Thanh Quang tìm hiểu về chủ trương nông nghiệp này, và được Tiến Sĩ Dương Ngọc Thành thuộc Viện Nghiên Cứu và Phát Triển ĐBSCL cho biết như sau:
Nâng cao chất lượng
TS Dương Ngọc Thành: Đó là định hướng chung cho sự tiến triển của hoạt động lúa gạo vùng ĐBSCL. Trong tình hình hội nhập hiện giờ, rõ ràng vấn đề chất lượng sản phẩm rất quan trọng.
Thanh Quang: Thưa TS, như vậy lâu nay trên những đồng ruộng VN, nhất là vùng ĐBSCL, nông dân có sản xuất - hay được hướng dẫn sản xuất - lúa theo hướng tập trung không, và họ đã từng sử dụng những giống lúa kháng rầy, cho hạt gạo ngon ra sao ?
Còn nếu nông dân theo phương cách sản xuất tập trung, thì điều này tạo thuận lợi cho việc quản lý, chỉ đạo sản xuất. Ngoài ra, việc sử dụng giống lúa chất lượng cao, kháng sâu rầy cũng đồng loạt, đồng nhất, mang lại kết quả tốt trong thu hoạch cho mục tiêu xuất khẩu.
TS Dương Ngọc Thành
TS Dương Ngọc Thành: Từ trước tới giờ VN có định hướng cho chính sách chung là muốn sản xuất nông nghiệp tập trung, nhưng do suy nghĩ của nông dân VN là vẫn còn cá nhân, chưa lên đến mức sản xuất tập trung. Nhưng trong thời đại hiện nay thì họ không thể nào làm nhỏ lẻ được, mà phải hướng tới mục tiêu sản xuất tập trung thôi.
Như trong tình hình rầy nâu bây giờ, nếu nông dân không xuống giống đồng loạt, không sản xuất đồng loạt, mỗi hộ gia đình sản xuất riêng lẻ thì việc quản lý dịch bệnh, dịch hại rất khó. Còn nếu nông dân theo phương cách sản xuất tập trung, thì điều này tạo thuận lợi cho việc quản lý, chỉ đạo sản xuất. Ngoài ra, việc sử dụng giống lúa chất lượng cao, kháng sâu rầy cũng đồng loạt, đồng nhất, mang lại kết quả tốt trong thu hoạch cho mục tiêu xuất khẩu. Việc thu mua lúa cũng dễ dàng hơn, vì trên một cánh đồng rộng lớn được đồng loạt trồng một giống lúa, thì khi thương lái tới thu mua một lần, chất lượng sản phẩm cũng đảm bảo hơn. Đó là chưa kể việc bảo quản thu hoạch sau này cũng dễ hơn.
Thanh Quang: Như vậy, một cách cụ thể, vấn đề gieo sạ đồng loạt, cũng như 2 vụ lúa không được trồng liên tiếp nhau để tránh dịch bệnh cây lúa, thì hiện nông dân có chấp hành đều khắp chưa?
Giảm thiểu thiệt hại
TS Dương Ngọc Thành: Trong hai năm nay, khi dịch bệnh hoành hành cây lúa thì Bộ Nông Nghiêp, những Cục Trồng Trọt, Bảo Vệ Thực Vật… quản lý hoạt động nông nghiệp đồng loạt này. Và trong thời gian qua, đa số nông dân vùng ĐBSCL cũng áp dụng theo lối này. Nhưng trong thời gian khoảng giữa năm nay, khi xảy ra một số vấn đề như giá cả lúa gạo bấp bênh, nên có một số nơi, nông dân không theo hướng chung đó.
Nhưng về lâu dài, chắc chắn nông dân phải theo lịch thời vụ đồng loạt thôi. Vì trên thực tế, như vụ hè thu vừa rồi, có những nông dân không làm theo chỉ đạo chung, như ở Đồng Tháp và một số nơi khác, thì rõ ràng họ bị thiệt hại rất lớn khi bị rầy nâu tấn công.
Tôi tin là trong tương lai nông dân phải theo hướng chung này thôi để giảm chi phí đầu tư và tránh nhiều thiệt hại.
Thanh Quang: Theo dự đoán của TS thì trong vụ đông xuân 2008-2009, nông dân có thể khắc phục ra sao liên quan những áp lực nông nghiệp thường gặp như dịch bệnh cây lúa, vật tư nông nghiệp, lúa giống tiêu chuẩn, vay tiền ngân hàng để làm ruộng.v.v…?
Vấn đề hiện nay là chú trọng tới việc cơ giới hóa nông nghiệp, nhà nước hỗ trợ cho nông dân trong vấn đề cơ giới hóa nông nghiệp, nhất là sau khi thu hoạch. Những cơ quan khuyến nông ở các tỉnh cũng đã áp dụng đường hướng này, và chỉ đạo của Bộ Nông Nghiệp cũng có kế hoạch cho vay vốn để nông dân mua máy gặt đập…thì tình hình sẽ tốt hơn.
TS Dương Ngọc Thành
TS Dương Ngọc Thành: Qua mấy vụ rồi mà nông dân thấy làm ăn riêng lẻ không thành công thì tôi nghĩ rằng họ vốn rất nhậy cảm, sẽ phải theo cái hướng chung để khắc phục những khó khăn như vậy.
Cơ giới hóa nông nghiệp
Thanh Quang: Thưa TS, có lẽ một trong những gánh nặng đáng ngại cho nông dân hiện nay là tình trạng khó khăn trong việc tiêu thụ lúa gạo mà họ làm ra, giữa lúc sản lượng hè-thu vừa rồi trúng mùa nhưng lúa bị ứ đọng, giá xuống thấp trong khi sân phơi lúa, kho chứa lúa của nông dân rất hạn chế hay không thích hợp. Như vậy nông dân có được giới hữu trách trợ giúp gì không để khắc phục những khó khăn như vậy, nhất là trong vụ đông xuân sắp tới?
TS Dương Ngọc Thành: Vụ đông xuân không có trở ngại gì nhiều, mà chỉ lo vụ hè thu, là khi trời mưa nhiều. Vụ đông xuân là vào mùa nắng, nên nông dân dễ dàng thu hoạch, phơi, sấy lúa dễ dàng hơn.
Vấn đề hiện nay là chú trọng tới việc cơ giới hóa nông nghiệp, nhà nước hỗ trợ cho nông dân trong vấn đề cơ giới hóa nông nghiệp, nhất là sau khi thu hoạch. Những cơ quan khuyến nông ở các tỉnh cũng đã áp dụng đường hướng này, và chỉ đạo của Bộ Nông Nghiệp cũng có kế hoạch cho vay vốn để nông dân mua máy gặt đập…thì tình hình sẽ tốt hơn.
Thanh Quang: Cám ơn TS Dương Ngọc Thành.