Công việc chính của các chuyên gia này là gì, vì sao Việt Nam đang thiếu, làm thế nào đáp ứng nhu cầu đó, và nghề này nhằm mục đích gì? Đỗ Hiếu tường trình thêm chi tiết:
Phát triển công nghệ thông tin
Ngành công nghệ thông tin và vấn đề an ninh mạng ngày càng phát triển mạnh và cần thiết hơn, vì việc quản lý, kiểm soát, bảo mật thông tin trên mạng vô cùng quan trọng, trong khi đó tại Việt Nam nguồn nhân lực về chuyên gia an ninh mạng còn quá thiếu về cả số lượng lẫn trình độ chuyên môn kỹ thuật.
Muốn có một chương trình gọi là chính phủ điện tử, cần phải có nhiều các chuyên viên mà làm về an ninh mạng rất là có kinh nghiệm, nghĩa là họ được đào tạo một cách chính quy nhất. Và chính vì thế mà mình hiện đang thiếu.
Ông Lê Văn Tấn
Do nhu cầu ngày càng gia tăng tại các cơ quan chánh phủ từ trung ương đến địa phương, cũng như trong hệ thống ngân hàng, doanh thương trên toàn quốc, mà tổng số lên tới hàng trăm ngàn đơn vị, tổ chức, việc ứng dụng công nghệ thông tin cần có ngay trước mắt hàng chục ngàn chuyên gia an ninh mạng.
Ông Lê Văn Tấn, một chuyên gia điện toán thuộc ngành khoa học-kỹ thuật tại Hà Nội cho biết là sắp tới đây chánh phủ sẽ ứng dụng kỹ thuật điện toán trong mọi lãnh vực hành chánh, công quyền, nên cần phải tuyển dụng gấp số chuyên gia điện toán và an ninh mạng:
Ông Lê Văn Tấn: Bây giờ là mình muốn có một chương trình gọi là chính phủ điện tử, tức là mình muốn cái hệ thống chính phủ của mình trở thành toàn bộ trên hệ thống máy vi tính, chính vì thế cần có khối lượng các chuyên viên mà làm về an ninh mạng rất là có kinh nghiệm, nghĩa là họ được đào tạo một cách chính quy nhất. Và chính vì thế mà mình hiện đang thiếu.
Ông cho biết thêm về điều kiện đào tạo, tuyển dụng các chuyên viên an ninh mạng có đầy đủ khả năng ở Việt Nam, ra sao:
Ông Lê Văn Tấn: Theo như Việt Nam mình đào tạo thì sau khi học hết lớp 12 thì cần phải học 5 năm trình độ đại học thì sẽ trở thành một chuyên viên an ninh mạng được rồi. Đấy là theo trình độ đào tạo đại học tại Việt Nam thì là như thế. Sau khi ra trường thì được cấp một cái bằng gọi là bằng kỹ sư tin học, và khi mà anh ta được đào tạo chuyên ngành về Security (An ninh) thì anh ta sẽ được chấp nhận để làm một chuyên viên về an ninh mạng cho hệ thống mạng tại Việt Nam.
Nhu cầu cao
Để tìm hiểu về vai trò chính của một chuyên gia an ninh mạng, phóng viên đài chúng tôi được ông Trần Văn Phương, một chuyên gia điện toán phục vụ cho một cơ quan công quyền Hoa Kỳ và được ông giải thích thêm:
Ông Trần Văn Phương : An ninh mạng có nghĩa là họ làm, họ viết những cái sofware (nhu liệu) để họ có thể bắt những sofware khác mà nó gửi đến những cái sofware có thể làm hư hỏng cái computer (máy điện toán) của mình hoặc là ăn cắp những tài liệu personal (cá nhân) của mình như là số an sinh xã hội (social security number), tên hay là số nhà của mình chẳng hạn. An ninh của web (an ninh mạng) là họ có cái sofware để họ có thể chống lại nghĩa là làm như một bức tường có thể cản những cái sofware không tốt xâm nhập để ăn cắp những tài liệu trong computer của mình. Cái đó là cái chính mà họ làm.
