Tình hình này hiện ra sao? Qua cuộc trao đổi với Thanh Quang, Giáo sư Trần Đức Thanh, Chủ Nhiệm Khoa Du Lịch - Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn Hà Nội, cho biết:
GS Tr ần Đ ức Thanh: Chuyện này thì tôi thấy nó cũng là một cái bình thường trong một cái giai đoạn phát triển, nhưng mà vấn đề chính là bây giờ có những người đã lên tiếng để nhận diện ra nó để có những cảnh báo.
Thực ra Việt Nam là một đất nước nghèo nhưng mà trong quá trình đi lên thì người ta, đặc biệt là người dân, người ta quan tâm trước hết là cái thu nhập thấy mang lại tiền, còn các cơ quan quản lý nhà nước thì cũng có thể chưa ý thức được đầy đủ trách nhiệm của mình trong việc này.
Tuy nhiên, nói như vậy thôi nhưng mà trong thời gian vừa qua, thí dụ nhưở Sầm Sơn mấy năm nay thì mọi người đều nói rằng người dân Sầm Sơn mài dao cả năm để chém 3 tháng, tức là chờ dịp mùa hè đến, khi khách đến là nâng giá, rồi bắt chẹt khách.
Tất nhiên còn vấn đề môi trường thì cũng không khả quan. Tất nhiên mình đòi hỏi "perfect" thì không có, nhưng mà người ta đã tổ chức theo tôi thấy thì đã tốt hơn những năm trước rất nhiều, không còn những tình trạng có tính chất loạn xạ như ngày trước nữa, thí dụ như là Cát Bà xây dựng ở đó khá là đẹp, tạo ra những khu bãi biển mới rất là đẹp.
Còn ở Miền Trung, Nghệ An trước đây người ta chỉ có chủ yếu là Cửa Lò, cách Vinh 20 km về phía Bắc, vừa rồi người ta xây dựng một bãi lữ, chỗ đấy nó khá hoang sơ, khá đẹp.
Thực tế…
Thanh Quang: Th ưa, nh ững th ắng c ảnh mà Giáo S ư v ừa đ ề c ập đ ến thì tình tr ạng ô nhi ễm môi tr ường nh ư th ế nào?
GS Tr ần Đ ức Thanh: Tôi cho là thế này, tức là vấn đề môi trường là vấn đề của toàn cầu, vấn đề của tất cả mọi người.
Thực ra đến bây giờ người dân Việt Nam chúng ta cũng đã ý thức được rất là tốt trong vấn đề bảo vệ môi trường, thí dụ ngay ở trường năm 08 vừa qua, sinh viên Trường Đại Học Nhân Văn họ tổ chức hàng trăm sinh viên của Khoa Du Lịch đạp xe đạp khắp thành phố Hà Nội để họ động viên cho việc nhặt rác giữ vệ sinh tại các điểm du lịch. Thế thì đấy là những cái ý thức của mọi người.
Và thứ hai nữa là năm nay thì những người làm trong ngành du lịch Việt Nam đã nhận được thông điệp của Tổ chức Du Lịch Thế Giới, đó là ngành du lịch đứng trước sự thách thức của biến đổi khí hậu toàn cầu, tức là cũng có những cái hoạt động nhằm giữ gìn môi trường xanh - sạch - đẹp.
Còn chuyện ô nhiễm, xả rác thì khó tránh khỏi trong giai đoạn quá độ hiện nay, thí dụ như Vịnh Hạ Long đến bây giờ thì các nhà thuyền khi tổ chức đưa khách đi tham quan thì mấy năm nay họ đã phải ký một cam kết rất là rõ ràng, là họ phải có trách nhiệm không xả rác xuống biển, thứ hai phải có trách nhiệm nhắc nhở du khách trên thuyền không xả rác bừa bãi.
Thế rồi các bộ phận, các khu vặc Vịnh Hạ Long được phân chia thành từng khu vực do từng công ty một chịu trách nhiệm quản lý giữ gìn sạch đẹp.
Thanh Quang: Th ưa Giáo S ư, nh ưng mà nói chung thì bi ện pháp c ải thi ện môi tr ường, nh ất là ở nh ững th ắng c ảnh du l ịch, nh ững đ ịa đi ểm du l ịch t ới bây gi ờ có hi ệu qu ả nh ư th ế nào, kh ả quan nh ư th ế nào?
GS Tr ần Đ ức Thanh: Tôi nghĩ rằng chúng ta cũng phải nhìn nhận ở hai mặt. Thực ra khi tập trung quá đông người thì cũng không tránh khỏi ô nhiễm, đặc biệt là xả rác, rồi một số nơi thì sức chịu tải cơ sở hạ tầng khi mùa du lịch đến người ta đổ dồn đi du lịch thì nó sẽ chưa đáp ứng được cho nên nó sẽ gây ô nhiễm môi trường.
Đấy là một thực tế. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay thì một số cơ quan nhà nước cũng đã vào cuộc, thí dụ như là thanh tra, phát hiện thì phạt những cơ sở không thực hiện cam kết bảo vệ môi trường trong quá trình kinh doanh du lịch của mình.
Đấy là một tín hiệu vui. Tất nhiên chúng ta cũng không thể nào mà yêu cầu ngay bây giờ mọi chuyện hết sức tốt đẹp, tại vì thực ra nhận thức của người dân cũng chưa phải đã quá cao và thứ hai là các cơ chế của chúng ta vẫn chưa hoàn toàn đủ mạnh cũng như là đủ linh hoạt để có thể tác động một cách triệt để đến công tác bảo vệ môi trường.
Tôi vừa đi Nepal về, các resort của họ thì sạch sẻ nhưng ra ngoài đường, ngay cả thủ đô Katmandu, thì nó cũng quá dơ. Thực ra khu vực Châu Á, đặc biệt khu vực Châu Á vẫn quen tập tục sống trong nông thôn cho nên việc xả rác trước đây, người ta sống trong nông thôn người ta xả rác thì người ta thấy không ảnh huởng gì, nên họ còn có cái thói quen đấy, nhưng mà nó đang được cải thiện dần.
Ảnh hưởng?
Thanh Quang : M ột cách c ụ th ể thì v ấn đ ề môi tr ường ở nh ững đ ịa đi ểm du l ịch n ổi ti ếng trong n ước hi ện bây gi ờ có ảnh h ưởng t ới s ố du khách ra sao, th ưa Giáo S ư?
GS Tr ần Đ ức Thanh : Thật ra thì thế này, như tôi vừa nói câu chuyện Cửa Lò, thì Cửa Lò ngày trước vẫn là điểm du lịch của Miền Bắc, điểm tắm nghỉ mát của Miền Bắc, bởi vì nó gần các đô thị, gần Hà Nội, cho nên nó cũng không đắt, tức là chi phí đi lại không đắt, nhưng sau này vì thứ nhất là môi trường, kể cả môi trường xã hội lẫn môi trường tự nhiên cũng bị ô nhiễm, cho nên số lượng người giảm hẳn đi, tức là ngay cả người Việt Nam cũng không đến chứ không riêng gì người nước ngoài.
Cho đến những năm vừa rồi thì Thanh Hoá người ta đã nhận thức ra điều đó và chính quyền địa phương đã có các biện pháp khá là mạnh. Và năm nay tôi đến, tôi cũng là người khó tính, nhưng khi đến tôi thấy hài lòng với sự thay đổi đó, sự giữ gìn môi trường ở đấy.
Thanh Quang : C ảm ơn Giáo S ư.