Trerkizovo, mà người Việt ở Nga quen gọi là Trerkizov hay chợ Vòm, là khu chợ bán buôn sầm uất và đông đúc, nằm ở phía Bắc thủ đô Matxcơva, cung cấp hàng hoá đầu mối cho tất cả mọi thành phố ở Cộng Hoà Liên Bang Nga. 

Nguồn sống của người Việt

Chợ Vòm cũng chính là nơi buôn bán là nguồn sống của người Việt ở Mátxcơva cũng như trên toàn liên bang Nga. Không có gì quá đáng nếu bảo rằng tại  chợ Vòm thì trên là trời và dưới là công-te-nơ. Có từ 40 ngàn đến 60 ngàn gian hàng bán buôn, hay còn gọi là bán sĩ, dưới dạng công-te-nơ. Bạn hàng Việt Nam chiếm trên dưới 10 ngàn công-te-nơ tại chợ Vòm này.

Năm 2007, chính quyền địa phương Moscow đã từng ban hành lệnh giải tán khu Chợ Vòm mà họ  gọi địa bàn hình sự phức tạp với nhiều hàng lậu, hàng độc hại, nhiều đối tượng không có giấy tờ hợp lệ. Nhiều người Việt ở chợ Vòm cũng nằm trong danh sách phạm pháp như đã nói.

Hơn 200 nghìn người đang sinh sống nhờ cái chợ này một cách trực tiếp, còn gián tiếp mà sống nhờ cái chợ này có thể nói là rất nhiều.

Lan Hương, Matxcơva

Nhưng sau đó thì chuyện đóng cửa đã không xảy ra, bà con người Việt ở Moscow vẫn tiếp tục đánh hàng về bán như bao nhiêu sắc dân ngoại quốc khác ở  chợ Vòm. Nhà báo Lan Hương, sinh sống lâu năm tại Mowcow, mô tả khu chợ bán buôn khổng lồ này:

“Hơn 200 nghìn người đang sinh sống nhờ cái chợ này một cách trực tiếp, còn gián tiếp mà sống nhờ cái chợ này có thể nói là rất nhiều. Biết bao nhiêu nhà máy tại Trung Quốc, Việt Nam, Thổ Nhĩ Kỳ, v.v… đã tiêu thụ hàng hoá số lượng rất  lớn trong nhiều năm qua nhờ khu chợ Vòm này, và nó toả đi nuôi sống rất là nhiều người buôn bán nhỏ ở khắp  các thành phố của Cộng Hoà Liên Bang Nga này.”

Thế rồi lại có tin là bắt đầu tuần này lệnh giải tán và  cưỡng chế  tiểu thương ra khỏi khu chợ Vòm phải được thực hiện. Báo bản địa còn trích dẫn lời bà Carina Tasian, viên chức trong cơ quan thi hành án của Mowcow, rằng người nào chống lại lệnh cưỡng chế ra khỏi chợ Vòm sẽ bị truy tố hình sự. Nhà báo Lan Hương kể tiếp:

“Việc đóng cửa chợ Vòm sẽ gây ảnh hưởng đến đời sống mưu sinh buôn bán của không phải chỉ có người Việt mà của vài trăm nghìn người thuộc nhiều sắc tộc khác nhau. Tin đóng của chợ Vòm đối với người Việt còn khủng khiếp hơn là cái tin khủng hoảng kinh tế  tài chính thế giới từ năm 2008.”

Thực ra từ ngày 16 tháng Sáu, thị trưởng Matxcơva, ông Luzcov, đã tuyên bố sẽ cho đóng cửa khu Chợ Vòm trong năm nay nhưng chưa hoạch định ngày giờ cụ thể. Tuy nhiên ngay từ đầu tháng các đơn vị cảnh sát ở Moscow phối hợp đi kiểm tra giấy tờ hàng hoá các thứ tại khu Chợ Vòm. 

Đối với  toàn thể người Việt buôn bán tại chợ Vòm, lệnh đóng của thị trưởng Moscow  nhiều phần chính là bản án khai tử  khu chợ Vòm trong những ngày tới.

Tin đóng của chợ Vòm đối với người Việt còn khủng khiếp hơn là cái tin khủng hoảng kinh tế tài chính thế giới.

