Dấn thân một mình vào một đất nứơc xa xôi, cách trở và lạ lùng, từ văn hoá, con người, tiếng nói, thức ăn… tất thảy không như nếp nghĩ nếp sống đơn sơ mà thân thuộc nơi quê làng, có người đã tới nhưng cũng có người không bao giờ tới.
Muôn vàn khó khăn
Xin được nêu lên cả hai hai trường hợp để trình bày cùng quí thính giả về những mảnh đời cơ cực của thân phân ô xin.
Hẳn ai cũng rõ đã bằng lòng đi làm ô xin thì cực khổ mấy cũng cam, song không vì thế mà chủ có quyền hành hạ đến mất cả nhân phẩm. Còn lao động ngã bệnh trên đường đi thì ai phải ra tay lo lắng giúp đỡ cho họ trong cảnh không may ấy.
Người đã tới, đã vào nhà chủ, bị đối xử không khác gì nô lệ, chị Hà Thị Hải. Người nửa đường ngã bệnh phải quay về, chị Trần Thị Hằng.
Mời qúi vị nghe trường hợp của chị Trần Thị Hằng trứơc. Chị Trần Thị Hằng quê ở Hải Dương, đóng tiền cho công ty môi giới Sơn La để qua Ả Rập Xê Út làm người giúp việc nhà. Trong lúc ngồi chờ chuyến bay kế tiếp tại phi trường quá cảnh Đài Loan, chị Hằng cảm thấy choáng váng và ngất xỉu.
Tỉnh dậy trong bệnh viện ở Đài Bắc, chị được bác sĩ báo cho biết chị bị xúât huyết trong não và cần phải mổ với tiền phí tổn 12 ngàn đôla Mỹ.
Không ai đến thăm chị Hằng, không có tăm hơi của môi giới. Cho đến lúc linh mục Nguyễn Văn Hùng, giám đốc Văn Phòng Trợ Giúp Pháp Lý Cho Công Nhân Và Cô Dâu Việt Ở Đài Loan, được thông báo. Từ thành phố Đào Viên cách Đài Bắc khoảng trăm kilômét, linh mục Nguyễn Văn Hùng kể lại:
"Chúng tôi đ ược m ột ng ười công nhân báo cho bi ết là ch ị ấy ở trong b ệnh vi ện, nghe tin nh ư v ậy thì chúng tôi đã s ắp x ếp ng ười c ủa văn phòng đ ến b ệnh vi ện đó đ ể mà săn sóc ch ị. Sau đó thì tôi đ ến g ặp ch ị H ằng, h ỏi thăm tình hình, đ ồng th ời trình bày cho ch ị bi ết nh ững gì mà chúng tôi có th ể giúp.
Tôi có hỏi trong trường hợp bây giờ chị về Việt Nam thì công ty môi giới có hoàn lại số tiền mà chị đã trả cho họ hay không. Chị lắc đầu nói coi như là mất hết.
LM Nguyễn Văn Hùng<br/>
Tôi có h ỏi trong tr ường h ợp bây gi ờ ch ị v ề Vi ệt Nam thì công ty môi gi ới có hoàn l ại s ố ti ền mà ch ị đã tr ả cho h ọ hay không. Ch ị l ắc đ ầu nói coi nh ư là m ất h ết. Sau đó chúng tôi đã quyên góp đ ược m ột ít ti ền đ ể ch ị ấy có th ể s ử d ụng trong th ời gian ở Đài Loan ho ặc là khi ch ị v ề Vi ệt Nam lo v ấn đ ề thu ốc thang."
Khi Thanh Trúc liên lạc với chị Hằng thì chị đã được đưa về Việt Nam, những gì chị có thể nói qua điện thoại là: "Ôi đau đ ầu l ắm, đau đ ầu quá ch ịu không n ỗi…"
Túc trực một bên để chăm con, bố của chị Hằng, ông Tính, cho Thanh Trúc biết:
"H ọ báo ở sân bay v ề là ph ải n ộp m ột s ố ti ền nh ập vi ện vào Đài B ắc kho ảng ba trăm đ ến 500 đôla. H ọ ch ỉ báo tôi đ ến n ộp cái kho ản ti ền nh ư v ậy, n ộp cho sân bay N ội Bài. Gia đình c ố vay gi ật đ ược ba trăm đô la thì h ọ cũng đ ồng ý.
Không bi ết là do B ộ Lao Đ ộng c ủa Vi ệt Nam đ ưa v ề hay là b ệnh vi ện đ ưa v ề thì tôi ch ưa n ắm rõ. Công ty môi gi ới thì không giúp đ ỡ đ ược gì. Cháu đang n ằm ở b ệnh vi ện Saint Paul ở Hà N ội, bác sĩ nói là tai bi ến m ạch máu não, h ọ còn đang xem xét đ ể m ổ cho cháu."
