Lý do nào gia tăng dân số là điều Việt Nam phải quan tâm trong những ngày sắp tới, Nhã Trân có chi tiết và trình bày sau đây. 

Tỉ lệ sinh trưởng tăng cao

Theo báo cáo về công tác dân số trong quí 1, 2008 của Bộ Y tế,  trình khẩn lên Thủ tướng Chính phủ ngày 7 tháng này, chỉ từ đầu năm đến giờ số trẻ sơ sinh của cả nước đã tăng đến 18 ngàn, tức hơn 7% so với cùng thời điểm năm ngoài.

Điều này cho thấy mức sinh ở Việt Nam đang tăng mạnh trở lại, vì hồi cuối năm 2006 tức chỉ khỏang 1 năm rưỡi trước đây, Tiến sĩ Nguyễn Đình Cử, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Dân số và các Vấn đề Xã hội cho biết dân số Việt Nam tăng bình quân 1 triệu nguời mỗi năm, tương đương với số dân một tỉnh cỡ trung bình.

Cũng theo báo cáo khẩn của Bộ Y tế, mức sinh sản tại hơn nửa số tỉnh thành tăng mạnh. Nhiều địa phương đặc biệt có mức sinh tăng nhiều như Sóc Trăng và Sơn La trên dưới 40%, Sơn La 40%, Sài Gòn và Hà Nội trên dưới 30% so với cùng thời gian năm trước.  

Qua một cuộc gặp gỡ báo giới mới đây, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Bá Thủy nói số dân Việt Nam tăng năm nay vào khỏang lượng dân của cả một tỉnh lớn.

Các hệ lụy

Từ trước khi báo cáo khẩn của  Bộ Y tế được đưa ra, nhiều nhà xã hội đã lên tiếng cảnh báo về sự gia tăng dân số của Việt Nam. Theo các thống kê mới nhất của quốc tế, Việt Nam hiện xếp hàng thứ 13 trên thế giới về mức độ dân số. 

Số liệu của Tổng cục Thống kê hồi cuối năm 2006 cho thấy mật độ dân số Việt Nam thuộc lọai cao nhất châu Á.  Trung bình trên cả nước con số này vào khỏang trên 250 người/cây số vuông, riêng Sài Gòn và Hà Nội khỏang 3 ngàn 500 trong khi theo tiêu chuẩn quốc tế, để có cuộc sống thuận lợi, mật độ bình quân tối đa chỉ 40 người.

Gia tăng dân số dẫn đến các nhu cầu về kinh tế, nhà cửa, đất đai và nhiêu thứ khác.  Chính phủ cần sẵn sàng, cần có các họach định cụ thể và sáng suốt để không gặp khó khăn.

Ông O. Zharzewdine, LHQ

Dân số gia tăng đòi hỏi sự gia tăng của một lọat nhu cầu thiết yếu như lương thực, nhà ở, việc làm, trường học, dịch vụ y tế v.v… và điều  này được chính quyền nhận biết. 

Đại diện của Quỹ Dân số LHQ ORma Zharzewdine nói với chúng tôi rằng Việt Nam, cũng như các nước dân số tăng mạnh, cần phải giải quyết một số vấn đề:

“Gia tăng dân số dẫn đến các nhu cầu về kinh tế, nhà cửa, đất đai và nhiêu thứ khác.  Chính phủ cần sẵn sàng, cần có các họach định cụ thể và sáng suốt để không gặp khó khăn"

Trong khỏang mươi năm trở lại đây Việt Nam đạt nhiều thành quả kinh tế và mức thu nhập cũng như cuộc sống của người dân nói chung ngày càng khá hơn nhiều so với thời chiến tranh.  Tuy nhiên những yêu cầu căn bản vẫn chưa bắt kịp mức cầu, nhất là khi mỗi năm tòan quốc có thêm 1 triệu 500 ngàn công dân mới. 

Ủy ban Dân số-Gia đình-Trẻ em cho biết diện tích đất canh tác, tính tới cuối năm 2006, chỉ đáp ứng chưa đến nửa yêu cầu tối thiểu để bảo đảm an ninh lương thực cho cả nước. 

Đến nay sở hữu nhà và kiếm được việc làm ở Việt Nam vẫn là mong mỏi của đông đảo quần chúng.  Giáo dục miễn phí cấp tiểu và trung học cũng như các chăm sóc sức khỏe căn bản còn là xa xỉ phẩm đối với rất nhiều trẻ em.  Giao thông đô thị thừơng xuyên ách tắc bởi lượng xe khổng lồ.

Giải pháp cho VN?

Chiến lược dân số Việt Nam 2001-2010 đặt chỉ tiêu 2 con là tối đa cho mỗi gia đình, thế nhưng thời hạn nay đã gần kề mà mục tiêu này chưa đạt được tại nhiều địa phương.

Từ buổi họp báo hồi cuối năm ngóai nhân Ngày dân số Việt Nam, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Bá Thủy cho hay trung bình hiện nay mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh sản đã vượt chỉ tiêu 2 con cho mỗi gia đình. 

Theo từơng trình của Bộ Y tế lần này, Việt Nam đã không đạt chỉ tiêu giảm sinh năm vừa rồi, và số trẻ là con thứ ba đã lên đến 17% so với cùng thời gian năm trước. 

Nguyên nhân của tình trạng này được cho là vì các kết quả khả quan ban đầu đã dẫn đến tinh thần chủ quan của giới thẩm quyền, và vì tâm lý muốn thêm hoặc cần thêm con của các gia đình.

Việt Nam mình đất hẹp ngừơi đông.  Theo tôi mọi người nên suy nghĩ hơn về việc sinh con nhiều trong hoàn cảnh này.

Một phụ nữ Sài Gòn

Hiện nay chính phủ Việt Nam có chỉ tiêu hạ tỉ lệ tăng dân số xuống còn 1,14% vào năm 2010.  Thủ tứơng Nguyễn Tấn Dũng vừa ra công điện khẩn yêu cầu các địa phương nhanh chóng thành lập chi cục dân số và trung tâm kế họach hóa gia đình, trình báo cáo vào tuần đầu tháng tới.  Bộ Y tế thì có kế họach khai triển một số dự án nâng cao chất lượng dân số.  

Thế nhưng chính sách kế họach hóa gia đình, giữ mức dân số gia tăng trong vòng kiểm sóat còn cần thêm yếu tố nào bên cạnh quyết tâm của giới thẩm quyền?  Một phụ nữ trẻ ở Sài Gòn, mẹ một cháu bé lên 3, cho rằng quần chúng, tác nhân trực tiếp của việc thay đổi lượng công dân của cả nước, giữ vai trò không nhẹ:

"Việt Nam mình đất hẹp người đông.  Theo tôi mọi người nên suy nghĩ hơn về việc sinh con nhiều trong hòan cảnh này".

Trước tình trạng nhiều nhu cầu thiết yếu vẫn còn ngòai tầm tay của một phần không nhỏ quần chúng và khủng hỏang lương thực đang là vấn đề nóng bỏng của thế giới, kiểm sóat gia tăng dân số sẽ còn là một trong những thử thách của Việt Nam. 

Giải quyết các hệ lụy của tình trạng dân số gia tăng cũng như tránh  nguy cơ nhân mãn đòi hỏi không chỉ nỗ lực của giới chức trách mà còn của người dân.