Lan Hương, Matxcơva

Theo lời nhà báo Lan Hương, chợ Vòm vẫn mở cửa trong những ngày qua nhưng chuyện buôn bán gần như không còn bình thường nữa. Cho đến lúc này thì nhiều người Việt Nam đang tất  tả chạy ngược chạy xuôi để tìm cách tuồn hàng họ và tiền bạc vốn liếng ra khỏi nơi đây bởi nguy cơ  sạch vốn và trắng tay đang đến gần:

“Cái tin bảo rằng ngày thứ Hai này có cưỡng chế  người buôn bán ra khỏi chợ thì Lan Hương hoàn toàn không có nghe thấy, chỉ nghe rằng có thể có lực lượng cảnh sát đặc biệt  đến kiểm tra hàng hoá và giấy tờ tuỳ thân của những người bán hàng ở đây mà thôi. Nhưng bởi vì hàng hoá ở đây không có gắy tờ xuất  xứ, người bán hàng ở đây cũng không có giấy tờ cần thiết để chứng minh hàng đó thuộc sở hữu của họ.

Tại vì mô hình làm ăn của chợ Vòm rất đặc biệt, họ cất giữ tài sản tiền bạc hàng hoá tất cả mọi thứ,  cả những hàng đang bán hay hàng trong kho đều được gửi ở khu vực chợ Vòm. Gởi ở đây là an toàn nhất tránh mọi rủi ro nhất.”

Như vậy nếu chợ Vòm bị phong toả thì cũng đồng nghĩa là hàng họ tài sản của người Việt nói riêng ở chợ Vòm sẽ mất hết: “Bởi vì khi mà cảnh sát hỏi tới thì họ không có bất cứ thứ giấy tờ nào để chứng minh được đây là hàng hoá mà họ đã mua, cho nên họ hết sức là lo âu.”

Vì sao phải đóng cửa?

Trước đó, viện Tổng Công Tố Liên Bang Nga quyết định mở cuộc điều tra về những hành vi tiêu thụ hàng lậu của người Việt tại chợ Vòm.  Báo còn nói rằng quyết  định ấy được đưa ra sau khi  cơ quan thẩm quyền ở Moscow đã cho lệnh tiêu huỷ  khoảng sáu ngàn công te nơ trong chợ bị coi là chứa hàng độc hại.

Được hỏi hàng độc hại là gì và những số liệu vừa nêu có chính xác không, nhà báo Lan Hương trả lời:

“Báo chí của Nga đã đưa tin rất nhiều về vấn đề này. Thực  ra chủ của những công-te-nơ này không phải là người Việt Nam, hoặc có nhưng mà rất là ít. Phần lớn quần áo trẻ em của các chủ hàng người Trung Quốc.  

Luật của Nga đòi hỏi  tất cả quần áo trẻ em phải có giấy chứng nhận chất lượng đặc biết và được theo dõi cẩn thận. Thế nhưng như đã trình bày toàn bộ quần áo này ở chợ Vòm không có bất cứ một giấy tờ nào và đã bị niêm phong từ cuối 2008 đầu 2009. Hàng  không có lai lịch cho nên các chủ của nó cũng không dám nhận nên người ta  gọi đây là những hàng vô thừa nhận, hàng nguy hiểm. Thì cái lượng hàng bị tiêu huỷ này vào khoảng hơn 200 triệu rúp có nghĩa là khoảng 70, 80 nghìn đôla Mỹ.

Khu chợ này chỉ cho thuê diện tích để bán hàng thôi, họ không chịu trách nhiệm về vấn đề hàng hoá trên khu chợ. Những người buôn bán phải chịu cái thực tế là bị kiểm tra hàng hoá mà không có giấy tờ hợp lệ, không có chứng nhận chất lượng không có nguồn gốc xuất xứ là cái việc bình thường xưa nay ở chợ Vòm này, đòi hỏi giấy tờ đầy đủ là chuyện không thể có được.

Ủy Ban Điều Tra thuộc Viện Tổng Công Tố Liên Bang Nga đang mở cuộc điều tra về việc tại sao quyết định đóng cửa khu chợ Vòm hồi năm 2007 không được thi hành, và việc lưu trữ số hàng độc hại tại chợ Vòm diễn ra như thế nào.”

Mục Đời Sống Người Việt Khắp Nơi với câu chuyện chợ Vòm tại Moscow bị giải toả đến đây tạm ngưng.

Những bạn hàng được hỏi đến đều  bảo với Thanh Trúc họ không còn lòng dạ  nào để trò chuyện mà đang phải bằng mọi giá cứu lấy số hàng nằm trong các công te nơ nơi chợ Vòm trước khi bị kiểm tra bởi đó là nguồn sống của gia đình họ. 

Hy vọng sẽ có thêm tin cập nhật về phản ứng của người Việt đang chạy chợ trong khu vực bán buôn rộng lớn này. 

Thanh Trúc sẽ trở lại cùng quí vị tối thứ Năm tuần tới.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.