Về gia cảnh của chị Hằng, ông Tính than thở:
Công ty môi giới thì không giúp đỡ được gì. Cháu đang nằm ở bệnh viện Saint Paul ở Hà Nội, bác sĩ nói là tai biến mạch máu não, họ còn đang xem xét để mổ cho cháu.
Ông Tính, bố chị Hằng<br/>
"Cháu có ch ồng và hai con, cháu l ớn 13 cháu nh ỏ 7 tu ổi. Ở nhà thì làm ăn chăn nuôi nó v ỡ l ở, hi ện nay cháu n ợ r ất nhi ều ti ền. Chúng tôi ch ả bi ết làm cách nào, thôi thì c ố vay gi ật l ấy m ột s ố ti ền nho nh ỏ cho cháu đi n ứơc ngoài.
Công ty này cũng ch ỉ là công ty giúp xoá đói gi ảm nghèo, th ế cho nên m ất ít ti ền thôi, thì chúng tôi cũng còn ch ịu đ ược. Th ế nh ưng mà cu ối cùng cũng s ố ph ận c ủa cháu nó cũng ch ỉ đ ến th ế thôi."
Công ty mà thân phụ chị Hằng nhắc đến là công ty Sơn La chuyên lo về xuất khẩu lao động theo chương trình xoá đói giảm nghèo của chính phủ, có chi nhánh ở các tỉnh miền Bắc. Thanh Trúc nhiều lần gọi về cho ông Hưng, giám đốc công ty Sơn La, nhiều lần chuông reo mà không có người bắt máy.
Ngày mai, thứ Sáu, chị Trần Thị Hằng sẽ trải qua một ca phẫu thuật tại bệnh viện Saint Paul. Cầu mong mọi điều an lành đến với người phụ nữ kém may mắn này.
Bị xúc phạm, hành hạ
Trường hợp thứ hai, chị Hà Thị Hải, quê ở Phú Thọ, qua chi nhánh của công ty Sơn La Hoà Bình, đến Ả Rập Xê Út làm ô xin, gần ba tháng mà chủ chỉ mới trả cho một tháng lương:
"H ọ cay nghi ệt l ắm, ăn không đ ủ ng ủ không đ ủ mà làm su ốt ngày. Kh ổ quá!
Cái hôm mà em m ới đ ến thì em v ừa m ệt v ừa say xe, em b ảo ch ủ là em không ăn. Th ế h ọ b ảo không ăn thì vào làm vi ệc. Em vào r ửa bát r ồi d ọn d ẹp các th ứ luôn đ ến m ười gi ờ đêm m ệt quá thì em b ảo cho em đi ngh ỉ s ớm m ột tí. Th ế thì h ọ ừ.
Qua ngày hôm sau thì em b ị t ụt huy ết áp, n ằm có m ột tí thôi thì nó ng ủ d ậy c ứ th ế là nó ch ửi. V ới l ại có m ột cái sang đây toàn ăn b ốc, em không ăn đ ược th ế thì em l ấy cái đĩa em x ơ m ột ít c ơm vào đ ấy r ồi em l ấy cái thìa em xúc em ăn thì con h ọ b ắt ch ứơc em. Th ế là c ứ th ế mà h ọ ghét em.
Mà em c ứ liên t ục b ị t ụt huy ết áp thì em b ảo ng ười ta cho em làm t ừ t ừ, h ọ b ảo là n ếu th ế thì không khi ền máy làm n ữa. V ừa lúc đ ấy thì ông ch ồng v ề, th ế là ch ồng nó lôi em ra dúi đ ầu em vào trong ch ổ b ếp b ảo làm đi.
Có một lần em uống thuốc tự tử, em nghĩ chết cho nó xong chứ biết làm sao bây giờ. Về nhà thì nợ, ở đây thì nhục thế này không sống được.
Chị Hà Thị Hải
Em v ẫn làm t ừ t ừ xong em ng ồi xu ống m ột tí thì h ọ ch ửi, b ảo không khi ến em làm và không cho em ăn hai ngày li ền. Xong r ồi h ọ t ống em ra ngoài ch ỗ ph ơi qu ần áo, nóng th ế mà t ống em ra đ ấy, b ảo là ng ủ ở đ ấy cho ch ết d ần. Em không cãi gì c ả, ở đây m ột mình em ch ỉ khóc thôi. Th ấy em khóc thì h ọ l ại ch ửi.
