèo. Vì giá xăng dầu mà cứ giữ như thế này thì người tiêu thụ nhiều là người giàu chứ còn người nghèo có được tiêu thụ đâu.

Cho nên vấn đề chính là phải có những cơ chế chính sách thích hợp chứ không phải chỉ có chịu đựng một phía là nhà nước gồng mình mà người dân thì không chia sẻ. Còn cái sự chia sẻ của người dân thì phải đi cùng với những chính sách thích hợp để có thể bảo đảm được sự công bằng xã hội.

Gia Minh: Cảm ơn ông Dương Trung Quốc.