Xuất khẩu Việt Nam gặp rào cản kỹ thuật

2009-10-20

Một loạt rào cản kỹ thuật bắt đầu có hiệu lực vào sang năm 2010 ở các thị trường chủ chốt của Việt Nam. Các ngành bị ảnh hưởng ngay bao gồm thủy sản, dệt may, da giày.

Chứng chỉ kiểm nghiệm

Ở những ngành xuất khẩu kim ngạch quan trọng như quần áo, giày dép, từ tháng 2-2010 Hoa Kỳ áp dụng đạo luật cải thiện tính an toàn cho sản phẩm tiêu dùng, buộc các nhà xuất khẩu phải kèm chứng chỉ kiểm nghiệm rất khắt khe, như chống bắt cháy, như hàm lượng kim loại hóa chất có vượt qui định hay không.

Những rào cản như vừa nói sẽ khiến sản phẩm của Việt Nam có giá thành cao hơn, khó bán hơn.

Việt Nam gia nhập WTO Tổ Chức Thương Mại Thế Giới đã mấy năm, chắc hẳn doanh nghiệp Việt Nam đã quen với các vụ kiện bán phá giá hay những rào cản kỹ thuật được nước nhập khẩu dựng lên để bảo vệ sản xuất nội địa.

Ông Diệp Thành Kiệt, Phó Chủ Tịch Hội Da Giày Việt Nam kiêm Phó Chủ Tịch Hội Dệt May Thêu Đan Thành Phố HCM nhận định:

“Các doanh nghiệp đã làm quen với luật chơi của hai thị trường lớn là EU và Hoa Kỳ ít nhất 5 năm rồi. Nhưng chúng tôi nghĩ rằng luật chơi thì đã biết nhưng phải có cách chơi để bảo đảm rằng, chúng tôi vẫn đáp ứng được yêu cầu của thị trường đó, nhưng với một chi phí hợp lý để khách hàng có thể chấp nhận được. Chứ còn nói là bây giờ Mỹ yêu cầu điều này điều kia rồi cộng các chi phí vào cho khách hàng phải chịu, thì rõ ràng là biết luật chơi nhưng chưa chơi đúng cách.”   

Chúng tôi nghĩ rằng luật chơi thì đã biết nhưng phải có cách chơi để bảo đảm rằng, chúng tôi vẫn đáp ứng được yêu cầu của thị trường đó, nhưng với một chi phí hợp lý để khách hàng có thể chấp nhận được.

Ô. Diệp Thành Kiệt

Doanh nghiệp đã sẵn sàng?

Đó là một nhận định về sự thích nghi ứng phó với các rào cản thương mại ở thị trường xuất khẩu. Chỉ riêng dệt may kim ngạch xuất khẩu năm 2008 của Việt Nam đã đạt hơn 9 tỉ USD.

Sự kiện gạo Việt Nam mất thị trường Nhật Bản cũng có thể xem là sự thiếu chuẩn bị ứng phó với rào cản kỹ thuật. Năm 2008 Việt Nam bán qua Nhật tới 200.000 tấn gạo thơm gạo đặc sản giá trị cao.

Tuy nhiên kể từ đầu năm 2009 tới nay các doanh nghiệp Việt nam đã ngừng bán gạo qua Nhật Bản vì không thể đáp ứng việc kiểm soát gắt gao về an toàn thực phẩm của thị trường này, dư lượng thuốc trừ sâu được người Nhật kiểm tra hết sức ngặt nghèo, một tiêu chí mà gạo Việt Nam không đáp ứng được.

Chuyện gạo thơm có thể ít gây chú ý vì Việt Nam không có thế mạnh ở mặt hàng này, cả nước chỉ chăm lo bán gạo trắng, bán nhiều đến xếp thứ nhì thế giới chỉ sau Thái Lan.

Đối với thủy sản,  mỗi năm  EU có đợt kiểm tra vệ sinh an toàn từ ao nuôi tới nhà sản xuất chế biến ngay tại Việt Nam. Riêng thủy sản đánh bắt khai thác từ nguồn tự nhiên kề từ đầu năm 2010, Liên Minh Châu Âu áp dụng qui định về thiết lập hệ thống kiểm soát nhằm phòng ngừa, ngăn chặn và xóa bỏ họat động khai thác, đánh bắt thủy sản bất hợp pháp gọi tắt là qui định IUU.

Lúc đó các sản phẩm thủy sản từ nguồn đánh bắt tự nhiên muốn xuất khẩu vào các nước EU, sẽ phải có giấy chứng nhận về nguồn gốc đánh bắt hợp pháp, lý lịch tàu cá, vùng biển khai thác và giấy phép khai thác. Để đáp ứng yêu cầu vừa nói, là hàng loạt thủ tục giấy tờ phức tạp.

Chúng tôi đang gặp rất nhiều khó khăn, một khối lượng việc khổng lồ phải thực hiện. Giá thành sản phẩm chắc chắn sẽ tăng lên do họat động kiểm sóat này.

Ô. Nguyễn Tử Cương

Việt nam có khoảng 130 ngàn tàu đánh bắt thủy sản, ngư dân sau mỗi chuyến đi biển thường bán sản phẩm đánh bắt của mình cho thương lái hay vựa ở bến. Việc đáp ứng các tiêu chí phức tạp của EU là một vấn đề không dễ thực hiện, khi thời điểm 1/1/2010 không còn xa.      

Theo nhận định của ông Nguyễn Tử Cương ủy viên thường vụ Hội Nghề Cá Việt nam, Hội và các cơ quan chức năng như Tổng Cục Thủy Sản đang gấp rút giúp đỡ ngư dân về các vấn đề thủ tục phức tạp.Ông nói tiếp:

“Chúng tôi đang gặp rất nhiều khó khăn, một khối lượng việc khổng lồ phải thực hiện. Giá thành sản phẩm chắc chắn sẽ tăng lên do họat động kiểm sóat này. Không làm kịp thì chắc chắn rất trở ngại.”

Các chuyên gia nói với chúng tôi, đối với nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu như Việt Nam, các bộ ngành chức năng các hiệp hội ngành nghề cần hết sức năng động để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua rào cản. Bản thân doanh nghiệp cũng phải tìm hướng đi thích hợp để có thể ứng phó với rào cản thương mại ngày càng nhiều hơn.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.





 
Radio Free Asia
2025 M Street NW, Suite 300
Washington DC 20036, USA
202-530-4900
vietweb@rfa.org