Theo ông Phương thì ngay trên đất Mỹ cũng còn thiếu nhiều chuyên gia an ninh mạng để bảo vệ hệ thống điện toán toàn quốc, vì những kẻ đột nhập phá hoại, có thể là từ những nước lớn khác:
Ông Trần Văn Phương: Bên này cũng có rất nhiều nhưng mà tôi nghĩ là cũng không có đủ đâu tại vì số người chuyên môn để đi ăn cắp tài liệu với lại những tài liệu riêng thì nó không những chỉ là những người sofware họ làm bên Mỹ này, nhưng mà đa số nó là ở nước ngoài hoặc bất cứ ở đâu, đa số ở bên Trung Quốc là nhiều, với lại bên Nga cũng rất là nhiều.
Ông cũng cho biết việc đào tạo chuyên gia an ninh mạng ở Mỹ đang được đặt biệt chú trọng và sẽ có những đại học chuyên ngành, phụ trách giảng dạy thành phần nồng cốt này:
Ông Trần Văn Phương: Cái đó thì thứ nhứt phải là sofware engineer (kỹ sư nhu liệu điện toán) với lại programmer (thảo chương viên điện toán). Sau khi ra trường với bằng engineer (kỹ sư) thì mình có thể làm cho những company (công ty) mà làm về an ninh của mạng. Khi mình làm mình mới bắt đầu chuyên về trong đó. Tôi nghĩ không biết bây giờ ở trong đại học bây giờ nó có những ngành về cái đó không, nhưng mà nó sẽ có những lớp để mình có thể học về cái đó để mình prepare (chuẩn bị) về sau này.
Vừa rồi là phân tích của hai chuyên gia phục vụ ngành điện toán và an ninh mạng trong nước và ở hải ngoại về phương diện kỹ thuật, chuyên môn, tuy nhiên, dưới cái nhìn của một nhà đấu tranh cho dân chủ, thì tin nhà nước Việt Nam cần tuyển gấp hàng chục ngàn chuyên gia an ninh mạng, có lẻ là để ngăn cản công cuộc vận động cho tự do, nhân quyền trên mạng internet.
Ông Nguyễn Chính Kết, thành viên khối 8406 ở hải ngoại nhấn mạnh điều đó, qua kinh nghiệm đấu tranh của ông cùng với các tiếng nói độc lập khác:
Ông Nguyễn Chính Kết: Hiện nay một trong những phương tiện để chúng tôi đấu tranh, đó là dùng internet và liên lạc với nhau bằng e-mail và điện thoại. Thế mà bây giờ thì e-mail và điện thoại đã bị công an sử dụng công an mạng để mà kiểm soát chúng tôi, nên hiện nay cái việc đấu tranh của chúng tôi hết sức là khó khăn, là vì mọi chuyện đều có thể bị lộ. Mà bây giờ một cuộc đấu tranh bất bạo động muốn tổ chức chuyện này chuyện kia, muốn lập thành tổ chức như khối 8406 hay là tổ chức đấu tranh này, đấu tranh kia mà họ (công an) biết trước được như vậy thì làm sao họ để cho chúng tôi tổ chức được! Cho nên cái việc đấu tranh, cho dù là đấu tranh bất bạo động ở trong nước hiện nay cũng hết sức là khó khăn.
Được biết, tại Việt Nam trong năm 2007 đã có trên 33 triệu lượt máy vi tính bị nhiễm virus, hàng trăm website bị hacker tấn công, hàng ngàn virus mới xuất hiện gây thiệt hại hơn 2.300 tỷ đồng. Đây là một thách thức nghiêm trọng cho ngành công nghệ thông tin của Việt Nam trong thời gian tới.
Vẫn theo Thông Tấn Xã Việt Nam thì nhiều sinh viên tốt nghiệp chính quy ngành công nghệ thông tin nhưng đa số đều không đáp ứng được nhu cầu bảo mật cho hệ thống điện toán của một doanh nghiệp.