Ông bà chủ của chị Hải có ba người con gái lớn, họ sai bảo và đối xử với chị không khác một người nô lệ:
"Có ba đ ứa con gái, đ ứa này sai đ ứa kia sai, m ột lúc không h ầu đ ủ ba đ ứa là nó ch ửi. Liên t ục là em c ứ ph ải quì xu ống em xin. C ơm thì cho ăn m ỗi ngày m ột bát thôi. Em qua là 2 tháng 22 ngày r ồi. Em không dám nh ắn v ề Vi ệt nam s ợ nhà em s ốt ru ột. Có m ột l ần em u ống thu ốc t ự t ử, em nghĩ ch ết cho nó xong ch ứ bi ết làm sao bây gi ờ. V ề nhà thì n ợ, ở đây thì nh ục th ế này không s ống đ ược."
Với câu hỏi chị có cầu cứu môi giới bên Việt Nam không, chị Hải đáp:
"Em nh ắn tin v ề Vi ệt Nam cho cái anh mà em n ộp ti ền đi ấy, công ty b ảo là không làm cũng ph ải làm. Em b ảo n ếu th ế em ở đây thì em ch ết m ất. Anh ấy b ảo ch ết anh ấy ch ịu trách nhi ệm."
Trách nhiệm?
Thưa quí vị, trên đường dây viễn liên gọi về công ty môi giới Sơn La Hoà Bình, bắt máy là ông Lê Độ, người trung gian trực tiếp đưa ô xin qua Ả Rập Xê Út. Về chuyện chị Hà Thị Hải bị chủ đối xử tàn tệ, ông Độ giải thích:
"Chúng tôi v ẫn có trách nhi ệm v ề cái vi ệc đ ấy, mà nhi ều khi ch ị n ắm b ắt thông tin có m ột chi ều. Bên công ty chúng tôi đang can thi ệp bên đó đ ể chuy ển ch ủ khác. T ại vì cũng có m ột s ố ch ủ thì t ốt nh ưng cũng không may thì có ch ủ không t ốt.
Trong h ợp đ ồng thì ph ải có lý do c ụ th ể và chúng tôi thì đang ti ến hành đ ể chuy ển ch ị ấy sang ch ủ khác, thì bây gi ờ cũng ph ải có th ời gian trong vài ngày ch ứ không ph ải nói m ột cái là s ẽ chuy ển đ ược ngay."
Về thông tin hai chiều mà ông vừa nói là sao, ông Lê Độ bảo:
Chúng tôi đã phải cử người đến tận nơi đến tận nhà chủ để xem xét thì người ta bảo nó vừa mới sang đến nơi đã ai bắt làm gì đâu mà bảo kêu làm nhiều.Chúng tôi vẫn cứ làm thủ tục để chuyển sang chủ khác, nếu không có thì về nứơc chứ không nhất thiết là chỉ phải ở bên ấy làm.
Ô. Lê Độ<br/>
"Chúng tôi ph ải nghe thông tin hai chi ều, chúng tôi ph ải th ẩm tra. Th ực ra mà nói thì cái ch ị H ải này ch ị r ất gi ỏi kêu ca, ch ị nghĩ là c ứ đi n ứơc ngoài làm vi ệc thì nó ph ải s ướng. Đi giúp vi ệc cho ng ười ta thì cái ki ểu là đi ở cho ng ười ta. Cái ngày đ ầu tiên ch ị sang ch ị đã b ảo là ch ủ đ ối x ử v ới ch ị không t ốt.
Chúng tôi đã ph ải c ử ng ười đ ến t ận n ơi đ ến t ận nhà ch ủ đ ể xem xét thì ng ười ta b ảo nó v ừa m ới sang đ ến n ơi đã ai b ắt làm gì đâu mà b ảo kêu làm nhi ều. Cái thông tin m ột chi ều th ức ra mà nói thì nó cũng không khách quan l ắm. Chúng tôi v ẫn c ứ làm th ủ t ục đ ể chuy ển sang ch ủ khác, n ếu không có thì v ề n ứơc ch ứ không nh ất thi ết là ch ỉ ph ải ở bên ấy làm. V ề n ứơc thì m ất ti ền làm visa thôi."
Chị Hà Thị Hải thổ lộ với Thanh Trúc là bây giờ chị chỉ mong được trở về nứơc chứ không còn chịu nỗi cảnh sống khắc nghiệt cô đơn tại nhà chủ bên Ả Rập Xê Út nữa.
Mục Đời Sống Người Việt Khắp Nơi tạm dừng ở đây. Xin hẹn tái ngộ quí vị tối thứ Năm tuần tới.